IN PLINII NATVRALEM

cum fine huius capitis cohærent, non cum ſequentis initio. Cap. xcvi. His adde, utnihil quod equidem nouerim præteream, Ariſtoteles.) Legendum, addit.& ſequẽti uerſu re-dundat affirrmat. Cap. Clll. In Faliſco Clitumni amnis aqua potata candidos bouesfacit.) Hominem peritum regionum qui tam leui momento Clitumnũ ex Vmbria in Hetruriam traduxit. Vetus lectio: In Faliſco omnis aqua potata candidos boues facit. In Pontofluuius Aſtaces irrigat campos, in quibus paſtæ oues nigro lacte æque gentes alunt. Cuiab-ſurdum uiſum eſt Scythicam gentẽ equino lacte ali, is multo uaniora credidiſſet, quæ Pauſa-nias deuictimis ex hoc armẽto tradit,& ſacras quoq; dapes apud illos equinis uiſceribus cõ-ſtare. Certe apud Maronem legiſſe debuerat: Et lac concretum cum ſanguine potat equino.Quare non erat cur mutaretur uetus lectio: in quibus paſtæ nigro lacte equæ gentem alunt.

Cap.Cvl. In medio mari Hiera inſula ardet. Aeolia inſula iuxta Italiam cum ipſo ma-ri arſit. Nulla inſula proprie uocatur Aeolia, ſed ex ſeptẽ Aeolijs uni nomen eſt Hiera. Pro-inde magis placet antiqua lectio:In medio mari Hiera inſula iuxta Italiam& cæt.

Cap. cvm. Quid quod innumerabiles partus, ſed naturales ſcatent?) Pro partus illiclegitur parui. naturales dixit propter præcedentem ſpeculorum mentionem: parui quia ha-

ctenus de magnis loquutus. Cap. cvi. Quæ menſujra Artemidoro atteſtante effi-cit.) Melius:Artemidori ratione efficit.* IEX LIBRO TERTIoO. Cap. 1

Ibida quæ Clauſa, Stici quod Julienſes.) Antiqui codices uerius. Ilipula quæ Laus: Aſti-gi quod Iulienſes, ac mox pro Auia Ecdanũ, Arialdunũ: pro Hebura, Vpeda: pro Ipho,ippo: pro Tuati, Tucci.& ſubijcittomnia Baſtetaniæ: quod aliquis in obuia deprauauit. O-bulco, quod Botificenſe.) Lege Pontificenſe. Ferè enim barbaris oppidorũ in hoc tractu no-minibus latina cognomina adiũgit. mox, llipa cognomine magna, Italica. magna redundat.Ab ora uenti prope Menobam.)uenienti lege non uenti. Cap. III. Oppida oræ prima, Vrci.) Lege, oræ proxima. Qui Phocenſium fuere ſoboles.) Scribo Phoceẽſium, à Phocæxa Ionſæ, non à Phocide Helladis. Oſcenſes regionis Baſtetaniæ.) Rectius Veſcitaniæ.Hæc mediterranea eſt regio, illa inaritima: quamuis& illa ſuam habeat Oſcam, ab hac diuerſaun. ac mox pro(arcenies, Cinnenſes, Cortenſes: illic legitur, Carenſes, C incenſes, Corto-nenſes. In ijs ſunt Gyri,) Legendum Giguri; atteſtante Ptolemęo. CapaIIII. AmnisCema.) umomnes geographi Varum in hac ora Galliæ finem faciant, miror cur caſtigatoribus lib erit Cemã pro Varo ſupponere reclamãtibus manuſcriptis codicibus. Cap. v.A Corſica minus cXx.) Eſt quidem huic ferme par interuallum& inter Corſicam, magistamen placet Corcyram legi quam Corſicam, quemadmodum habent uetuſti codices. alro-qui Corſica ante Sardiniã non ante Iſſam ponenda erat. eo uidelicet ordine, quo ipſæ inſulæſitæ ſunt. Fluuius Padus.) Pado eſt in noſtris exemplaribus, ad differentiã Eridani. Oppido Vendiariorũ, ciuitas Cemelion.) Melior uetus lectio: oppidum Vediantiorum ciuitatisCemelion. Cæſar Liuius& Plinius ſolent gentes Hiſpanas atq; Gallicas in ciuitates diuide-re: cuiuſmodi nunc imperitum uulgus communitates uocat. Sic inter Belgarum ciuitates nume rantur, Remi, Treuiri, Eburones, Neruij, Morini, atq; alij.ſingulę ciuitates plura habebãtoppida, pro ſuis quæq; opibus: quædam exiguæ non plus uno. Ita hoc loco Vediantiorũ ci.uitatis oppidum Cemelion recenſetur non longe ab ora. Et Vediantij dicũtur ea forma, quain eiſdem alpibus Ebroduntij, qui hodie ſunt Ebrodunenſes. Venidates diuerſi ſunt ab histrans Padum uicini Carnis. Atentanis græca gente.) Scribo Atintanis d recto Atintan, ſi-cut Acarnan.é Fluentini præfluenti Arno appoſiti.) Non mutaui lectionem: omnes tamenquotquot uidi manuſcripti codices, Florẽtinos habẽt. Ibi fuere Amyclæ.) Antiqua lectio:& ubi fuere Amy. mox Dein lacus Fundanus: lege addendo iuxta fidem ueterum codicumPein locus Speluncæ, lacus Fundanus. Meminerũt huius loci Tacitus& Tranquillus. Itemſequenti uerſu pro,oppidum Formiæ antiq. Læſt. ſedes:oppidum Formiæ, Hormiæ dictum,ut exiſtimauere, antiqua Læſtrigonũ ſedes. Nauigatiõed C irceijs. Lege, nauigatio: et pro,Capua ab xl campo dicta:illic eſt tantũ, Capua ab campo dicta. nec multo poſt Verulani proNerulanis. Compita earum ccLXv. paſſ.) Sincera lectio: cõpita ljarum CcLx v. atteſtaturOuidianus uerſiculus: Compita grata lari, compita grata cani. nam in compitis ſacrum anni-uerſarium laribus fiebat. unde cõpitalia dicta, dies ei ſacrificio ſtatus.& uerba quæ ſubijciuntur intelligẽda ſunt de paribus inter ſeà miliario ad omnes portas ſpatijs. Quod ſi quis al-titudinem.) Melius, Quo ſi quis. Paulo poſt pro Ficulnea ueteres habent Ficana.& pro Ae-neipolis conſtanter habent Antipolis. Veriſimileq; eſt Pelaſgos aut Arcadas qui cum Abo-riginibus Saturniam tenebant, hoc nomẽ Ilaniculo indidiſſe, quod id oppidulum ſibi ex ad-uerſo ſitum eſſet.Ibidem quod Antẽnas pluratiuo numero malui ſcribere, Virgiliũ quoq; ſecutus ſum non ſolum libros manu deſcriptos. Mutucumenſes, Olliculani.) Noſtra exẽplaria, Mutucumenſes, Munienſes, Numinienſes, Olliculani- Atq; ita confit LII populorumnume-