se'

V * r^V vy 'i ’J r* 1' -•%* '. • rLV sV -■» - • r» .^cy c» ' , ' •

3G‘ L&; i3(u *j£i i3s: aö ^ ÜCi a3tr:

£*. * 4

tsü

H-r»

ftörurn totius Terra; ambitum commode itinerando perficeret. Haec omnia subiun-genda censui pro maiori intcsigenria mensurarum, seu m>i!iar>um, qux in qualibetfabula indicantur; Pro quibus tamen aduertendum est,quod non semper in praxi,scu pcdetentim scala v. g. milliarium Italicorum zo. correspondeat 20. minutis ma-ximi circuli, seu dEquatoris; Variatftr enim pro varietate Regionum ; Alia enim estratio in Insubria, flandria,& ai js praecipue Germania: Prouincijs, qu» aequoribusgaudent apertis: alia vero in alijs montosis, collibus, quinimo & Vallibus confer-tis, fluuiorum discursibus praepeditis, alpium anfractibus exasperatis, ob idque maxi-me inuijs, vt in confinijs Sabaudi», & Prouinci» Anconitan» e Regione Vmbri»;In his enim,& huiufmodi Prouincijs, pro ratione maioris, vel minoris itinerum•viM obliquitatis, scalam per me variari oportuit . Et quod de milliaribus Italicis dici -mus , de leucis etiam, siue horarijs, siue Gallicis, liue Hispanicis , vel Germanicisjfvct proportionaliter dicendum esse quis dubitabit?

***** Superest nunc, ne forte haereas Lector, videns in sequentibus Prouinciarumtabulis varia apposita signa supra turres Ciuitatum, dicendum duplicem crucem;scilicet Archiepiscopatum indigitare: Simplicem f Episcopatum : Asterifmum *Vniuersitatem : Missionem : Hospitium : Sphaerulam , seu rotulam ad modum

Pixidis nauticae Polum indicare, quinimo 4. Ventos, qui Cardinales adpellitantur,de quibus decantabat Ouidius lib. 1 , eleg. 2.

Nam modo purpureo vires capit Eurus ab ortu;

Nunc Zephyrus fero vespere missus adest:

Nunc gelidus sicca Loreas bacchatur ab arcto,

Nane Notus aduersä praelia fronte gerit.

Verum quidem est , quod non solum super turres Ciuitatum Episcopalium, qui-bus Monasteria sunt adiuncta, apposui crucem f, sed etiam super circellos quos-

S

m

»e*

i

dam, Ciuitates Episcopales indicantes ; licet in cis nullum sit Monasterium ; adhoc, vt quilibet spectare valeat, quot Episcopatus in quacumque Prouincia conti-neantur; Imo in illis Prouincijs exiguum Monasteriorum numerum continentibus,vti sunt Nauarra, Valionia, Leodiensis, Oppida etiam insigniora adnotanda iudi-caui,ne tales tabellae nimis vacuae remanerent. Circa vero Europae tabulam vni*uersaiem, Ciuitates principaliores ex meis sequentibus Hispaniae, Gallis, Italiae,Germani», Poloni» tabulis desumpsi, additis aliquibus magni Tartarorum Impe-nj ex Nicolai du Fer Geographia deductis, si cuti etiam ex Ptolemseo plurimasaddendas censui, de quibus in Sacris Biblijs saepius fit commemoratio.

Cateriim, Lector beneuolentissime, plurimorum etiam suffragio, sequentis Cho-fographiae per me descriptionem fieri, itaut maiorem adhuc perfectionem, & cum***** nouissimis Academiae Parisiensis obseruationibus exactiorem correfpondentiam apudPosteros non sit consecutura , impossibile moraliter, ni dicam physice , semper kprincipio existimaui $ Sicuti enim Calendarium reformari in hoc saeculo minimevalet,quin in futuris succedentibus faeculis adhuc exactiorem correctionem susci-pere valeat ratione temporis, in infinitum diuisisiilis, non solüm in annos, men*sss, hebdomadas , dies, horas , & minuta, de quibus fit mentio in Calendarij cor-rectione , sed etiam in secunda, & tertia,quae saepissime negliguntur: sic etiam Cho-rographi» descriptio,cum dependeat non solüm ä terrestri itinerum dimensione;verum etiam , immö multo magis k fundamento in infinitum diuisibili ; scilicet®h horarum minutorum partitione, sicuti etiam ä Luminarium superiorum eclip-^S) J sibus ratione continui semper in infinitum diuisibilibus ; hinc mirum non est ? siad rationem maioris, vel minoris, tum temporis, tum immersionis eclipticae diui-

E

i*

8? 9 1 se**,

■jazM-MSZ-jd

■*sm

m

T

.<*J

m

-."VA

04

iOj

'54

si bili tatis, & obseruationis, maius Chorographias complementum adhuc in pcfste-uim consequi valeamus. Quod viribus meis me consequi non valere ä principioclarissime videns, animum despondere minime debebam , consilium sectans Comi-tis Emanuelis Thesauri, quod Rhetoricae tradit Tyronibus in fine suiTelofcopij Ari-stotelici; Pr» satus enim Aristotelis commentator in Rhetorica suo nostro in Re.gione Pedemontana celeberrimus » docet ad completum argumentum heroicumreprssentandum , 33. conditiones fore necessarias . Cumque pro exemplari com-pleti argumenti heroici reprsscntandi, attulisset ly EM 1 NVS, ET COM 1 NVS Lu-douici Regis Galliarum inscriptum super Hystricem sua spicula vndique vibrantemad significandum, quod hostes, & propinquos , & distantes , multorum armorumiaculis iaculari foret valiturus, postquam debitam fere omnium conditionum prs-fatarum cum pisfato argumento collationem fecisset , ait tale argumentum fym-bolicum itä videri proprium,& completum, vt non ingenio humano, sed afflatudiuino videatur adinuentum : Hisce non obstantibus, in ipso iteratis vicibus truti-nando, denique vnam ex 32. requisitis conditionibus ei deficere obscruauit; vide-licet quod non habeat corpus nobile, cum Regi sit indecorum pr»dicari, quodsit Hystrix; cum nostro idiomate italico idem esset ac dicere : II Re e vn Rie-ch porcino , Attamen, cum huic argumento deficiat ista conditio, nullum ab Or-be condito, vt ipse Comes asserit,proditum fuit argumentum cum praefato,prop- Vo«ter fere omnes , quas possidet perfectiones , comparandum . Si igitur , concluditipse, argumentum cum omnibus 32. requisitis perfectionibus repraesentare non valemus,ab huiufmodi argumentis repraesentandis haede causa fortassis totaliter abstinere debemus? Si argumentum persectum, docet ipse Comes, prodere non va-semus, saltem cum minori imperfectionum numero, huiufmodi per nos repraesen-tari contendamus. Nunc igitur idem dicam ipse de sequenti meo labore choro-graphico : Ad perfectam » seu completam Chorographiam aliorum oculis repr»-sentandam, tot & tantas conditiones exigi non ignoro ; vt istam cum omnibusrequisitis, & secundum praefatas nouissimas obseruationes delineari, humanis viri-bus, ni dicam angelicis , impar esse clarissime perspexerim . Quid igitur faceredebebam? Desistere ab opere incepto , ne in hunc inextricabilium difficultatum,labyrinthum ingrederer? Ita sane facere aliquando cogitaueram, videns cum om-nibus Geometrie , & Geographia praecepti? hoc opus chorographicym per mecompleri haudquaquam posse . Hisce non obstantibus »geographica Ptolemaei pr»*cepta praeterire, quam praefati meritissimi Religionis nostrae Generalis,& Admod.

Reu. ?. loseph Mari» A Macinago, Prouinciae Mediolanensis tync Prouincialis Mi-nistri mandatis non obtemperare, satius iudicaui; opus alioquin ,si non perfectum,saltem cum minori imperfectionum numero prosequendo. Ideoquc precor te,hu-manissime Lector,vt in sequenti volumine percurrcndq,benigna fronte, 8t animobeneuolo recipias opus assidua quinquennij elucubratione per me elaboratum.Postremo,ne Sculpturae sequentis qualitatem , vt fedam^auerseris, te admo-

.<31

o«

« 7 »

>>»

nitum vellem,quod Geographia, sicuti & Chorographia in Frontispicio Geogra- §43»phi» vniuersalis Magini,per Puellam globum, 8j circinum pr» manibus tenentememblematice reprsscntatur. Chorographia igitur,sicuti puella , potest esse bona,

& decora: Nec bona, nec decora: Bona, sed non decora: Decora, sed non bona.Chorographia igitur est bona, & decora, quando k Delineatote bene concepta,

& cum Lpcorum, Oppidorum, Montium, Fluminum, csterarumque Prouinciarun»partium delineata, ä Sculptore etiam tanta csli elegantia, caelandi suauitate pul-chra reprssentatur; vt tam ä Sapientibus, quäm ab Insipientibus cnaximopere com-mendetur,

(M