Buch 
Galeni librorum quinta classis eam medicinae partem, quae ad pharmaciam spectat, exponens, simplicium medicamentorum, substitutorum, purgantium, antidotorum, componendorum tam per locos quàm per genera medicamentorum, ponderum denique ac mensurarum doctrinam comprehendit
Entstehung
Seite
7v
JPEG-Download
 

DE SIM PL. MEDI C. FACVLI.

nus omnem exacte perſiciamus. Nam fieri poſſit, vt& aquam acetumi deducat, nec tamen ip- Eſummet refrigeret:& non deducat ſolum, ſed etiam refrigeret: certo certius eſt: Verum vtrumcum veritate coiunctum ſit, id conſiderationem poſtulat. Diſtingui autem id poſſit tantummo-do, licui exhibeas acetum& vinum, vtrunqʒ ſeorſum& per ſe.: Apparet enim à vino homini ſem-per ſitim increſcere, ab aceto verò epoto interim quidem augeri, interim vero ſedari. f

a Quaſit Sitis Cauſa. 5 519: ge. 50Q ppe cum& Sitis duplici ratione prouenixe ſoleat, partim humoris inopia, partim caloris

copia. Quamobrem mirũ videri non debetiſi priorem quidem ſanare nequeat, alteram pos-baſiquidem humectare nequit, at refrigerat non inſtrenuè. Quapropter neq; à ſicca diſpo-ſitione prouenientem ſitim, neqʒ d calida& ſicca vnꝗᷓ ſanare queat epotum acetum: at ſi in vnũcoeant humiditas atqʒ caliditas, eiuſce quidẽ ſitis opiima medela acetum eſt. Nara fanè eiuſmodliaffectio eit, inaquæ inter cutẽ affuſionibus C hαεαναꝙαuντ να G ræci vocant x nonnumquã proueniẽs,congeſta nimirum in ventre ſalſi humoris copia: tum etiam ſi quibus pituita ſalſa ventri illita inhęſerit· At g aliter ſiti premuntur, puta in febribus ardentibus.& alijs omnibus exurentibus febri-bus, quiq; æſtate laborantꝭac in graui æſtu, co poſita ijs eſt affectioex caliditate videlicet& ſiccita-te:quare iniuria cõpoſita illis medela eſt acetũ vt quod ſtrenuè reftigeret,& quouiis ex peditè Fꝑmeet:& aqua, ꝗᷓ ſupra ꝗᷓ refrigeret, oĩum ſit vel humidiſſima, nihil eſt enim aqua humidius.UAlellicamentum. Jubll im Judlicium venit, Num imiitum, ſed fimplex eſſb oportere. CMA.& f.Q emadmodum ergo haud ſatis ſecura eſt proculà ſenſu ducta de ex plorando medicamen-

to ratiocinatio, ita nec ipſius alteri cuipiã permiſti vſus. Siquidem ipſum ſe ſolum quodV iudicandum venit, expendere oportet tum in ſanis corporibus, ijsqʒ temperatis& intem-peratis, tum in morbo alicui obnoxijs: In temperatis quidem, velut ſupra poſitum eſt: In intem-peratis, ſicut dixit Hippocrates, Naturis picrocholis, hoc eſt, quæ amaræ bilis ſucco abũdant vtiliſ-limum eſſe acetum: qui vero temperaturam ſortiti fuerint melancholicam, aduerſiſſimũũ. Porrõ inmorbo aliquo affectis, ſi ſimplex fuerit, in ſimplici exploretur affectu: Sin miſtum alicui, neceſſeeſt quod commiſcetur, temperatura ſit medium, ſicut in aqua& cerato ſimplici ſuperius declaratiũteſt. Rationabile quippe arbitror, nulli diuerſi temperamenti ſit miſtum, fed ꝗᷓ fleri queat medioconiunc tum, ipſum eorum, quæ perficiuntur, cauſam exiſtere. Nam ſimpliei cerato quod neqʒ calfaciebavneque refrigerabat, aqua admiſta frigida refrigerauit, quippe quee teperiem habebat fri-a gidam. Quod ſi excalfacientium quippiam eſuſmodi cerato commiſcuiſſes, profectò calidum idmedicamentimm euaſiſſet: quemadmodum in affectibus compluribus ſæpenumero eu phorbium Gaut caſtorium temperauimus. Sic ſi acetum ſimplici ad amuſſim cerato cõmiſceas, cerato ipſo lon-ge ſrigidius medicamen effeceris: tanꝗ nimirum, quod admiſtum eſt,ſit frigidum. Eritq;ʒ tibi id re-medium vel optimum ad eryſipelata, phlegmonas, herpetes, carbunculos. Si autem q uod miſtumeſt, tan ſimplex expendas(mam id etiam moliuntur) longeè maximè hallucinaberis. Nam vlcerũglutinatorium non acetum, ſed oæycratum, dicendum eſt, aliam m ulto naturam ab aceto obtinens.diquidem quemadmodum carnem producere in Vlceribus nequit ærugo, ſed ceratum exiguumquiddam habens æruginis: ad eundẽ modum neque acetũ conglutinat, ſed aqua aceti pauxillũ accipiens. Ipſum verò per ſe ac ſyncerum acetum vlcera quæ glutinationem deſiderant, mirum in mo-dum exaſperat, vtpote partium tenuitate erodens, ac dolore excitans. Quamobrem haud merito,nec conuenienter talia dictitant, nec mellus item faciunt, cum ignolis ignota connectunt. 2ud neg. Aaſtrickoris omnia conglutinent, fieq; Conglutimatur is inem dia ad ringt.& Az.Q ppe, cum nihil ſeorſum de glutinandis, aut carne implendis aut cicatrice obducendis vl

ceribus, demonſtrarint, ex inductione colligunt, adſtringentia omnia dicentes vlcerũ eſſe

T 0cconglutinatoria. O portet aũt non ex inductione, ſed per demr̃onem in genere talia accipere,

quemadmodum nos facturi ſumus in curandi rationis cõmentarijs. Immo abſolute quiduis tale di

dium, non modo indemonſtratum eſt, ſed etiam falſum. Neque enim chalcitis, neque galla, neque

malorum punicorum putamina, neq; omphacium, neque alumen, multoq; minus æs vſtũ, neque

æris ſquama, neqʒ miſy, vlcera glutinare poſſunt: aliaq́; innumera ſunt inter adſtringẽtia, quæ glu

tinare nequeant. Porrò ſiquis non hoc, ed glutinatoria omnia adſtringentia dixerit, proferentur

& hic quoq; non pauca quæ citra adſtrictionẽ conglulinent. Neutra igitur vera oratio eſt, ſi ſim-

pliciter atque indiſcrete efferatur, neqʒ cum dicunt adſtringentia omnia vlceris glutinatoria neq;

i cum aiunt, quæcũque glutinantur, adſtringentium beneficio glutinari. Porro multo ſanè ẽt ma-

a gis tum abſurda, tum falſa ac præter ſenſum aſſerunt, mordacia, acria, amara, ſalſa, ad hc mol-liſſi mas iucundiſſimasq;ʒ ſortita ſunt qualitates, adſtringere dictitant: tanq; ad ſenſoriũ guſtus non

pertineat, quod aſtringit ſed ex illorum impoſitione atque arbitrio debeat accipi. Malum enim

granatum,& malum, verbi cauſa,& meſpilum,& pyrorum quædam genera,& myrta,& ſorba, vi

numq;ʒ tum amynæum, tum marſum, euidenter nos adſtringunt: At triticum,& gea,& milium,

Herodotum for an adſtringebantialiorum autem omnium neminem. Sexcentos enim qn que ſu-

per his ſum percõtatus,& in primis ſuper amylo: nam& ipſum adſtringere ait Herodotus, ſicut

& piper: quod nec ipſum vllum omnino aliorum hominum, qui ſyncere 8

extendunt,

5