eteeetde

ec

ecececbe

Leec

FACVLTATIBVS II B. I. 8

Aexpendunt, adſtringit. At Herodotus cuncta confundere non eſt veritus, aitqʒ,& quæ acertima

ſunt facultate,& quæ ſumme rodunt,& quæ molliſſima ſunt ac mitiſſima, omnia adſtringere: tan-

quam in hoc vt quoſdam ſenſu defraudet victoriam ſtatueret. Verum non ita ſe res habet, cum eavel maxima futura ſit prauitatis dictorum eius probatio. ö

ü Qu non ommia aditringentia refangerent. 5 GAE

i Vin verò& Aſclepiades Metrodorus, tanquam illum etiam ſuperare contenderet afferen-

dis de ſenſu mendacijs, cum alia quædam, tum reſinam& bitumen calfacere nos den cgat, atqʒ

adſtringentia omnia refrigerare dictitat: cum, ſi nihil aliud, ſaltem chalcitis, chalcanchos,&

miſy, quæ valenter adſtringunt, tantam aſſecuta ſint caliditatem, vt nos etiam exurant. Nihil eſt er-

go mirandum, ſi prolixa quædam nugentur, ſeipſosq;ʒ non nulli fallant, cum de manifeſto apparen-

tibus verum fateri non audent.

Verperam Herodotum ac Dioſcoritlemm, quæcunque aut prgfluuſs, aut ay- 5

ſentercſe mederentur, adſiringentia cenſuiſſe. CAP. 34.

Al. Aſclepia ·deus.

„ ex eis quidam, pura Herodotus& Dioſcorides, medicamenta quædam ex eo, quod diar-

rhœis aut dyſenterijs medentur, adſtringere ea colligunt: quanquam ne minimum quidem ha-B beant adſtrictionis, immo prorſum contra rarefacientia nimirum ſint& laxantia: cum alioqui quæadſtringunt, corpora contrahant, condenſent, conſtipent, atque conſtringant. Nam ſemel ſenſibusProinihilo habitis atque contemptis, euerterunt confuderuntq; omnia, quæ planè ſenſu dignoſcereeſt, hæc praua ratione aſſerentes. Nam adeps caprinus omnibus, quæ aut guſtu aut facultate ſuntadſtringentia, aduerſiſſimus eſt, velut etiam farina triticea,& amylum,& innumera eorum, quævim habent tum emplaſticam, hoc eſt illinendi, tum mitigatoriam, atque acrimonias hebetendi,ea latione ijs, qui acria mordaciaq́;ʒ per aluum excernunt, auxiliantur. Sanè eſto& oleum ex ad-ſtringentium numero, quoniam ſæpius ijs, qui grauiter mordicabantur, infuſum profuit. Eſto ve-r etiam&cera,& adeps ſuillus, tum gallinaceus,& anſerinus, chondri tragiqʒ ſuccus. Nam hæcJuoque infundimus,& ceratum quandoque ijs qui vehementer mordicantur, ſicuti& adipem caPrinum. Verum efficacius auxilium affert caprinus, quia ſcilicet facilius& concreſcit,& inteſtinisinungitur, plurimoq́; tempore inhæret. Porrò ſiue ob craſſitiem, ſiue aliam ob cauſam celeriterconcreſcat, non eſt opus in præſentia inquirere, re ipſa euidenter apparente. Verum, quemadmo-dum, quòd ocyſſime concreſcat, atque inteſtinorum morſus obtundat, ex rei euidentia credibiliuseſt, lic lan etiam, quòd nulla inſit aut frigiditas, aut adſtrictio.Atque hi quidem ex obſcuris ratioci-nantur de apparentibus, immo autem, ſi verum fatendum eſt, ſeipſos potius decipiunt. At nos tanto decet magis ad ſenſum accedere, tantoqʒ diligentius perpetuo illi attendere, quanto plura in eopeccent ſophiſtæ omnes, fal ſaq;ʒ de eo aſſerant. Rurſum ergo, vbi prius memorauerimus, quę idio-tas non fugiunt, ipſisq́;ʒ haud ignota erant, cum non dum contendendi libidine in ſenſus perueniſ-ſent contemptum, poſtea autem per ſuperuacaneam ſapientiam amiſerunt, ad id, quod continuumdrationi eſt, tranſibimus. N U» 4De proprqs ſenſus cuiuſqus ſenſorgſs.„

V Naquæque ſenſilium natura priuatim ſubiecta eſt, tactui quidem caliditas ac frigiditas, duri-ties& mollities: albedo verd nigredo, flauedo, rubor, atque, vt ſummatim dicam, vniuerſumcolorum genus, viſui: amaritas, dulcedo, auſteritas acerbitas, aciditas, ſalſedo, acrimonia, gu-ſtui: planeq́;ʒ demens videatur, liquis guſtu colores iudicare tentet, aut ſapores viſu: eodem mo-

o de tactu cognoſcendum elt, reliquisq́ʒ ſenſibus, ſi quidem tactu iudicandæ ſunt differentiæ

tangibiles, auditu audibiles, odoratu odorabiles. Quæcum ſic ſeſe habeant, audiamus, quæſo,Platonem guſtabiles differentias exponentem. Haud tamen animus ipſius phyſiologiæ atten-

dendus eſt. Nec enim nunc tem peſtiue eius meminero, neque in hoc viri teſtimonium cito, ſed tan

tum vt oſtendam, qua de re quodqʒ nomen efferre Græcis mos eſt. Auſculta ergo diſſerentem Pla-tonem. Tenduntur à lingua venulæ ad cor, ſaporum nunciæ, in quas ſi qua ita inciderint, vt humi-

—

dam mollemq́; carnis partem penetrantia, terreſtri ſua natura liquefacta, venulas contrahantatque

deſiccent, ſiquidem aſperiora ſint, acerba: ſi minusaſpera, auſtera nuncupantur. Cæterum, quæ easabſtergunt, totamq; linguam abluunt, li quidem id ſupra modum efficiant, ſimulq;ʒ aliquid ab-ſumant, vt de natura aliquid colliquent( qualis eſt nitrorum facultas,) amara omnia appellan-tur. At, quæ nitri virtute inſeriora ſunt, ac moderata vtunturabſterſione, ſalſa citra aſperam ama-ritudinem,& grata nobis magis apparent. Quæ verò, vbi oris caliditati applicata, ab eoq́; mol-lita& feruefacta„iplum viciſſim recalfaciunt, atque accendunt, præq;ʒ leuitate ad capitis feruntur

enſus, ac quæque obuia incidunt, talia omnia has ob vires acria nuncupata ſunt. Eadem verò iſta

interdum a putredine attienuata,& anguſtas ingredientia venas, partes inibi tam terrenas, quam

quodam modo aerias, mutuo incurſu mouent ac miſceri compellunt, commiſtas verò circum-

labi alias,& alias ingredi, ingreſſuqʒ ſuo penetratas concauas circumtenſasq́;ʒ efficere, easq; hu-

dle circumfuſo concauo, interim terreno, interim puro vaſcula aeris ex aqua concaua rotundacʒ

eiel: ac, quæ ex puro conſtant, perlucida ſunt,& vocantur ampullæ: quæ verò ex terreſtriagitato

elatoq;, ebullitio ferm entatioq; nuncupantur. Harum affectionum cauſa acidum e155. g a mnibus