DE SIMPLICIVM MEPDIC.

Omnibus verò, quæ de iſtis dicuntur, affectio contraria ab occaſione naſcitur contraria. Porrò, vbi E.,

ingredientium conſtitutio in humidis familiaris linguæ habitui exiſtit, quę exaſperata quidem fuerint, lenit: quæ verò præter naturam aut coierint, conſtiterintq;, aut fuſa laxaq́;ʒ fuerint, partim con-trahit, partim laxat, omniaq;z quam maxime ad naturæ ſtatum reducit: quicquid eiuſmodi eſt, iu-cundum, ſuaueq;,& cognatum eſt omnibus, violentarumq;ʒ paſſionum remedium, ac medela, no-minaturqʒ dulce. His verbis Plato, quæ nos vocare ſolemus auſtera, quæ acerba, quæ ſalſa,& nitro-ſa, quæ amara, quæ acria, quæ acida, quæ dulcia, expoſuit. Id videlicet, quod à nobis gui ſiue ad-ſtringens dicitur, ipſe auſterum nuncupans: nam ſic à vetuſtioribus Gręcis appellari ſolet. Non ta-men omnia in vnum confundit, ſicut ij faciunt, qui& piper adſtringere dictitant, cum ex acrium ſitnatura,& acetum, quod ex acidis eſt, nec ſanẽ᷑ etiam veriti dulciſſimorum quædam adſtringentiumnumero adſcribere. Ex quo fit, cum omnia confundant, vt protinus nec facultates inuenire omni-no valeant. Omnis enim inuentionis demonſtrationisq; principia, ſunt, quę ſenſui, atque intellectuieuidentia ſunt. At iſti hæc ambo perturbant: atque omnes in vnum confunduntcum ſenſuumactus,& paſſiones, tum multo etiam magis intellectus, ac rationis, nimirum haudquaquam in ſpe-culatione logica verſati. Itaque operæpretium eſt nugacem illorum loquacitatem omnibus modis

257022*

effugere, ne quid nobis quoque affricetur vitij ex tam prolixa illorum, futiliq nugacitate. Porr

haud leue negocium eſt dedocere, ac tranſmutare eos, qui ab illis vſque adeo peruerſi ſunt, vt& ſenſum contemnant,& nequaquam in ſpeculatione logica ſe exercuerint, planeqʒ rudes ſint rationum,quas de natura philoſophi conſiderant. Omnino enim ſaltem vel id didiciſſent, quę in illis ſunt am-biguitates, fugiendas eſſe, cauteq́ʒ obſeruandas: tum ſenſibus magis ſuper ſimplicium medicami-num facultatibus, quàm rationibus haud ſatis integris, committendum eſſe iudicium.

ö De groprgo linguæ ſenſorꝗ ss. A

7 Erum tales dedocere, ac velut transformare eſt impoſſibile. At aliorum tamen gratia, nimi-V rum quos conatus noſter iuuare poterit, reſumenda eſt, diligenterqʒ definienda tota de pro:prijs linguæ ſenſorijs oratio. Nuncupatur igitur tum à Theophraſto, tum ab Ariſtotele, tum àMnelitheo medico guſtandi facultas, græce s(nos ſaporem dicimus) ſecunda ſyllaba ab i li-tera incipiente: at ex humido ſiccoq́ʒ conſiſtentia, eorum videlicetꝰ quæ à calore concocta ſunt,e(nos ſuccum dicere poſſumus) à litera A ſecunda incipiente ſyllaba. Tametſi ab ætate illis ma

ioribus non modo Athenienſibus, ſed& Ionibus vtrunque per i literam ſcribi conſueuerit. S iqui-dem& apud Platonem,& apud Hippocratem, veteresq́;ʒ comicos ſic ſcriptum reperitur. Vocetur&

autem in præſenti quidem ſermone, clarioris doctrinæ gratia, guſtatoria facultas, ſiue qualitas, ſiuevtcunque cuique appellare libet, per literam i, A(nos ſaporem nominabimus.) E umor autemincraſſatus tum in animantibus, tum in plantis, x, ſecunda ſyllaba à litera A incipiente(nos, vtdiximus, ſuccum vertemus. Sciendum ergo ſapores, qui tum in vnoquoque animali, ac planta,tum in terra inueniuntur, plurimos eſſe, nec facile ſpecierum numero comprehenſibiles: cæterumdifferentias guſtabiles alijs oc to viſas, alijs numero ſeptem, non nullis autem& his quoque pau-ciores. At Plato in Timæo in ſuprapoſita dictione primum duos ſapores memorat eiuſdem ſpe-ciei, ſed in ratione maioris, ac minoris differentes: eorum alterum auſterum, alterum acerbum no-minat. Fuerit autem auſterus, quem οονονα( adſtringentem voco) nuncupamus: porrò acerbushuius intentione prouenit, velut& ipſe Plato ſignificauit. Atque hos ſanè pro vna ſpecie numerabimus. Altera eſt eorum, quæ illis oppoſita ſunt nitroſorum videlicet, ſalſorum,& amarorum.Et in his quoque amarus ex nitroſi prouenit intentione: ſalſus verò aut nitroſo imbecillior, autadſtrictionis quoque aſſumensaliquid. Deinde à Platone acris expolitus eſt, moxacidus, poſtremodulcis. Atã Theophraſto additus eſt vnctuoſus, ſiue pinguis, à Platone quidem in ſermone de pro-

prijs linguæ ſenſorijs prerteritus, verum paulo ante plantarum ſuccis adſcriptus, vbi vinoſum ab H

oleoſo& melleo diſcernebat. Porrò in illo ſermone tribus nunc memoratis quartum adiecit ſuecigenus, vna appellatione comprehenſum, oe nominans. Vbi autem ad guſtus ſenſoria tranſijt,protinus dulcem memorauit(nihil enim retulerit, dulce, an melleum dicas, velut nec pingue, anoleoſum) omiſit autem pinguem, vt qui ad guſtum nihil attineret. aQua dlſſerat aaſtringens ab aubbero, 85 ac erho, reliquiq; inter ſe ſapores. CAP. 3y.Qu autem eorum ſitvnuſquiſque, exponere quidem exacte eſt impoſſibile, quandoquidẽ

nec aliam vllam ſenſoriam paſſionem: verum ei, qui eodem ſenſu communicauerit, licet ſug-

gerere. Ergo, ſi quis aut cydonia, aut mala, aut meſpila, aut myrta guſtauerit, proculdubiocognoſcet alium nobis ab his in lingua moueri ſenſum, alium ab adſtringẽtibus corporibus. Nam,quæ adſtringunt, introrſum pellere contactam noſtri partem ex omni parte apparent, idqʒ æqua-biliter, velut æqualiter pellentia, ac ſtipantia, contrahentiaq;. At auſtera in profundum etiam ſu-bire videntur, atque aſperum quendam, inæquabilemq́; mouere ſenſum, tanquaàm reſiccantia,&humorem omnem corporum ſenſilium depaſcentia. Ex quo fit, vt alia ſit paſſonum proprietas,quæq; haud facile, lucideq́; explicari poſſit, tum ab adſtringentibus nos corporibus, tum ab auſte-ris ſaporibus. S ed quiuis tamen, qui homo eſt, facile, quod dico, comprehenderit. Porr, 1 7

. a quo

9

A. li. 2. t. i. c. 3.

fol. 93. f

*