Tot den conſtlievenden Leſers.
Fel gheleerde Mannen ſgonſtighe Leſer) hebben in diverſchevrakenſſo int Latin, Franchoys, ltaliaens ende Hoochduyiſch)geſchreven hoemen alle ongenaeckelicke lengden, breedẽ, woj-den, hoochten ende dicpten ſal af meren, ſo dat Jjemam denckenmochte daer vanghenoech gedaente zijn, ende onnoodich van ſulcx ↄpeen nicu te handelen: Doch:wee principale redensẽ hebben ons beweechttſelve ocin onſe Nederduytſche ſprake te doc. Ten eerſien om dit ſulcxniet, of immers ſeer weynich van jemant in Nederduytſch is gedaã. Tenrweeden, om dat wy voorgenomen hebben'iſelveo peen ander manierere beſchrſven dan vele voor ons gedaen hebbé, wani wy ſullen de voor-(chreven metinge ſõ wel ſonder calculatie leeren doc, als met behuſp derFelvigen: waer mede niet alleen onſe Nederduyrſchẽ(inde veorſchrevenjtheemſche ſpraben onervaren zzinde)ſeer ghedient ſullen weſen, maeroocs den ghenen die in Arith metica ongheoeſfent zin.
om dan te comen tot de voorſchr even metinghe, ſoo iit te weten da:daer toe ghebruyct worden verſcheyden inſerumentsẽ, Lie van dive- ſche
perſönen daer toe geordineert zi¹n, als d' Aſtrolabe, Quadrant, Gno-monus, Baculus lacobi, Aiverſehe triangulare inſtrumenten: men ge-bruyct mede tbehalp cens ſgiegels, des waters, aoc de ſchaduwe der Son-vuẽ, men mach ooc alle lengten ende breeten meten met behuſ; des vinc-kel- cruys, ende veel meer andere initrumenten.
7 ſullen deſe afmetinghe der lengten, breeden, hoochten ede dieptẽleeran volbrenghen(als voorſayt ig) door twec middelen, te weten doorcalculatie oſte ſonder de ſelve. Jo v' door calculatie leeren dcen, Fõ ſul-len wy den meeſtendeel daer toe gebruycken tquadrant, 12 den boghemet behuſp van cenige tafelen Aeſes Boecx) oſte de rechte z2z9sdégenavtvmbra verſa ende vmbra recta) ſönder tafelen, dasr by voegende hoe-men met verſcheyden andere inſirumenten ſal handelen.
o wytfauder calculatie leeren doen, ſo ſullen æy dat principalic meteen viercant bert, ende een langhen reghbel uftrechten, ende ſullen ooch„ghebruyck van cenighe andere inſtrumenien ofte middelen daer toedienende, verclaren.
Welck gebruyck der voorſchreven inſtrumenten, ende alle andere oe
ie