4 Exploratio prima
2 Prima mundi secula in cultura terra: & providendis necessariis adsimplicem & quietam vitam transigendam occupata erant, sine multocommercio aut communicatione, & quod supererat temporis in religio-ne & moraiitate insumebatur, postea vero cum majores societates eri-gebantur, unde ansa communicandi cogitationes dabatur, societates ilsein bella & contentiones inciderunt, potentioribus subigere infirmioresmolientibus.
Per multa secula in nihil prater phaenomena natura inquirebatur, utin cursus syderum, eorumque consequentias, varietatem mineralium,plantarum & Animalium, eorumque usus, pro sanitate & delectationehominum; verum phantasmata sacerdotum (quorum otium & fama adejusmodi contemplationes persequendas ipsos aptiores reddiderant)alios in multas superstitiones, delusiones, salsasque suppositiones, sedu-xerunt. Assyrii, Babylonii, Aigyptii & Phatnices, pr aecipui erant pha>nomen»n natura observatores, nullas tamen eorum historias, aut aliastransactiones, saltem posteritati communicatas, nisi traditione trans-missas habuerunt.
Multum divime Revelationi intet Judsos debemus, unde novimuscreationem & initium mundi, atque humani generis per varias orbis re-giones propagationem, & notabiliora inter eos occurrentia, libri Mosisomnibus totius orbis historiis antiquitate pracellunt, exemplaria ta-men eorum adeo erant rara tempore Josite , ut mire audientem af-fecerit unum exemplar in templo repertum, hujus bistorse certitudodivina auctoritate innitebatur, miraculis qua: ä Mose facta suut digitumDei indicantibus quod divino mandato ista scripserit, & licet eorumscopus non erat principia naturalia detegere, tamen qua: de rebus natu-ralibus asseruntur certissime vera sunt, nostrisque conjecturis de naturasepelimites ponunt.
Nihil probabilius quam quod divina providentia naturalia principia& causas ut plurimum indetecta reliquerit, ut inde utilis & delectabilisexercitatio humano generi per omnes mundi States pedetentim proce-dendo offeratur; ut singula: States honorem & delectationem ex novisdetectionibus nanciscerentur, ita tamen ut satis remaneat omnibus se-quentibus feculis inquirendum. Multa nunc sunt nota & evidentia, qua:prioribus seculis fuerant omnino obscura, & multa credebantur pro-digiosa , quorum naturales cause jam patent, licet gentes barbara ad-huc prodigiosa credant. Turea: putant Ecdipses Solis & Luna: esse
pro-