*De communibus principiis naturalibus . 5

prodigia, & ista luminaria inter fe tum pugnare, ideoque maximosedunt sonitus, ut inde a contentione deterreantur. Scriptura nullammentionem facit quinque planetarum, sed solum Solis & Luner. Reli-qui Humana: industise reservantur.

Sunt qusedam vetera deperdita, quorum mentio fit in antiquioribus 3historiis, sine indicatione modi quo facta sunt; sed multo plura sunt denovo reperta, cursus Astrorum pro seculis futuris exacte jam ad calcu-lum redacti existimantur, &Ecclipses diu antequam eveniunt prae-dicuntur. Stupenda Magnetis pharnomena, non ita pridem detectasunt, ususque pyxidis nautica?, qua naves sevissimis tempestatibus &obscurissimis noctibus in regionibus longissime ab omni terra drssitis,tuto reguntur, adeo ut homines totum terraqueum globum fepius cir-cumnavigaverint , unde tantum commercium & communicatio interhumanum genus orta sunt, ac si in unam societatem omnes co-aluerint ; nec quicquam rarum aut pratdarum uliibi terrarum est, quodnon est omnibus aliis communicabile. Navigatio antea vix erat ultraconspectum littorum, & conjecturas a stellis non poterant certiores esseincertissimis meteoris, quibus siepe obnubilabantur.

Non ita multis ab hinc seculis Ars Typographica inventa est, undeomnis eruditio facile communicatur» qua? prius in cellis & monasteriissubi scriptio potissima fuit occupatio) consignabatur.

Tum etiam sacerdos quidam (nihil tale intendens) incidit in inven-tionem pulveris pyrii, qui (licet justo Dei judicio) pestis sit humano ge-neri , inde tamen multa pharnomena natura detecta sunt, antea prorsusignota.

In hac centuria ex accidente etiam inventa sunt perspicilla, quibusmirum in modum adjuvatur visus, unde fit, ut provecti *tate & expe-rientia: sine labore legant, qui visu hebetes ad eruditionem promoven-dam alioquin inhabiles erant. Vitra ocularia indies ad majorem subtili-tatem formantur, &telescopia reperta sunt, quibus astra multo clarius,quam prioribus seculis conspiciuntur, & planetarum figurre, parteslucidiores & opaciores, incrementa & decrementa, rotatio circa suacentra deteguntur, atque nova Astra Satellites, viz: Jovis & Saturni(de quibus ne vel somniarunt veteres) perspicue videntur, eorumquequantitas, figura, motus, & frequentes Ecclipses.

Similiter microscopia fabricantur, quibus non solum distincta perce-ptio mirabilium figurarum, & colorum minutiorum Animalium, &

A 3 plan-