IX'

12

Comunibus principiis naturalibus. 9

ubfequentibus disquisitionibus, & denique rationes quasdam genera-les adducere, quamobrem in nulla procedentium hypot-hesewn acquie-scamus.

Quod primum attinet, qui sibi proponunt invenire aut manife- 10stare cognitionem ullam in qua mens acquiescere debet ut vera &scientifica, summa ope uti debent claros & distinctos conceptus habere,eosque appositis terminis exprimere, verum quia multo plures suntconceptus quam vocabula, nec este est iisdem verbis varios exprimereconceptus, ideoque termini in quavis disciplina frequenter usurpandi,aut ita perspicui, este debent,ut non dentur clariores quibus explicentur,aut debent clarioribus terminis explicari.

Necesse est quosdam terminos este adeo claros, ut clarioribus eluci-dari nequeant, alioquin infinitus esset progressus in terminorum expli-catione, adeo ut nulla possit esse clara cognitio, nec ullus certo scirepossitalterius conceptus.

Termini accipiendi sunt, secundum communem loquendi usum, si-ve apud doctos, sive apud vulgus: humanitate etiam terremur iis utiterminis, quibus mentis nostra sensus sine fraude & ambagibus com-municemus.

Tales termini sunt Cogitatio, Motus , quibus non dantur clarioresconceptus, aut Termini, & brevi apparebit quam inutiliter Aristote-les & Cartesius conati sint definire motum.

Sensus termini communiter notus est inter doctiores, licet metapho- xrice translatus sit a vulgari usu, quo significat limites cujusvis rei: ideo- Sbue termini inter Doctos significant apprehensiones simplicissimas, at-que vocabula eos exprimentia, singula; autem disciplina; suos proprioshabent terminos, eis fatis notos qui inibi versantur.

Claritas conceptuum aut terminorum metaphorice etiam ä trans- x .parentibus & pellucidis sumitur, in quibus singula; partes sunt sibi simi-les, & luminose, nulla: opaca;,aut inaequales,& si dissimiles partesnon habeant evidentem distinctionem, objectum dicitur confusum, ämistura heterogeneorum liquorum.

Conceptus aut voces distincti dicuntur, quando plura simul non co-gitantur aut exprimuntur, qua: mens non potest simul distincte conci-pere, ut si quis cubiculum ingrediatur, in quo sunt luminaria, picturae;alctque varietates, primo intuitu percipit totum cubiculum, sed admo- 1dum indistincte & confuse, sed statim aliquid notabilius oculum alli-

B

cit