T>e Igne. 311
dum, & cum ejus corpuscula sunt adeo tenuia ut omnem sensum fu-giant , desperandum autumant invenire qua: sit eorum figura, aut quisproprius motus, non impeditus; conantur tamen prardictas omnes opi-niones conciliare, sed in nulla earum acquiescunt, tria autem requiruntad procreationem ignis, materiam subtilem in continuo motu, partessulphureas aut oleosas, partesque aeris circumfusi actuosas & nitrosas.
Exjhac opinione ignis nequit esse corpus simplex, aut homogcncum,sed aggregatum quid ex his tribus, ideoque incapax est ullius essentia:,ut CTtera aggregata.
Nec tamen est desperandum, quin figura corpusculorum igneorumeorumque potentia motrix & naturalis motus inveniri possint , exmultiplicibus effectibus ignis, fi enim talis figura immutabilis, talis-que pressura ad motum assignari possit, qua: omnes effectus prodictosnecessario efficerent, nec amplius est sperandum,nec optandum, &quod fieri posset non est dubium, cum multa intellectu inserantur,qua: omnem sensum fugiunt, quod de igne monstrare conabimur.
Sententiam nostram de essentia seu natura ignis his articulis expli-cabimus.
1. Ignis non perit cum extinguitur , nec generatur cum accenditur.
Vulgaris apprehensio est, ignem tantum existere cum est in flamma, u
aut in accenso carbone, & licet in aliis casibus calor sentiatur, putanttamen calorem produci & continuari absque igne, agnoscunt quidemignem vel esse potentialem, vel actualem, actualem vero tantum exi-stere , potentialem esse in potentia suarum causarum, ista autem poten-tialitas nihil aliud importat quam extrinsecam denominationem a causasufficienti ad producendum effectum , sed dum apprehenditur ut quid-piam in ipso objecto est merum ens rationis, sed CLCus ignis qui uritlicet non lucet, non minus est realis & actualis quam ignis dum lucet,in flamma, aut carbone, verum si cum vulgo ignis accipiatur pro accensorecte dici pollet ignem producere ignem, sed ista acceptio est abusiva,
& ab eruditis non est usurpanda,
2. Licet lux & calor sint proprii & naturales esseüta ignis, a princi- 13pio intrinseco , in iis tamen non confißit essentia ignis , sed sunt tantum ipsutsaccidentia , seu modi accidentales, qui poliunt igni adesse & abesse.
Veritas hujus assertionis non solum ex prcecedenti sequitur, sedaliun-de confirmatur, quia motus nulli corpori est essentialis, nasn motus cir-cularis aetheris mutari potest, & diverti, ut superiori Exploratione osten-sum