DE RE RVSTICA.

49

maritae sint, vitesque vti satis multae asserantur, & sicubi opus erit, dc arbore delician-tur ”, «Sein terram deprimantur, & biennio post praecidito veteres.

XXXIII. Vineam " sic facito, vti curetur : Vitem bene enodatam deliga,to recte, flexuosa vti c ne flet, d sursum vorsum semper ducito f , quoad f eius poteris,vinarios, custodesque recte £ relinquito. Quam altilTiulam vineam h facito, alligatoquerecte, dum ne nimium constringas. Hoe modo eam curato. Capita vitium per semen-tim ablaqueato. Vineam putatam ‘ circumfodito, arare incipito, vitro citroque sulcos 2perpetuos ducito 1 . Vites teneras quamprimum propagato, sic " occato veteres, quamminimum castrato ; potius, si opus erit, deiicito ", biennioque post praecidito. Vitemmonellam resecari 0 tum erit tempus» vbi valebit. Si vinea a vite calua f erit, sulcos j

inter-

V ARIETAS LECTIONIS.

m) deiciautur: vtiP. [C. XXXIII.] a) Viniam P. b) nodatam P. c) vti omitt. I. B. R.d) fit I. B R. e) adducito a. V. f) quod P. luntt. quo ad diu. H. g) refle omitt. a. V. h) viniam P,i) puratam i. B R. I) & intus infer. IV. m) fucciditoqut IV.sed occato l.B.R. deest plane /. I-G. n) deicito P.9) resicari P. p ) caluata a. V.

NOTAE VARIORVM.

6 , 33, vbi de alia quidem praecipitatione sermo,sed res ipsa intelligitur.

33, i Totum hoc caput in suas areolas deriua-uit Plinius, non sine insigni varietate, quam spe-ciminis causa toto illius loco proposito notabi-mus. Est autem 17, 22 f. 35 n. 20. Cato de omnicultura vitium ita praecipit. Quam altisjimam vi-neam facito , alligatoque refle, dum ne nimium con-ßringas , hoc modo eam curato. Capita vitium putatacircumfodito, arare incipito, vitro citroque sulcosperpetuos ducito. Vites teneras quam primum propa-gato, veteres quam minimum castrato. Potius, fiopuserit , deiicito , biennioque post praecidito. Vitem no-vellam resecari tum erit tempus , vbi valebit. Si vi-nea ab vite caluata erit , sulcos interponito , ibique vi-■ niradicem serite. Vmbram a sulcis remoueto: crebro-que fodito. In vinea vetereserito ocymum. Si macraerit , quod granum capit , ne serito: & circum capitaaddito stercus,paleas, vinaceas, aut aliquid borumce.Vbi vinea frondere coeperit, pampinato. Vineas no-vellas alligato crebro , ne caulis praefringatur. Etquae iam in perticam ibit, eius pampinos teneros alli-gato leniter , porrigitoque. Vbi refle steterint , vbivua varia fieri coeperit, vites subligato.

33,1 Vinarios cvstodes^veRECTE RELINQVITO) V.C. tertiam vo-cem non male, eiicit. Dicebantur vero Vinariicaupones, qui vina a dominis vinearum eme-bant. Glossa cluirwAtfS, vinarius. M E V R S. Ve-tus editio perperam omittit particulam refle , quaCato frequentissime vtitur, pro vtiliter, dc, vtoportet. Sic refle facient & haeres & legatarius di-xit Vlpianus tit. Vsufructuar. quemadm. cau.Dum tamenstillicidium refle recipiatur, Paulus tit. Deseruit, vrban. Popma, Tota via aberrare vide-tur Meursius. Vinarii dc custodes non hominum no-mina sunt, sed palmitum: Vinarii iidem, qui aliasfruBuarii Columellae, itemque coles vinearii ; cu-

stodes , quos dc reseces siue praesidiarios appellant.De vtroque genere v. Index.

33, I Hoc MODO EAM CVR.) V.C.Hocque modo e. c. Scriberem, Hocce m. Archaisin®Catone digno, nisi scrupulum iniiceret Pliii. 17,22, qui totum hunc locum describens to hock r«uat.ME v r s.

33, 1 Capita vitivm per se-mentim) Capita vitium per sementim ablaquea,to, vineam putatapi circumfodito. In cunctis dc ma-nu scriptis , dc formis excusis Catonis codicibus,ita scriptum offendi : in Plinio tamen, qui Cato-nis praecepta de Cultura vitium in XXII caputlibri XVII transtulit, plura verba defecerunt:consulto ea Plinius reliquerit an negligentia li-brariorum omissa sint, docti viri iudicabunt:quamuis nunc aliud agam, hoc tamen demon-strasse inutile non fuit. V 1 C T.

33, 1 Vites teneras-sic oc-cato) Postrema duo verba, in omnibus a meantiquis libris inuenta, restitui : neque tamenea apud Plinium illo loco leguntur. Sic autemintelligo, deinde postquam propagaueris: quem-admodum etiam Graeci torta saepe in orationeponunt. V 1 C T. Vetus Codex duabus vocibusfic occato elisis, ita scribit : Veteres quam minimumcastrato. Atque hanc esse veram Catonis scriptu,ram, sermonis ipsius decor & Plinius testantur.M E v R S. Non videtur contemnenda lectioWratisl. succiditoque , post quam interpungeri-dum forte ac pergendum: Veteres quam minimumcastrato &c. Castrantur nempe ita, vt, quidquidabscissum est, abiiciatur; deiiciuntur in terram,ut radicibus actis resurgat noua vitis a matre ab-scindenda.

33, 3 S I VINEA A VITE CALVAERIT) Calua in nostris legimus. Calua a vitedixit, si modo haec vera est lectio, vt Cicero,G Vacuus