54

M CATO CAP. XXXVIII.

4 dimidiata e . materiam/ne tangas. Materiam s quam effodies aut praecides, abs b terra,diebus septem proximis ' quibus luna plena fuerit, optime eximetur. Omnino caneto,ne quam materiam doles, neu caedas, neu tangas si potes, nisi siccam, neu gelidam l ,

5 neu rorulentam. Frumenta face bis sarias'“ runcesque, auenamque destringas Devinea & arboribus putatis sarmenta degere °, & fiscinam ° facere §, & vitis' , < 5 c ligna in ca-minum s ficulna & codicillos domino H in acernum componeto.

XXXVIII. [XXXIX.] Fornacem calcariam a pedes latam X. facito, altampedes x x. vsque ad pedes 111, summam latam redigito. Si vno praefurnio coques,lacunam intus magnam facito, vti fatis fiet, vbi cinerem concipiat, ne foras sit edu-cendus. Fornacemque * bene struito c , facito fortax totam fornacem infimam com-

plecta-

V ARIETAS LECTIONIS.

e) sit add. /. B. R. W. f) tum aliae praeter I, I- G. tum etiam abest in W. sed modo semel mate-rium. g) Materiem /. B. R. h) ab a, V. it) proximis abest i. B. R. Ba. H. A. Gr. G. 1 ) gelidam foru/en-tamP. m) sarrias a V. n) distringas /. B. R. o) deterge % fise. a. V. p) fascinam fine praeuio & Pof,q) face a. V. item : Po. 2. r) vites a. V. s) congere , ins. a, V. t) fuculna lens, u) domino omitt. I. B. R .x) componito a, V. [C. XXXVIII.] a) calcaream /. B. R. Ba. H. A. Gr. G, b) que om. a.V. c) firui sa-rito ; foras totam 1 . B. R. struit», farcitoque foras, vt totam 1 , 1 . G.

NOTAE VARIORVM-

quibus luna plena fuerit , optime eximitur. Omninotaueto nigram (corruptumex ne quam, vel »/potius,quod pro ne poni iam ad Fabri thesaurum notaui-mus) materiem doles , neue caedas , neue tangas , nifisiccam : neue gelidam , neue rorulentam. Potest eti-am fieri, vt vera lectio sit, quam integram propePlinius seruauit, & Victoriana transpositis modoquatuor voculis agnoscit : ne tangas materiemtum ne quam effodias &c. Quantum ad rem ipsamattinet, videtur hoc sibi velle Plinius, de ita in-terpretari Catonem, vti distinguat prima quasivulnera arboribus illata, quibus & signantur, &succo exstillanti via aperitur, hoc est tangeremateriam ; de ipsam arboris resectionem vel effos-sionem adeo.

37,3 N i s i INTERMESTRI) Sic emen-dauimus ex vetustis codicibus, cum antea in tri-mestri perperam scriptum esset: quae maculaetiam apud Plinium eundem hunc Catonis locumfoedauerat, inde tamen diligentia & studio Her-molai Barbari sublata fuerat. Varro lib. 6 delingua latina de hoc nomine disserit, dtvnde ety-mon habeat, ostendit, in primo etiam de re rusti-ca hoc nomen vsurpat. VICTOR.

37 , 4 DIE EV 8 SEPTEM PROXIMIS)Plinius loco citato : Diebus quatuor proximis. E-mendo: Diebus septem proximis ad Catonis nostriexemplar ; nam inter dimidiam &. plenam lunamseptem soli dies intersunt. Facilis lapsus ex confu-sionenotarum IV & VII. Mev r s. EdiditHarduinus s E P T E M , vt vidimus, sed proba-bilius errorem deriuat ex confusione notarumIIII & UII.

.37, 4 Ne qy AM MATERIAM DO-LES) Apud Plinium : nigram materiam doles,quod puto mendosum esse. Peritiores tamen vi-debunt. Est aliud apud Plinium, quod a Catone

discrepat. Varietas tamen ab interpunctio-nibus potius, quam ab vila alia re oritur.Vio TOR. Corrigo iterum Plinium loco cita-to ad Catonis exemplar, nam male hodie apudeum legitur : nigram materiam doles. M E v R S.Nigram ortum videri ex ni quam in referendo Pli-nii loco diximus.

37, 3 Sarmenta degere) Vetushaec est lectio, quam probamus. Degere cun*plures significationes habeat, valet etiam detrahe-re, quemadmodum testimonio Nonii cognosci-mus, & auctoritate Plinii, qui ab eo adducitur.Victor. Degere pro Digere, vt deuertor,deuersorium, Descrucior semper in antiquis dcoptimis libris scripta offendimus. Mox compone-to a componeo, secundo ordine, vt alia multa.Po pm A. Plautum in Epidico laudat Nonius, no»Plinium : itaque festinauit aut ipse vir optimus,aut librarius aliquis. Sed malim cum Victori»infinitum putare degere, quam cum Popma Impera-tiuum. Planissima est lectio ante-Victorianadeterge.

37, 5 Componeto) V.C. componito. Sedillud Catonis aeuo dignius. Veteres enim nuiltasecunda pariter & tertia eoniugatione efferebant.Feruo , Ferueo ; Tergo , Tergeo ; Attingo , Attingeo ;Claudo, Claudeo •, Fido, Fideoi Dico, Diceo & similia.MEVR S.

38 , I SVMMAM LATAM REDIGI.T O) Intelligo ita: fornacem metae aut pyrami.dis instar c latiore fundo in cacumen angustiusassurgere debere, vt cum in imo X pedes lata sit,summa non nisi III habeat. Vid. ad s. 3 fauces prae-cipites deorsum.

38» i Fortax totam forna-0 E m) Haec est antiqua lectio, quam hic repo-suimus ; communem enim inanem commenti-ciam-