*Cap. II. TUBUS C ULMINA TORIUS.

XXXIU

Tertia denique est methodus. Capicnd* sunt altitudines solis transeuntis per diver-sos circulos verticales, conspicuis in horizonte objectis distinctos. Computandi sunt anguli azi-muthales, quos omnes ad unum objectorum rcdufccre oportet; quo, capto medio omnium, nu-mero, angulus, quem hoc objectum cum meridiano efficit, certus sit intra g" vel io". Juxtahunc aneulum erigatur signum meridiani boreum & australe, ad qux, reliquis rectincattonibusablbluus, directus tubus culminatorius meridianum describit.

§. 21 .

Experientia me docuit, rcctificationes instrumenti commemoratas non mutari, & po-sitionem instrumenti stabilem & firmam esse, si excipias si 41m axis AB horizontalem, qui parvas Tab.correctiones subinde requirit.

Columnae marmoreae N & O (Tab. 2.) procul dubio calore & frigore diversimodeafficiuntur; hinc fulcra axis A & B inaequaliter elevantur & subsident, & axis instabilis reddi-tur, qui saepius est examinandus & rectificandus. A?state paululum esse elevandum, hyeme au-tem deprimendum repetimus. In suo quoque instrumento culminatorio similem axis instabili-tatem deprehendit Clariffimus Mafi:elyne (b).

In rectificatione libellae aberrari possunt 4" (§. 19.) Craffiries apparens filamenti est5", & hinc in centratione error 2%" committi potest. Transitus solis & stellarum per meridia-num ope altitudinum correspondentium vix determinari possunt, quin supersit incertitudo intempore, vel 3J" in arcu. Accumulatis omnibus hisce instrumenti erroribus, maxima aber-ratio a vero meridiano aequat in arcu vel fere o, 7" in tempore. Saepius autem contingit,ut unus error alterum destruat, urqiie major obtineatur accuratio. Tam hujus rei quam sta-bilitatis documentum adseramus. Anno 1779 sub fine mensis Augusti erectus est hicce tubusculminatorius, rectificatusque ad meridianum est directus ope altitudinum correspondcntiumsolis nec non ope stellarum circumpolarium. Anno 1783 die 23 Junii observat* sunt 30 alti-tudines solis correspondentes.

Meridies vera Tubi culm. 6. 6. 51, 5— — Alt. corresp. 6. 6. Zl, Z

Error Tub. culm. a vero meridiano o. o. o, 2Ex his & complurimis aliis observationibus patet, actualem aberrationem tubi culmina-torii intra o, 4" & o, 2 in tempore contineri. Majorem autem accurationem quam o> 3"vel fere exspectare non audemus.

Novi

(b) Aßionomical Observations Vol. I. Pieface pag. V. The pofition of the axis ist raost liable to vary ofali the adjustments.

e