XXXII
Cap. II. TUBUS CULMINAT0R1US.
Tab. 3.
% 4-3 c lig. 5.
Tab. 5,fig. 6.
lineolis M & N percurrerit bulla aerea. Reliquus error dimidius elevando vel deprimendo ip-sum axin ope cochlea: R emendatur. (Tab. 2 & Tab. 3. fig. 1.) Htec operatio repetitur,donec post: utramque inversionem ad lineolas M & N redeat bulla aerea, aut ejus puncta ex-trema ab his lineis ab utraque parte aeque distent. Quo facto, linea inedia axis AB congruitlinea horizontali AP-, ipsique libella: superficiei aut, si curvedinem habeat, tangenti punctisupremi est parallela. Oportet porro lineam collimationis per medium lentium transire, & adaxem instrumenti perpendicularem elfe, id quod centratimie efficitur. Sit AB axis instrumenti.N & O pyramides marmorea:. GH" linea collimationis cum axi angulum obliquum ACG fa-ciens. In objecto horizontali diffito notatur punctum Q a puncto medio filamenti medii verti-calis monstratum. Invertatur deinde axis instrumenti, adeo ut extremitas axis B imponaturpyramidi N & extremitas A pyramidi O. Quo facto angulus BCG' ~ ACG versus alterampartem cadit, & medium filamentum congruit alio objecti horizontalis puncto R. DistantiaQR in duas partes squales dividitur, & ad punctum medium M dirigitur linea fiducia G" H'ope cochlearum a & b (Tab. 2.) > qux moveat tubum, comprehendentem reticulum lentemquecollectivam & ocularem. Nova inversione facta , iterum inquiritor, num filamentum mediumadhuc puncto medio respondeat; tunc enim neceffe est, ut anguli ACG" & BCG'' congruant,& linea collimationis G" IT normalis sit ad axim instrumenti AB.
Duobus hisce rectificationibus absolutis, linea fiducia: tubi culminatorii per Zenithtransit. Supcrest, ut ad quodlibet'aliud meridiani jnaiclum dirigatur , quo facto, ut pertotam suam revolutionem meridianum describat, neceffe est. Hunc in finem altitudinibus cor-respondentibus solis & stellarum inveniuntur earum culminationes, qua:, culminarionibus tuboculminatorio observatis comparatae, demonstrant, quantum versus orientem vel occidentem ameridiano deflectit instrumentum. Movendo cochleam S (Tab. 2 & Tab. 3. fig. 2.) tubus pro-pius ad meridianum adducitur. In horizonte autem notanda lunt puncta, quibus ante & postcorrectionem congruebat filum medium, quo ex ea distantia de quantitate correctionis horizon-tali in arcu judicium ferri poffir. De novo capiuntur altitudines corrcfpondentes, & culmina-tionibus tubo culminatorio observatis comparantur. Error, fi quis supersit, cognita puncto-rum horizontalium distantia, jam facilius & exactius corrigitur. Diversas altitudines correspon-denrcs stellarum in diversa altitudine culminantium observare perutile est. Quando culminatio-nes tam altitudinibus eorrcfpondcntibus quam tubo culminatorio capra: concordant, certum estindicium, lineam fiducia: per planum meridiani incesiiffe.
Altera est methodus illud comprobandi. Observantur nempe culminationes stellarumcireumpolarium supra & infra polum. Si tubus eulminatorius circulos diurnos bifariam feces,meridianum describit, si pars orientalis major fit, versus occidentem declinat; si pars oecidcn-ralis major, versus orientem deflectitur.
Tertia