Annotationes ad primam tartem
mirum voluntas Divina nullo ex dictis modispostit ncceflitari ad volendum , aut faciendumextra fe id , quod melius est : ac consequenter,quod vi Decreti prxcisi,de Incarnatione Verbi,non fuerit ullo modo neceffitata ad faciendum ,ut generatio temporalis Christi contingeret exMatre Virgine , & plena gratia ; sed quod po-tuerit physice, & moraliter deteiminare quem*cunque alium modum non repugnantem alicuiAttributo Divino ? quamvis ille modus in femultö minoris estst excellentia*, aut bonitatis.Locutiones autem Patcum superius AT. /»propo-sita duo duntaxat, quantum intelligo , stabilireintendebant : Primo: quod Deus femper faciatid, quod melius est , in ordine ad avertendum afe quemcunque defectum velut imprudentis, autmali Artificis. In hoc enim sensu non folümfemper facit optimum i sed nec potest hoc notifacere , supposito, quod operetur ; cum quteviSDei operatio : sive majoris illa sive minoris bo-nitaris, aut perfectionis intrinseci* in feipfa sit ,Lqualiter excludat omnem in operando dese*cturn, qui postit Artificem denotare impruden-tem, aut malum ; unde in hoc sensu quaslibetejus operatio est optima ; quin postit dari ope-ratio ulla Divina, qua; talis non sit. Atque huncsenium intenderunt Patres : contra Hxresin ni-mirum Manichamrum, blasphemantium Deum,tanquam authorem malorum &c. Secundo j di-cere intendebant Patres: quod defacto determi-naverit Deus causare hoc Universum , cüm taliordinis excellentia, at partiUM dispositione, fe-cundum exigentiam cujuslibet cx ipsis ititet ft,& in ordine ad compositionem totius , ut nonpostimus prudenter judicare , quod in ordine adpulchritudinem & proportionem hujus Universi,facere potuisset aliquam ex ejus partibus melio-rem. Dixi: hujus Universi j difficulter enim in*ducor ad credendum, Patres eam voluiste tange*gere quatstionem: Utrum nempe Deus potuissetcausare aliud universum excellentioris fpeciehnecne 'i Ad affirmationem autem facti istius Divi-ni perfectissimi ijdem Patres non suerunt permo-ti , eo quod cogitaverint , in Voluntate Divinaaliquam suifle necessitatem physicam , aut mo-ralem , sic faciendi; cüm S. Augustinus, qui hocloquendi modo frequenti Üs utitur , demonstrati/. i jdeTrinit.e. i o. congruenti!, ut Redemptiogeneris humani fieret per Hominem Deum , ex-presse adjungat : Non defuijfe Deo alium pojstbi-bilem modum j cujus potestati euntia aqnaliterfiibjacent.
11. Permoti ergo fuerunt ad hoc äffifmaü-dum ex duplici principio : Primum erat, quodtum ab experienti! , tum per scientiam natura-lem, tum etiam per lumen Fidei cognoverint id,quod docent S$. Pagina: ; admirabilem nimirumordinem , dispositionem, ac harmoniam , quamDeus instituit in hoc universo, tam quoad toturti,quam quoad ejus partes : tam in naturalibus,quam in fupernacuralibus. In naturalibus qui-dem : dando Toti, & cuilibet ejus parti tantum,quantum connaturaliter requirebat; in fuperna-turalibus verb : elevando creaturas rationales admeliorem, imd , quantüra sibi imaginari quis
potest, sublimem finem , cum ordine adeü ex-cellenti , ut preposito cis uno summo capite,duplicis quidem natura;, Divitis, ac humans,in una tamen Persona $ csteras creaturas in suosqtxasque gradus admirabilis varietatis, diviserit,dahdo cuilibet illarum tantum, quahtum con-gruentia , & proportio requirebat $ quodqueDivina Providentia hsc omnia , juxta dictumadmirabilem ordinem, gubernaverit jam ab ex-ordio creationis Universi. Secundum princi-pium erat j qubd probe perspexerint Patres zignorantiam humanam non poste squl lanceponderare ; quodnam inter hse duo extrema:an id , quod defacto Deus fecit, vel id, quodfacere potuit , & non fecit , melius sit ad pul-chritudinem , proportionem, ac ordinem hujusUniversi 'i cüm ad hoc justü discernendum sei-fe non sufficiat, quodnam ex duobus extremismajorem in feipfo habeat bonitatem, aut excel-lentiam ? sic certum quidem est, quod Dies infe sit rhelior , quam Nox; nec tamen proprere!tantam aderret elegantiam , nec tantam utilita-tem huic Universo, si perpetua perduraret dies,quantam affert jugis dierum, ac noctium sibi in-vicem succedentium vicissitudo»
11. Atque fcx his duobus principijs conclu-serunt Patres : prudenter formandum este hoejudicium i quod Deus femper Velit, 1 fc faciat id,quod melius est , in ordine ad pulchritudinem ,ac proportionem Universi ; cum enim constetex principio primo ; qudd regulariter hactenusDeus suerit operatus, & operetur id, quod me-lius est: si tamen postmodum in particulari cir-ca aliquam fem dubitatio mentem subeat; tunc,conformiter ad secundum principium , agno*scentes insufficientiam judicij nostri, ad meliori*tatem hanc squ! lance dimetiendam, ac pon-derandam , prudenter judicare debemus i fuiffeeum etiam in hoc particulari operatum confor-miter ad modum regularem , quo communitereum operari experimur, ac per consequens: fe*cisse cum melius, quod poterat,in ordine ad pul-chritudinem, ac proportione hujus Universi. Harenempe est opinio S. Augustini L3.de lib. arbit, ubiad dubium illud: utrum melius fuistet, si nullumDeus permisisset peccatum, quam quod relique-rit defactö creaturis rationalibus libertatem, per-mittendo peccata ? licet confiteatur : quoad semeliorem este creaturam perfeverantifsim® vo-luntatis in bpno ; multis tamen Rationibusostendit: meliorem fuiste pro Universi pulchri-tudine dispositionem: Producere creaturas,qua-rum aliquae nunquam peccarent: aliqua: ita ca-dere sinerentur , ut tamen postea resurgerent jalijs tandem ita permitteretur, ut caderent, utnunquam amplius resurgerent ; Talis enimgraduum varietas, cüm magis perspicuam reddatMisericordiam , ac justitiam DEI, juxta ipsummajorem affert toti huic Fabrica: pulchritudi-nem. Atque hic solummodo prudens videturdiscursus, qui duobus illis innixus principijs,nec-non speciales quasdam adjungens congruentiaspatefacit id , quod melius est, in ordine ad pul-chritudinem totius Universi,circa particularemaliquam , de qua forte dubitatur, materiam.
j. yi*