hujus sacra Hißoria , Annotatio III, \
eft : InteUeBus est principium quo generationis.Ur enim Doctor Angelicus loc. cit. loquitur : fr-eut hemo genitus est fimilis generanti in naturahumana, cujus virtute Pater poteß generare homi-nem. Illud ergo est potentia generativ a in aliquogenerante , in quo genitum affimilatur generantisFilius autem Dei affimilatur Patri generanti in na-tura Divina ; unde natura Divina in Patre estpotentia generandi in ipfe. Ubi S. Doctor cotpusArticuli lic concludit: & ideo potentia generandisignificat in redeo naturam Divinam sed in obliquorelationem. Haud aliter Scotus loquitur Nondistinguuntur autem, inquiens, in Divinisprodu-tiiones per modum natura , & voluntatis , nistquia principium , quo producens producit , aliter ,& aliter fi habet ad productionem, & productum }quia hac naturaliter, hac libere.
4. Et sane, quid communius Theologis,quam probate contra Durandum* quod Filiusproprie procedat per intellectum* Si Spiritus S.proprie procedat per voluntatem ? quod Intel-lectus generet * & Voluntas spiret ? quod Filiussit generatus ; quia respicit intellectum , tari-quam principium, a quo producitur : & quodIntellectus in Patre sit principium , quod pro-ducit generando ; voluntas aurem non item ?Atque in hce sensu multi Patres affirmant: Na-turam Divinam generare , hoc est i este princi-'pium quo geucrandu Sic S. Augustinus pluri-bus in locis ; principaliter autem L 9. de Iri-nit. inter rri'ed. &fin. & l. 11. coi. 3. item L 3.contra Maximum c. 14. Sic etiam S. Anselmusloquens de processione Spiritus Sancti p. 34.A/tenol. Nen ex relationibus finis , ait, quepluresfiunt, fid ex ipsa jita essentia qua pluralitatem nonadmittit, emittunt Pater & Filius tantum bonum.Adeo, ut Riehardus de S. Victore /. 6. de Trin.c^ i2. licet confundat principium quo , de quoPatres loquuntur, cum principio quod, de quoloquebatur Magister sententiarum , dicat: Be-tit dicUnt Patres , quod substantia fiubstantiamgignit. Vestra autem expösttio ad hoc contendit ,quod credamus , quod substantia fiubstantiam no 'Ugignat. Fidelis expositio , & omni acceptionedigna ; quia hoc qttod SS. Patres clamant, conten-dit falsum efifie , & quod nemo Sanäorum asserit ,contendit verum este.
f. Communissima igitur haec est locutio :quod essentia* & intellectus generet Filium,nonquidem ut principium quodj hoc enim est, quodcondemnavit Concilium Lateranense : sed utprincipium quo. Atque de hoc loquitur Vtzn.Mater j ac propterea non dixit absolute, quodintellectus generet; sed queid intellectus Divi-nus in Patre generet * id est, quod Pater ille fit,qui generat; Intellectus autem sit virtus pro-xima, quä generat: Pater generans quid, & In-tellectus generans quo. Efficit pariter cum summaproprietate, qudd, licet potentia? ad intra iri«mnibus quidem Divinis Personis sint indivisa:,ac «quales, habebant tamen operationes quas-dam ad intra iri una Persona* quas noft habentin aliä: sic enim inteäeäus ih Patre generat, fidnon m Filio ; quia licet intellectus iri Patre sit vir-tus proxima generandi, & principium gene-Antm, Part, III,
rationis ; tale tamen nullatenus est iri Filio, e&quod desit ipsi obliquum , seuconnotatum Pa-ternitatis, sine quo ipsi non convenit denomina-tio principij, aut potenti« generantis j ut do-cent Theologi, cum D.Thoma i.p.q.42.4.6,& cum Scoto in 1. Sent. Dist.2o.§. quantum adistum Articulum Ubi Doctor itibrilis sic loqui-tur : Kestiondeo, & dico, quod etfi idem abßlutum tquod est potentia, fit in Patre & Filio ; non tamensub ratione potentia , quantum ad abi um notiona-lem est in utroque. Quod idem etiam D.Tho-ma: lententia confirmat. Ex dictis igitur pr«=fixa Annotationi Clausula omni ex parte tiaramanet, ac secura, rtec aliud, quam quod com-munis est doctrina, a Ven. Matre hac ex partescribitur.
ANNOTATIO III.
Textus : In f raserit i Urnen occasione nori-nifi uria lingua, qua in Palieflind tunc erat•.Vernacula * locuti sunt j hanc ergo dumarticulati pronuntiabant , ab omnibus itaclare iniclligebantuY, perinde atquefi sin-gulorum Auditorum suorum idiomatc ute-rentur-. N. 75.
§. Unicus.
ii CUpponit Ven. Mater, Apostolos ad Spin-O t us S. adventura accepisse donum , acgratiam loquendi varijs linguis , non solum ita,ut in libgua Palaestina perorantes ab alijs intelli-gerentur Nationibus (quemadmodiam etiam deS. Vincendo Fcrrerio , S. Antonio Paduano, SiBcrnardino Senensi, &S.Franciico Xavetio, iri.in eoirum Vitis refertur) verfim etiam ut ipsi inlingua propriä ac vernacula eujuscunque Natio-nis loquerentur. Sic Ut i Autem (ait n. S 3.) exomnibus nationibus aliqui crediderunt , ita in pro•pria cujusque lingua locuti catechestn faciebant :atque hac ipsk de causa varijs linguis ex illa horalocuti perhibentur. Porro , quod Apostoli do-num linguarum in hoc utroque sensu acceperint*communissima est Expolitorum ac Partum sen-tentia } ut enim loquitur Dionysius Carthusia-nus iri Altor, c. 2. Omnium gentium Idioma pro-ferre , Sc intelligere potuerunt: imo, quod mira-bilius est , fecundum Glojfam & Expositores com-muniter,uno eotum aliquam proferente loquelam *omnes qui aderant , quantumlibet idiomatum cori-fisterent diversorum , loquelam illam tanqudiriproprium idioma Audierunt,& intellexerunt. Prae-terea Cotneiius ä Lapide : Addo tamen, inquit*Apostolos subinde und lingua loquentes, & coniti-nantes: ac corifiquenter utroque modo habuiffihoc donum linguarum, quafi duplicatum } fi eninbhob fuit concessum S. Vincentia, aliisque viriS A -pqstolicis, mitltb magis ipsis Apostolis.
1. Non me latet, S.Grcgorium Nazianzeaftum Orat. 44. in P enlecifl. quistionetn in termi-nis proprijs propositam sic resolvere : quod ni-mirum S. Petrus ejeterique Apostoli* quandosedecim Nationibus in Jerusalem convenientiabas i as Auditorium componentibus prardicd-(a) i tnrir*