Gttfyfoft.

/Vmb,

Luca 8 .

GhryfoJ.

roo Lib.II. lacob,flue Chriftus in vtero.

parttm terrori hoflibu* ,partim /tutem de vno Deo eruditioni, R esenim diuitta non ofient ationi,fed audient tum,videntium que voli-tati inferuiunt. Sic fanctiffimi viri caucrunr femper res diui-nas ad propriam ofientationem detorquereiquin potius il-las communilolum populorum vtilitati referebant. Quodcum meditor, lefe mihi proponit Chryfoll. de cuius lapien-tiflimis commentariis in facram Scripturam , id refert Iho-tius in fua Biblioth.fol.j $7,Quodficubi [ententtarum aitquA,fiHinterpretationis,feu profundioris indagationis indigebant,neque ta-mm eas diligenter fatu explanant, mirum id minime vtdert dphet.Quacumque enim auditorum captui accommodata ejfent, atque adeerum falutem , & vtiUtatem , tanquam fcopum pr&fixijfe fibi vi-deatur ,vt c at er a vel omnino neglexerit,vel leuifftme attigerit, Sed©• illud penituspra auditorum vtilttate contempfit,quod alicui velfen fui aliquos ignorajfe.vel ad profundiora quadam penetrare tefu-g'Jfe,vel td genui alta pr at er iijfe,vtdert pojfet. ftaque fan&iliimusvir in euolueudis,& enucleandis diuinis Scripturis,illa pr*-cermitcebat ,in quibus propnj ingenij ollentationemfacerepoffcc: fola enucleabat, explanabat,quae vtilitati leruiebant.Malebat imperitum videri,quam de rebus diuitiisaliud.prae-ter animarum vtilitaxem extorquere.Vtinam hanc virtutem,& magiftri omnes,& concionatores imitarentur,& de rebusdiuinis fola proferrent in medio, qti* polfunt in commu-nem , fpiritualem vtilitarem tfle Mirabar eg# aliquando,quodeiim Ioanms natiuitas,& baptifmus, & praedicatio,&mors, adeo fic ab Euaogelillis decantata, de illius infantia,puerilibufque annis nec verbum faciant.Et quidem in Ioan-nisinfantia, 8c pueritia multae fuerunc virtutes,multae fplen-duerunt diuinae grati* a Deo ddapi*. Cur ergo tot Ioanmsvirtutes, tot coeleftes grati* tacentur, praecipue cum hae inIefu maxime praedicantur?De Iefu puero dicitur,vtfuitado-ratus a Magis,vt a Simeone agnitus,vc fugit in aEgvptum, vtinter Dodtores templi dilputans apparuit: de puero loannenihil feriptum habes. Cur lic praedicatur Iefu pueritia, curlic tacetur f oannis infantia? Ait D. Ambr in Luc.i. Nec quem -/quam mouere defiet,quod ait ion conftlio loannis infantiam diximuipt Atermiffam.Ckrifli vero infantiam afferttimus tjfe defcr.pt am. Noenim omnium efi dicere ,EaH ut fum infirmis infirmus,vt infirmos lu-crifactam. Non erat loannis infantia vrilis ad animas trahen-das, expifcandas,& ideo quamuis plena virtutibus,quamuisexundans diuinis fauoribus, & gratiis,prorfus obnubilatur:res enim diuinae in tantum proponendae funt, in quantuminferuiunt vtilitati. Nec nunquam maleaudiunt, qui de re-bus diuinis non vtilitatislucrum , fed oftenrauonem expi-Icantur.Luc. r 8. Vhartf&u* flans,hac apud fe orabat: Deu* ,gr at tatago tibi,quia non fum ficut catert homines::: leiuno bu in Sabba-u>,defimas do,(fic. Inter tot virtutes enarratas mifere perditurinfelix,& reprobatus apparer. Cur reprobatur ? De ieiuniis,de rebusfacris non vtihtacem,non lucrum animae,fed often-tacionemfui peruerfus captabat. Pulcherrime aiebat Chry-fol .fer.7. Enatafliieimlj pelagus, (fi in tp(oportu ieimij naufra-gafii.qttia non comparafti lucrum,fed mercatus es vanitatem,qui deDei credito humanum ngotium peregtfti. Expende illam perdi-tionis caufam,nimirum,ie Dei credito humanum negotium per-/myfrjequidem reprobationis opus eft.quod quis de Spiritusfandi gratiis,& fauoribus,de rebus diuinis,& de earum cre-dito negotia per3gat temporalia,non vtilitatemanima , fedollentationem fui captans,

§. XIX.

Multis comparare debemus,quod Dew Jit nobis Detu

in particulari.

"CXpendevotumlacob , fi profpere redu&us fuerit, ait-L^enim : Er it mihi Dominus in Deum , (filapu ille,quem erexi intitulum,vocabiturvemus Der,cunftorumque,quA dederis mihi,deci-mas offeram tibi .Ergo vouet lacob,a fe Dominum habendumDenm,& Deum credendum non antea quam redeat profpe-re in domum patris?Abfit hoc a viro fideli,qui verum Deum& femper nofcebat, & adorabat. Soldm autem vouet iuxtafenrentiam Caiet. & Pererij, 6c aliorum,fe merita praftitu-rum,& fe in illo lapide tanquam in templo,& Dei domo,ta-les cultus exhibiturum Deo,tot facrificialitatui um»tot pre-ces funditurumj& tam fideliterdecimas omnium bonorumfoluturum,vt merito poflit Dominus dici Deus illius in par-ticulan.Nec immerito vouet tot opera fe fadurum , vt Do-minus illius habeatur Deus in particulari; hoc enim multisdebemus omnes comparare. Poft tres menfes egreflionisIfraelitarum a terra -&gypti,dum effet Mqyfes in cacumine

montis Sinai,ficDeus incipit populo fu» legem dare. Exod.

10.E go fum Dominus Dem tum,qui eduxtte de terra JEgJpti.de do- Excd.io,mo feruituus. Hic primo populus iliacluicus dignus fuit au-dire,Dominum elfe Deumluutn in particulari. Cur hoc nonaudit antea?Cur hocnonaudic,qi*ndo fecurus tianfiuit permedium maris,in quo vidit holi es fuos fuffocatos?Cui hocnon audit,cum amaritudineinaquarum fenlit in dulcedinemcommutatam ; cum fontes,& palmas muenit > Sane , quodDominus fele Deum noflrum oftendat in particulari,res eftmult* diligenti*, &longiflimi laboris, muldfque fudori*bus,& peraitisvirtutibus comparanda. Ait Origen. hom. 8 .in Exo d-Hanc vocem m JEgypto pofitm audire non poteras,etiamfitibtimuugatur,vt Pafckafacuu,etiamfi accingaris lumbos,&fan- Origendalia accipias in pul. bm , & azyma cum amaritudine comtdas.Sedne inde quidem pref cius tn prima fiatim manfione hac audire po-tuifit.nec tn fecunda , nectn tertia, nec cum tr anfir es rubrum mare t. etiamfi ad myrrham veneris , (fi fuerit tibi amaritudo (fi 1 in dulce-! dtnem verfa j etiamfi in Heltm vineresad duodecim fontes aqua -J rum,(fijeptuaginta arbores palmarum , etiamfi Raphtdtm preterie-j ris , CAterofqueproftcius ajcenderts, nondum ad huiufctmodi verba; idoneus tudtcarts , jcd cum peru/neru ad montem Sina. Multis ergoante laboribus pera&u ,multis atumnis, (fi tentationtbus fuferatis t: vix aliquando merebert* audire d Domino,Ego fum Daminus Deusr»«j,^«r.Expende ab illis,fcilicet:M«/r«er^,^»r.quippe quodDominus habeatur,&manifefletur tuus Deusin particulari,minime id nifi multis laboribus,multis virtutibus,multis fa*

, cinoriblis exhibitis comparabis. Aiebat Sponfa Cant. 6 . Egof dileftemeo,(fi dilectus meus m/^i.Non quidem Deum fibi priuspeculiariter vendicat,quam fe ipfam totam pro Deo impen-dn:prius enim zn,Egodileclo meo, 6 c deinde i\xbnc\t,Dileclusmeus mihi.ix quid eft ,Ego diletto meo ? Sane Paul.ad Gal.z.di- Ad G»/q.CebatlEifo per legem,legi mortuus (um,vt Deo viuam,Chrifio con-fixus fum cruci. Vius autem iam non ego,vtutt vero in me Chrifius.

An id eciam affent fponfa,dum ait,E^o dtleclo meo f Plane to-j tum iddeber dicere,& in fe experiri,qui diledum,& Domi-f mun amat fuum dici ,& peculiariter elfe intentum fibi.AitNyflen.hom ijdnt ant. Sponft voces Taulus imitatur clariffl-; me,cum att,fe D o vtuendo.mortuum mundo facium effeifolumque Nyflen.Chrtftum tn fe vtuere.Tantum enim non clamat iis verbis,nullamin ipfo affeJhonem humanam viuere.non voluptatem,non iram,nonmetum.nonfaftum,non audaciam , non iniuriarum memoriam,noninuidt am,non honoris, non glori a libidinem,non quidquam eorum ,qua animum polluunt ,fed folus Chrifius fuper e fi, qui nihil e fi ho-rum.Etenim abra fis vniuerfis,nihil in me habet,quod in Chrifiononfit,edque de caufa,vita Chrifius efi,fiue,vt fponfa loquitur , Aleusefi cognatus meus , (fi ipfius ego fum ,Itaque cum me totum im-pendo pro Deo,cum a me omnia abrado,qu* Dei non funt, ;

tunc folum poffum dicere» meum eflfe Deum,mihique pe-culiariter effe addidtum. Nunquam, mihi crede,Dominuserit tibi Deus in particulari,nifi ideoparaueris multisjquodenim Dominus nobis in particulari Deus fit,non eft res con- Heb.it,ditionis, fed meriti.Hinc ad Hebr. 11. Iuxta fidem defunftifuntomnes ifti.non acceptis repromiffionibus ,fed d longe eas aspicientes ,

(fi falut antes, (fi cpnfitentes, quia peregrini,(fi holfites funt fuperterram. Qui emm hac dicunt,fignificant[e patriam inquirere. Etfi quid em tpfius meminiffent,de qua exierunt,habebant vtique tem-pus reuertendi.Nunc autem meliorem appetunt,id efl,caelefiem.ldebnon confunditur Deus vocari Deus eorum. Expende,quam fefeproDeo impedant antiqui Patres. Abraham,lfaac,& lacob,

Dei promiflis credente* propria reliquerunt,fadiin mundoperegrini, & hofpites, nihil mundanum amantes, fed fola.coeleftia requirentes. Quid inde ? Ideo non confunditurDeus vocari Deus eorum, imo & pleno ore dicitur DeusAbraham,Deus Ifaac ,Deus racob,quafi iiljs peculiariterin A vmoB ,Deum ceflcrit.Aymon.fatur, 1 deo,inqyit,quia illi Deo credtde - *

runt,nihtlque de terrenis fibi pr&fumpferunt,ad hecvt in illis fpemfuam ponerent , idcirco non erubefeit omnipotens Deus vocari De,nsillorum.Sic enim ille dicit j Ego fum Deus Aprabam , Deus Ifaac,

Deus lacob,per fidem videlicet,vitAquemeritum. Eccetibi Vt rqseft meriti,& laboris.qubd Dominus vocetur, & fit in parti-culari Deus noftertfoelixille,qui ea exhibet virtutum opera,j qu* videns Deus non erubefeat effe Deum illius. Ille enimqui dixit: Ego fum Deus Abrakam , dicit Moyfi Exod.7. Ecce Exod t > 7 *

, conftitui te Deum pbaraonisiquufi ipfe erubefeeret dici & vi-deri Deum hominis nequiffimi,ideoiubet Moyfi,vt fisDeus illius. Erubefeit fane Deus vocari Deusalicuius , qui id non compara-usrjt virtutibusmultis.

V

Gen.ip.