I

CapIlLIacob ditatur apud focerum,&c.

t

:0i

&potentiffimum reddit hominem , vt de omni aduerfarioincurfu triumphet, imo & vincat Deum. Nouit hocipfaDpi lapientia ,qux venturam mundi arenam ad debellan-das contrarias poteftates, nulla potentiora arma fumpfit,quam deiediones,quam infirmitates.Zachar.cap.j.Et ofttn-Ztih j. ^ mihi Dominum Icfum facerdotem magnum flantem coram An-

gelo Domini: & Sathan /labat adtxtris eius, vt aduerfaretur ei.Ecce tibi duellum maximum , hinc lefus,hinc diabolus.Sedqualia induit lefus arma aduerfus diabolum? Ait Propheta:Ambrof E* ^ e f Mer(tt indutus ve fi ibus fordida :dequo D.Ambrof.ferm.

f.in Pfalm. 1 1 8. Habebat ve/liment a fordida 3 fumpfit veflimtntano/lra,pro nobu fumpfit carnu infirmitatem,pro nobit e fur init,va-pulauit,crucifixus tfy mortuus efi. Expende, in quo bello lit,&qualem induat loricam,feii panopliam 3 in bello eft aduer-fus diabolum,& vnum hoc induit, nempe, fo-rdidum vefti-mentum , hoc eft,abiedionem, confradionem , infirmita-tem,quafamefcat,quavapulet,qua mortuus cadat. Deus bo-ne , vt in arenam defcendas,fordidifiimam induis infirmita-tem ? Quid infirmitas fordida cum fplendenti ferro milita-ri ? Sane ferrea funt arma,Scpotentiffima,quae ab infirmitateveniunt aduerfus diabolum.AitD.Bernardin.ferm.4 in Na-,tiuit. AgnofCocerte , agnofco lefum magnum Sacerdotem,fordidisBcniard. Opertum vefiibus, dum altercantur cum diabolo. Exemplum de-dit nobu } vt nos eadem factamus, Vtiltor fiquidem in conjhffulorica ferrea,qudm fiola Irnea, $>e.Quafi rationem reddat Ber-nard.cifrad fordida veftimenta,ad abiedionem , $c infirmi-tatem confugerit Dominus praeliaturus cumdiabolo , air:Vtiltor fiquidem in conflictu lorica ferrea,quam fiolalinea. Quodenim lorica ferrea eft ,refpedu ftolarum linearum 3 hoc efiabiedio,infirmitas,& confradio refpedu aliarum virtutummoralium , vt triumphus de diabolo agatur. Siquidem inpraelio confugiendum nobiseft , non ad Irneam, fed ad fer-ream loricamsin praelio cum diabolo confugiamus adabie-ftioncm , ad confradionem,quae ferrea arma,& validifiimafunt,vt vidonas poflimus reportare.

§. XLVII.

Spiritus mali talhu tumorem , fpiritm autem bonitathts demiffionem infert.

E Ccc tibi bonus vir,quicum Iacob 1 u dabat ur^f/g-tf ntr-uum femoris titi*, & ftutim emarcuit : non tumuit, fedemarcuit, in quo manifeftiflime oftenditur,quis fuerit,quitetigit neruum, qui femur percudit. Bonus equidem eratAngelus , cuiustadus marcorem,& depreffionem fecit,non tumorem, qui folus fit ab Angelo Sathanae. Huc adeftP. Bernard.trad.de gradibus humilit. vbi ait: O quam falu-brius ad tafttim Angeli nertius femoris Iacob emarcuit,quam An-geli fuperbtentii intumuit. Ecce tibi , & boni Angeli, & maliAngeli radus,quid efficiantjtadu boni Angeli humana po-tentia marcet, deprimitur 3 tadu mali Angeli intumet,in-flatur. Ait Dominus Deuteronom. cap.18. Si tacita cogita-tione rejpondertt(Quomodo pojfum intelligere verbum , quod Do-minus non efi locutus ? hoc habebis fignum. §luod in nomine Do-mini Propheta ille prodixerit , fy noneuenerit, hoc Dominus nonefi locutus,fed per tumorem animi fui Propheta confinxit . Sane Vtboni,aut mali fpiritus verba, tk vifitationes difcerni poflintfalubre Dominus dabat fignum 3 nimirum,quod mali verbaeffedumnon inducerent. Verum huicfigno fefe opponitProcopius ingloflafinquiens: §luid igitur dicemus de lona.quipr edixit quod non euetutf De Ifaia quoque qui Efechie mortem preforibus efi'epredixit ? Inuenitur Ionas,inuenitur Ifaias, quo-rum verbaeffedum non habuerunt: nam Niniuitae,qui di-cebantur a Iona perituri, incolumes euaferunt3& Ezechiasquindecim annos fuperuixit,poftquam audiuit ab Ifaiafefeflatim moriturum. Non ergo femper funt a malo fpirituVerba,quae effedumnon fortiuntur ? Vndeergonofcentur,quae a malo funt^Crediderim Dominum non pofuiflfe inte-grum fignum in eo folum ,.quod verba effedum non infe-rant,fedinluper infinuaffe profignoillud ,per tumorem ani-mi fui propheta confinxit .Vbi enim in verbis no effedus cerni-tur,fed loquetis tumor,& animi inflatio,fignum non obfcu-rueftibi non bonu,ledmaluadfuifTefpiritum.AmaIo nam-G*n fl ue fpiritu nihil prius efficitur.quam inflatio,& tumor.Gen.

> 3 -Dixit que ferpens ad multer em, Nequaqud morte moriemini. Scit

enim Deus,quod in quocunque die comederitis ex eo,aperientur oculiveflrt,fa eritis ficut Dij, fetent es bonum,& malum. Vidit igitur mu-dier,0>c.^ Mirabar, quodea facile mulier perfuafa fit a ferpen-tc j quod tam facile crederet Te non morituram, quod tam'Baesc.a de Ckrifto figur,T«m.I.

Bernard.

Dcut.i 8.

Procop.

i facile in peccatum ruerer. Vnde hoc prouenit ? D.Augu-ftin. lib.i i.deGenef.adliteram,cap.30. putat id prouenif-

| fe ex interna inflatione , & elatione ad primum ferpentisacceffum admiffa.Vbi enim ferpens, vel halitu coepit mu-lieris aures percutere, & tumorem coepit, & inflationemintrinfecus infundere , quo facile mulierempofteam pec-catum adduxit.Huc fp«dans D.Chryfoftom.inquit: Vidifti, ^dryfoftlquomodo illam diabolus captiuam duxit , quomodo inflata/fe va-na , ab his quoque,que ipfi conce/fa erant,excideret. Vel halitummaligniferpentisaccepitmulier >& tota inflata eft ,& totaintumuit. Quid mirum, quod ad ferpentis virulentiflimitadum maximus, & lethaliifimus infurgat tumor ? Ador.cap.28. Cum congrega/fet Paulus [armentorum aliquantam

multitudinem,&impofuiffet fuper ignem,vipera a calore cum pro- Af. •

ce/fiffetdnuafit manum Quid tunc?Viderunt Barbari Pau-lum a vipera percuflfum, & exifitmabant eum in tumorem con-uertendum.Vhnc hoc non barbare,fapientiflime exiftimaba-tur ab hominibus illis,nimirum,qubdpercuifusa vipera to-tus in tumorem ireti& mihi creditejnihil veternofiferpen-tis accefifus prius infert, quam ingentem tumorem > quaminflationem perduiflimam.Hinc Ad.5. dicit Petrus Ananiae:

Cur tentauit Satanas cor tuum mentiri Spiritui fanfto ? Vbivm-uerfi Graeci praeter vnum Epiphahium legunt: Cur itnpleuitSatanas cor tuum ? Sane fi res confidererur,Ananias non im-pletus, fed vacuatus apparet: qui enim plenus erat diui-tiis, omnia vendidit, & omnium pretia Deo dicauit , fa-lam minimam partem fibi abfcondicereferuauit. Quan-do ergo omnia reliquit, minimam referuat partem, curimpletus dicitur a diabolo, & non potius vacuatus ? Vc 4diabolo tadus Ananias bonafua diftraxit, non potuit nonimpleri, & inflari, vt totum eius opus oftenderet inflatio-nem , & vanifiimum tumorem animi. Quod autem Ananiaefacinus fuerit res tumoris , & inflationis, docetD. Bafil.

Orat. 17. de Humil. & vana glor.fatus : Integrum erat Ana -ntA , a principtopoffej/ionem fuam Deo nonpremitterefledpofiquatn BafiTgloriam humanam ipe£lans,eam ideo confecraui/fet,vt ab homini-bus fuspiceretur, &c. Et quidem vbi fic inflatus inani gloriaapparet, euidenter oftenditur impletus a diabolo,cuius efthanc inflationem ,&tumorem in hominibus facere- Qu*minime debet effle in his, in quibus bonus, & faluberrimusfpiritusagit.Dicit enimPf.28. Attolliteportasprincipesveflras, . ^fyintroibtt Rtf*£/<jrAt.Ecqu£ portas ficomnino tolli iubentur,vt Rex gloriae introeat?Ad introitum Regis fuffecifTet,qubdportae aperireturicur necefflum eft,vt tollatur prorfus por-tae?D.Aug.qu. 1 tz.ex vttoc\uc ait:Tollendas dicit fallases portasdiaboli fubtilitate compofitas.quA funt prAfumptio.vt introeat Rex Augult.glori a, qui eft Chrifius lefus Dominus nofter. Nihil praelumptio-nis.nihil diabolici tumoris Deus patitur fecum effe in homi-ne. Hin c eft,qubd in pedorali fummi Sacerdotis primus la-pis poni iubebatur Sardius. Habes enim Exod. 28. Inpr*mo Exod. 28.ver fu erit lapis Sardius,& topazius,&c. Cur in primis Sardius?Anaftaf.Nicenus q.3 8.ex Chryfoftomo,inquit:i»/»« Sjirdius, Anaft.Ni^qui e/l appellatu sRabylonius,eft quidem igneus, fy fanguineus:na- *

fettur in terra Babylona apud Af[yrios',efl perfpicuus,& vim habetmedendi,eo vtuntur medici ad tumores tollendos. Merito ergo inpedorali fummi Sacerdotis, in primis ponitur Sardius,quitumores tollat.quando inde acceffus Chrifti patet,quod tu-mores tollat,& inflationes cordis.

§.. XLVIII.

Deus,etiam puniens 3 bonus t & deftderabilis hominibus efi.

S E a virodiuino percuffum in femofe videt Iacob , &mhilominusillum fecum detinere pugnat.aiens:N<w di-mittam,ni fi benedixeris mihi.*G bone,ficpercufforem detines?

Sic amas tecum morari illum,a quo tantum accipis vulnus?

Non miror, is enim eft Deus.qiiiinter ipfa vulnera bonus,

& proficuus fit homini fuo. Matth.n.accedunt PharifieiadDominum dicentes : Magifier,fcimus,quia verax es, & viamDet in veritate doces. §lutd tibi videtur ? Licet cenfum dare Ca- ' *

fariutn non ? Cognita autem lefus malitia eoi%m aiti§luid me ten-tatis hypocrita. Accedentes manfuete,& comiter homines,ficduriter percutit,& inter irafeendum hypocritas vocat.Do-mine,fi quidem iratus es in illos.cur non magis vocas male-didos Patris tui? Cur magis vocas hypocritas ? Sane etfi ira-tus hypocritas mauplt eos vocare , vt ex h* voce videntesipfi , quam fint illi manifefta intima cordis fecreta , illumDeu agnofcerent.Sicvel inter iras,& vulnera meminit Deusvtilia, & proficua digere fuo homini. Ad hacc p.Chryfoft.

M hoin.

■ii