160 Lib.ll. Iacob,fiue Chriftus in vtero.

teiiales. Repugnant item propoficiones illae arti, quandomagnorum artificum manus circa primam delineationemimaginis,vel ftatuae verfatur.quae a magnis artificib.delinea- itae traduntur miniftris,a quibus perficiantur.In quo funda-tur illud vulgo tntunv.Fari/e efl inuentis addere. Rurlus repu-gnant gratiae : in ordine namquegratiae difficillimum opuseft.&infinitam virtutem requirens,quod quis a peccato le-thali eruatur. Ad hoc enim neceffaria fuit Dei Incarnatio,cum nulla pura creatura poffet nos a peccato liberate,quaefane poffet fibi acquirere augmentum gratia:.Infuper repu-gnant Scripturae.qu^ prxcellentiores viros deputat homini-bus conuertcndisa peccatis,perficiendos autem in fide,fiuein gratia miniftris illorum tradit.Sic ad Tit.c. i. ait Paul. Nu-ius rei gvatiareliqui te Cnt&.vt ea.qtts, defunt , corrigas,& confli-ttteu per duitates presbyteros.Yixc enim erat Apoftolorum con-fuetudo,vt ipfigentium , populoiumve conuerfioni inten-dentes peragrarent prouincias , conftiruemes Presbyteros,-& Epifcopos,qui vacarent conueifis,vt eos perficerent.Vnaenim erat Apoftolico cordi prarcipua cura, nimirum , con-uerfio mundi,cui vt vacarent,non immorabantur in lingu-lis perficiendis,fed hos tradebant mimftris. Deniquerepu-gnant illae propofitic-nes Patribus, qui & exemplo , & do-ctrina plurium conuerfionem praeferebant fi udio vnius per-ficiendae anima:.Sic frequentiores erant in populorum con-uentibus,vt multitudini verbum vitat miniftrarent, & rarovm affidebant, nec cum vnius perfeCtiOne contenti erant.Sic peccatorum conueifione putabant perfeCtius Dei opus,quam refurredtionem mortuorum , quam coelorum crea-tionem.Vt videre efl apud Aug.apud Greg.apud Chryfol.&alios paffim. Sic D. Amb.Ub.de Parad. c. 10. expendens,quodDeusehxeiit non effiebonum hominem effe folum, cum vi-derit foaetatis damna iamiain imminentia, fic concludit:

Ambr. Quia ex viro folo non poterat humani effe generis propagatio , pre-nuntiauit Domtnus, non ejje bonum folum hominem. Maluit emmDeus,plurcs effe, quos faluos facere poffet,& quibus donaret pecca-tum,quam vnum folum Adam.qui Itber effet d culpa. Fofiem inhanc fententiam plura congerere, a quibus fuperfedeo ; netempus infumam in re euidentiffima. Quam euidentiflimamiple Polonus Pfeudo-Carmelita cognouit,& ideo cum dixitmaius effe vnum perficere,quam pluresconuertere,fux ab-fui ditatis correctionem addidit, dicens: fiplures pof modumfunt tepidi. Quibus oftendit, quam infeienter, & malitioseagat: implicatio enim eft, quod vbiplures conuertuntur,omnes tepidi ,& imperfecti maneant, & quod in pluriumconuetfi-ooe,.non exurgant ordinarie plures virtutum fege-tesA r gratix,quam in vmusdifciplina Nec qui pluribus co-uertendis dat operam,id intendit,vt illi imperfecti maneant;fed magis vc conuerfi fandti fint,ficut Pater coelefiis fanctuseft.Quod autem tepidi,& imperfedti maneant,id praeter in-tentionem eft praedicantis,nec eius dedecorat facinus. Sicutvbi quis dat operam perficiendae vni foli, potefl fieri,vrvnailla non prorfus perficiatur, non tamen id derogat magiftriconamini,& quidem-facilius contingere potefl,quodrefpe-dtu proficiendi vnius animae,oleum,& opera perdatur.quamrefpectu plurium conuertentium fead gratiam. Et fimiliterliberum effet calumniatori dicere , & declamare,quod me-lius eft operam dare plurib. conuertendls,etiamfi hi tepidi,& imperfeCti maneant,quam vni foli perficiendo intendere,fi ille malit grunnire pro filiquis , quam perfeCtionis amarepuritatem. Sed abfit,vt religiofus animus fic compofitis ca-' lumoiis proximum laperetifateamur magis,bonum,& per-fe&um effe vnius ouiijulx curam agere, vt perficiatur, fedlonge perfeCtius,&dfuiniuspluribusconuertendis operam■dareslicet nec illa pei fedionem acquirat,nec hi omnes tepi-tudinem amandent. Imo & pluseft vnum a peccato ad gra-tiam trahere, quam vnum a gratia ad maiorem gratiam de-ducere. Id quod de populo fuo fatetur D.Nazian.orat.3 z.Talis quondam hic grex erat , talifquerurfus nunc,tdmque fuccu-lentus,latequefe porrigens,ac fi nondum perfefiionem affecutus ,adeam tamen quotidianis incrementis progrediens,atque etiam vt au-guror,progrejfurta. Multo enim mirabilius efl , quodex tantillo adtantam magnitudinem peruenerit,qudm vt ex eo flatu,quo nunc efl,ad fumitoum fplendorif,glort&que gradum prouehatur. Haec ille.

§. IX.

Fcelix eft ille,cui in fine integra funt omnia bonacus, illierant in principio conuerfwiis fu<z.

Giu.tf» pjXpende magni Iacobi foelicitatem , quando ait textusC*Genef. cap .35. Apparuit autem iterum Deus lac ab, pofl-

Nazian.

quam reuerfus efl de Mefopotamia Syrie. , benedixtique ei. Nonfolum dum iret , led & dum rediret de Mefopotamia iseft inuentus lacob , qui mereretur diuinam apparitionem.

Fa lixille, qubjd in exitu a paterna domo Deum haberetfibi propitiantem : fed etiam foelix , quod in ipfo redituin nullo a fedefcifcens, eodem modo Deum haberet fibiadftantem. Apud Lucam cap. 1 y.adolefcens quidam egre-ditur a paterna domo magnis diuiciis ditatus , fed breuitempore dtjfipauit fubflantiam fuatp viuendo luxuriose 5 & in ^uc.lS.fe reuerfus, dum redit ad patrem,,ait apud Chryfolog.ferm. , 1

1. Ego perdidi , quod erat fdf. Et quidem communiflima ^eft haec plurium confeffio , qua in reditu ad patrem , feperdidiffe omniafateantnr. Qujs in Chrifio regeneratus,

e paternis vinis non diues procedit ? Quis poft longam vi-ta: viam rediens ad patrem , in ipfo reditu, non fe agnofeitmultum perdidiffe fubftantiae ? Sane fi quis talis in redituapparet, vt in egreffu , in nullo vacuatus , in nullo minora-tus, is rarlisefti is inter maxime foelices debet numerari.

Pro raro , & fingulari homine clamabat Ifaias cap. 1 6. Emit-te agnum Domine dominatorem terre de petra de ferti. Propheta f A** ^petiuit ,& tandem de petra deferti venit Dei agnus,qui co-ram tondente obmutuit, qui pro mundi falute fuit obla-tus ,& morti adiudicatus. Quid plura ? De hoc agno lo-cutus Mattb.cap.27. air. Accepto corpore lofeph, inuoluit illud Matt.17.in fndone munda,fo pofuit illud in monumento fuo nouo , quod ex-ciderat in petra. Eccetibi& petra promit diuiniflimumagnum venientem tn mundum a Patre,&petra eundem fuf-cipit reuerrentcm.Vt iam inde patear,quam proprium fit di-urnae fcelicitatis,quod quis non a fuo ortu difllmihs io redi-tu ad patrem videatur.I ulchre aiebat Guarric. Abbas feim.

2. de Annunciat. Sane inhoc ipfo fatis decenter Chrifti occafus Guail',ortui,(epulturareipondit conceptionisdum videlicet emittitur agnus

dc petra deferti , condendus in petra monumenti , & cuius corporimonumentum excidendum erat in petra , ipfe ab initio conce-ptus fui corpus fbi excidit de peti a i fic integritatem petraeumde ea emitteretur ,non diminuens ,ficui net fgnatam fepulturs pe-tram , cum de ea egrederetur, aperiens. Expende illud , fatisdecenter , &c. quippe vt fingularis, & rarus homo fiebar,qui ex duabus naturis, humana, & diuinavnus Chrifiuserat, ad tanti hominis , tam fingularis , tam foelicis decen-tiam illud conueniebat , vt qualis in egreffu a patrfevene-rat, talis prorfus in reditu appareret. Nihil minus poff.emenfam vitae viam haberer, in nullo a fe difiimilis, in nul-lo minoratus, fed fub eifdcm fignis,& virtunbus videretur.

Huc acccde tu, qui qtiafi modo genitus infans diuinis la-(flarisvberibus, qui in r.ouam vitam renafceris,& ad Deumrelidto mundo contendis. Caue, ne primae conuerfionisardores tepefeant, illud enixe cura, vt principio refpcn-deat exitus ,&vt incipis, ficinnullo minoratus ad Patrem DfK/,34*redeas. De Moyfe dicitur Deuteron. 34. Moyfes centum &viginti annorum erat,quando mortuus eft,nontuligauit oculus eius,nec dentes tlhus moti funt. Chaldaeus legi v.Nec mutatus efl fplen -dor glori et vultus eius.Ex quo maxime commendat Bellarmin.lib.:.de reliquiisSandior.c.4. Moyfem,quifplen^orem, &gloriam vultus conceptam ex diurno colloquio in monte,eandem feruauit integram vfque dum fepolchro reddere-turiquod foelicitatisvideturfuiffediuina:. HincMoyfidice-bat Dominus Exod.7.Ecce conflituite in Deum Pharaonis. Suf-rfeciffet, quod conftitueretur fiue Princeps, fiue DominusPharaonis i cur maluit illum Pharaonis Deum, quam Prin-cipem conflituere > Volebat Dominus Moyfem talem ofien-dere,qui idem prorfus in principio,& fine,in vitae ingreffu,

& in reditu appareret, quod non ad alterius, quam ad Deifoelicitatem fpe&at.Ait enim V{d\:Egodixi,Dipeflis,&fiiijEx-celfi omnes,vos autem fcut homines moriemini , &< fcutvnus deprincipibus caditis. In eo fe maxime Principes a Deo difeer-nunt.quod Principum proprium eft decrefcere,& ire in ca-fum femper i Deus autem idem eft, & in eodem, virtutumfplendore offenditur,in quauis temporis differentia. Pulchi ePhilolib.de facrif.Abelis: Non Principis,aut Regit communem Philo.aliquam virtutem indidit ei',fed Deum eum conflituit. Inquit enim ',

Do te Deum Ph&raonis. In Deum amem nec [ubtraftio cadit, necappofitio.cum fit plenus,& femperfibi ipftpar.E^uidzm non regiafoelicitaseft,feddiuina,qubdquis femper fit plenus,femperin virtute fit par fibi ipfi,necdecretionempatiacurin iis ani-mi virtutibus,quas femei imbibit.

Gcticf 5 y. Egreflus autem inde , venit vernotempore ad terram,qua: ducic Ephratam,in

qua, cum parturiret Rachel , ob difficulta-tem