'bis

S )V(

>uis

%

ad-

hei

) 3 lt

»4. k,:ciit

•’Dei

acu,

ariat,

uitur

qui-

pro*

aetit

•tftmama.eratia>ni.Indeosfc-libus?tibus,f. Dene j,i)k<,

W'

%

Cap.I. Ifaaci infantia, & facrificium. 189

£

fit'

x-

ii»

utn

:ti(-

Dt

#

D

itit;

efiat

:ra

iil*

tifi.

Iit»- jg,

: mus

k*

;.Et

m

:ua?

tali

xu*

otiis

1 %

w*w •

IC*

m

\y

btt-

cj*

ici*

wtt cd

't• '

ni*

>0*

ci*

pin

»fi

ire Baffi'S

t>d

ut»

lif'

fHr

Theodor,

Hieron.

Mutth.rq,

ialil.Sel.

dificantem Dominum excipit. Oquam diuerfafunt Chrifti cu-nabula ab aliarum creaturarum cunabulis. Habuit munduscunabula fua.dum nafcebatur a creatoris manu,habuit etiamlex fua cunabula, dum in Sina promulgabatur : & habuitChriftus cunabula pra sfepij , dum in Bethlehem nafcirur. Etquam diuerfa haec ab illis?Plane dum mundus nafcitur, ter-ras mandatur, quod herbas, & poma generet, conuiuiumhumanum ; cum lex incipit,fic omnes percerrefacic, vt necmiferis afellisparcar,il monti parturi appropinquarint. Na-fcicur autem Dominus in Bethlehem, & in terra continenteDeusipfe oftenditur factus ccelertepabulum, necvllumeii-cir,nec vllum perterrefacit, fed perhumanus conftituitur inpraefepio ,vt vel iumenta poflint appropinquare. Sed illudexpendendum :nunc autem continentis menfa frudtficantem Do-minum excipit. In Chrirtinatiuitate non contenta eft terra,nobis oftendere falutis pabulum, fru&umvterivirginalis,fed : &illum oftenditadhucfrudificantem,quando non fo-lum nos in prasfepio Verbo fati at , fed& inde menfasEucharifticasparit, vndeamplioriconuiuio reficiamur. Aitenim Theodotus vbi fupra : Nonium in pr&fepi pofitus,fed in hucFuchanBts. menfa conflttuttu eft: illud namque pr&fepe mater fa-fltuefl huius menfa. Propterea in illo eft pofitus,vt tn iBa comeda-tur,& fidelibus fiat falutis cibus. Vide,quale conuiuium Chriftiincunabula faciant.

§. VI1.

Chriflm circumcifus Dem oftenditur, folitens redemptionispretium vitra debitum,

A Ccepit Abraham Dei donum, nempeIfaac, &circum-JtAcidicillumiuxra praeceptum Domini , ait enim te-xtus : Circumcidit in oclauo die , ftcut pr&ceperat ei Deus.Primus igitur infans oiliduanus , qui in Scriptura expri-mitur circumcifus, fuit Ifaac , qui ex magna Dei potentia fupra omnes naturae leges concedebatur Abrahamo.Sed cur Deus voluit , quod primus infans circumcifuseflctille, qui tanta potcftate parentibus donabatur ? Credi-derim id voluiffe Deum,vc magis donatoris clareret praeftan-tia,qui ea dona praertabat,quae fuperabundarenc , & poflintrefecari fine accipientis damno.Hucfpe&abac D.Hier.lib. i.aduersus lauinian. dicens: Poft diluuium autem cum datione le-gis,quam implere nullus potuit, carnes ingefl& funt advefcendum:&repudia conceffa duritia, & cultellus circumcifionis appofitwt; qua fiDei manu* plus in nobis creauerir,quam neccffe eft. Et quidem cul-tellus circumcifionis profufiflimam liberalitatem certabaturcreatoris, qui plus creabat „ quam rerum indigentia poftula-ret, ^ui dona fua non neceflitati feruire faciebat, fed copiae.Hinc puerulus Iefus,qui faluaremundum veniebat, oftauodie circumcidi voluit, fcienspretium falutisnortrae politumelfe in fanguine effundendo tempore mortis. Quippe aitIfaias cap.f 3 .de Saluatore : Fortium diuidet Spolia , pro eo quodtradidit in mortem animam fuam,& cum fceleratis reputatus eft,&ipfe peccata multorum tulit,& pro tranfgreffortbus rogauit. Equi-dem fanguis profufus in morte fufficeretad hominum falu-tem, ifque principaliter a Dei iuftitia exigebatur pro falutedonanda. Ad quid ergo voluit puerulus noder o&iduanusm circumcilione effundere fanguinem,nifi vt de fuperabun-dantia pretij foluti,fe Dominum oftenderet,qui non feruie*bat neceflitati,fed copia? operam nauabat ? Sic Matth. 14. dupaucos panes multiplicat Dominusad multorum faturita-tem.facit vt panis reliquiarum multa fupereffet abundantia.Ait enim : Et manducauerunt omnes,faturati funt. Et tuleruntreliquias duodecim cophinos fragmentorum plenos. Cur neceffumfuit, quod poft tot faturatos fupereffent tot reliquiarumfragmina ? Pulchre aicD.Bafil.Sel.orat.3 3. Magna res erattot millibus quinque folos panes fuiffe fatis-.tantam vero fupereffe re-liquiarum copiam,non dtfcipuLs dumtaxat miraculi recordationemgenerabatyfed & eius , quipatrarat , •virtutem extrahebat in lucem.Nam fi pro mado neceffitatis dationem commenfus fuiffet,decor is il-W gratia adulterata effet, neque id qui feciffet,fatis euidenier Do-minus agnofceretur,quippe qui necejfitati (eruijfet. Nunc autem pro-fufiar , qudm necejfitas pofiularet fuppeditatio authoris poteflatemteftatiorem facit. Nullus eft decor diuino largitori , qui foliferuit neceflitati, necfcit in donis addere fupra id, quod reiexigentia debet poftulare. Ille fe Deum oftendit,& poten-ciflimum Dominum , qui indigentiae menfura non coardta-tur fed dona fua fupra omnem indigentiafacit abundare. V ciatn oftendatur,quantus fit Iefus o&iduanus, qui cam fuper-abundanter effundit in circumcifionefuumfanguinem.

Luc.z.

§. VIII.

Siftituraris Ifaac,fiJHtur aris recens natus Chrijhis pater*nas virtutes reprafentans.

N Ecdum fatis gauifus erat Abraham filio accepto,& ecc«,tibi filius ex patre petitur ,vc in holocauftum offeraturDeo. Nec mora , pergit fenex cum filio in montem , altare| componit, ligna ftruic,filium arripit, & aris imponrrfacrifi-candum Deo.Eccctibi vt llaac aris fiftitur Deo offerendus infacrificio,cur pater adeo fecure filium imponit aris?Cur nonrmagis timet ne filius effugiat ? Aie D. Zeno : Securus erat de Zcnolfide generis fui pater. Equidem eratllaac Abrahae filius, Abra-hoc habebat fanguinemj, & ideo non poterat non refponderetanto patri fimillimus filius.Et pergic Zeno:Vno voto } v»a de-uotione, diligenter geritur , quod ab altero celebratur. ObediensAbraham , obediens Ifaac : ille prarcepto diuino faoguinennfuum poftponit, hic propriam vitam. Sic Ifaac patrem pin-git mixta fimilieudine virtutum, vt in vno corpore agnofeasvtrumque,nifi quod ille fenex erat,hic Abrahamiuuenis. Bo-ne lefu , diuiniffime pufio,quam exprimitur in praefenti tuaeffigies,dum aris patri offerendus fifteris ? AieLuc. cap.2. delefu : Pofiquam impleti funt dies purgationis eius,fecundum legemMoyfis,tulerunt illum in Hiemfalem,vt fi fierent eum Domino ficutfcnpium eft in lege Domini : Opia omne mafculmum adaperientvuluam , fanchim Domino vocabitur. Compone modo Abraha-mum& Mariam, Ifaacum & IChriftum :Abrahamus tollicIlaacum , Maria lefum s Abrahamus abit cum Ifaaco in mon-iem,iilum Deo oblaturus, Mariaabitcum Iefuin templum,

Iclurn Deo facratura i Ifaac fiftitur aris , & aris fiftitur IefusjLlaacmans pofitus patri exhibetur fimillimus, vc fenis pa-rentis virtutes nofcerentur in filij annis iuuenilib^us. Iefusitem in templo pofitus dum patri Deo fiftitur , lic fimilis,

Deo parenti apparet, vt magnus Deus nofcatur incorporopufillo.Ait enim Cyril. Hierof. orat, de lefu occurfu,& Si- Cy r jU tmeo ne: Otnnis lingua gloriose pradicet puerum ante dies quidemquadraginta natum Deum autem eternum,puerum paruum,fed an-ttquum dterumipuerum la&antem,fed f‘nculorum e ffeftorem. Infan-tem cerno,fed Deum agnofeo. Itaque puer ifte, qui Deo fiftitur,fic Deo correfpondet in omni virtutum fimilitudine,vt par-uo hoc corpore agnofcamusvtrumque , & puerum & die-rum anciquum,& infantem,&Deum. Solabatur D. Hieron. Hieron»Saluinam deNebridio marito defunfto, inquiens: Tenemuspro eo dulciffimos liberos. Nebridius pufio patrem quatentibus exhi-bet.Sic oculos,fic manus ille,fic ora ferebat. Scintilla vigoris paternilucet tn filio , & fimilitudo morum per jpeculum carnis erumpens in-gentes animos angu fio in corpore verfans. Foelix Maria pro Deopatre a nobis ablegato, hodie reproefentat Deo , & mundodulciflimum filium. Iefus puer Deus pufio Patrem fic qua?-rentibus exhibet,vt nemo dubitet,fic ora,fic manus,fic ocu-los effe diuinos, vt quod immenfo fplendet in Deo , idemfplendeat in pufillo ifto. Rem explicat D.Auguft.fib.i.deln-carn.inquiens:Fr plemus intelligatm , quomodo Saluator figura Auguft,eft fubftantis. Dei,vtamur etiam exemplo. Sifatla effet aliqua fta-tua talis, que. magnitudinifui vniuerfum Orbem terre teneret, &profui immenfitate confidet ari d nullo poffet j fieret autem alia fia-tua membrorum habitu,ac vultus lineamentis ffpecie,ac materia peromnia fimilis abfque magnitudinis immenfitate,pro eo,vt qui illamimmenfam confiderare,atque intueri non poffent, hanc videntes il-lam fe vidtffe confiderent,pro eo quod omnia membrorum,vel vultuslineamenta,vel ipfatn fteciem,materiamque fimilitudine prorfus in-di fereta f eruar et. Tali quadam fimilitudine exinaniens fe filiu*

Dei de /tquahtate Patris , & viam nobis cognitionis eius oftendens ,figura expreffa fubftantta eius efficitur. Qua? virtutes,qua? excel-lentiae in immenfo deitatis refulgent , eaedem apparent iaparuo puerulo lefu, vt merito hic dicatur Deus pufio; (cdPatri fimillimus.

§. 1 x.

Chriftus vcrfts ignis apparet in tempus,purificans non

confumens .

O Fferendus in facrificio Ifaac Genef. 22. dicit patri fuo: Cen.zztEcce ignis & ligna, vbi e fi vi&ima holocaufii i Qua? Verbatradhns Ambr.fatur.E/ hic prophetat fermone, non fcientia : &merito fermonem iftum propheticum putat,vc qui oftende-6at ignem paratum ad vi&imam, & fimul oftendebat defore

vietimam.