Cap.II. Ilaaci nuptise,&: filiorum natiuitas. 2 \$

virginis expeditur ? Durum erae,imo indecorum,quod vir-go nobilis tam fubico dimitteretur a pareiitibus ,& permit-teretur peregrino feruo, vt illam deferret in domum Abra-hami,ideo in hoc merito exploratur,!! puella velit fic fubitoproficifci,nihil enim durum,ncc indecorum accidere cenfe-tur animo fpontaneo. Hinc Paul.ad Philip.2.de filio Dti.Quicum in forma Deiejfet , non rupinam arbitratus e fi ejfefe aqualemDeo,fed exinaniuit femetipfum formam [erui accipiens. Non hor-ret Paulus affer er e altiffuni filium in mundo delitefcere fubferuili habicu.Eccur non magis horrec de Dei filio talia affir-mare,quod nimirumferuitutifubiaceat ? [pfehorrorem tol-lit,cum ait, Exinaniuit femetipfum formam ferui accipiens , noncoade venit in feruitutem, fedfponce.ipfe enim libens , &fpontaneus feruilem induit habitum , quod illi indecorumelfe non valuit. Ad id D.Cyril. Alex. lib. de reda fide ad Re-gin.ex 2. ad Corinth. fatur : Quomodo omnem altitudinem ad-uerftu Deifcientiam fe extollentem demoliemur ? Aut qua tandemratione omnem intelleflumin Chrifii obfequium captivum ducemus?Sane Verbum Jponte fe exinaniuit , patri vfque ad mortem faflueobediens. Vt demoliamur fcientiam fefeaduerfus Chriftumextollentem propter eius deiedionem , hoc prartermitta-inus,quodnimirum Chriftus.deiedionem fpontefua fubie-rit. Vbiautem fpontaneus lefus in feruili habitu oftenditurinihil tanta? maieftati indecorum , nihil durum apparebit.Quis negetabiedionem effe humani generis,quod iubeaturex aqua renafcifSic enim cauet Dominus, loan. 3. Ni fi quis re-natu* fuerit ex aqua,& Spiritu fan flo, non pote fi introire in regnumDei. Quantum hoc deiicit hominem,quod eofdem cum pi-fcibus habeat natales ? An dignum eft, quod homo creaturafublimis, &regiaaquammatrem cognofcat ? Quid bonumpotefl: effe in hac natiuitate» quod deceat hominis praeftan-tiam ? Sane in iis natalibusidpraeftans eft,quod llnt homini-bus fpontanei i & quod inde talis,quis nafcatur,qualis velitnafei. .Qua parte nihil poteft accidere homini indecorum,quando de illius eledione voluntaria pendet quod ex aquisfoelix nafcatur. Quo fpedansD.Zeno,ferm. 4. de fonte Ba-ptifmatis,ait:/ 4 OT iam adathereasportas,fratres,intrate,aterniquegurgitis alueo genitali condentes , <vllam pro perfonis operari ne efit-metu hiegratiam ,iudicio veftro nafeimini,(cientes, quoniam quiplue crediderit, nobilior em fe ipfe pr&fiabit. Eccetibi in regenera-tione totam natalium praeftanriam ab hominum penderevoluntate, ne quid indecorum accidat homini, quando illivoluntarium eft,quod nafcatur ex aquis.

§ XXVII.

Solu par intibus gratiofum efl,a filiis ingloria fuperari.

Cee quovfque perueniunt preces fratrum Rebeccae,'L' quippe aiuntiOf fcetsin mille millia,&poffidtat femen tuumportas mimicorum fuorum.Qpunt Rebeccam crelcere,& in tan-tum crefcere,qubd fuperet portas inimicorum:quod autemfuperet portas fratrum,id neque optant, nec volunt fratres:folius parentis eft velle a filiis in gloria fuperari. Ex quo ficaffatur Theodofium Imperatorem D.Cyril. Alex.in Apolog.At er at religio fifftme rex,cor tuum tutum,immotumque ? Erat fani,& hoc tp(e profiteor,quippe cum res ipfa hoc clament,longufque tem-porum traflus,quo impigre cum maiorum vefirorum pietate , & glo-ria certatis,prolixe te flatum id faciat. Imo vero,quia illi* gloriofume fi,quod a veftraferenitate fsperantur, nihil veritus,dixerim melio-rem hac de rtyhonefiioremque vos calculum tulijfe. Is eft affedluspaternus erga filios,vt non folum cupiat hoftes a filiis vinci,fed infuper pro gloria habeat,ab illis in laudum materie fu-perari. Id quod nouerat Sidon.Apol.lib.7.epift.p,in concio-ne pro Simplicio fatUs:F</«u ambo bene, & prudenter inflituunt,quibus comparatus pater,inde foelicior incipit effe,quia vincitur. A d -dirfemper parentibus triumphos filius, qui parentes in glo-ria vincit.De quo habes plura tom. 4.inEuang.Iib. 14. cap.

17 . §.!<?.

Genef. 14. Eo aurem tempore deambulabatIfaac per viam, qua: ducit ad puteum,cuiusnomen eft, Viuentis , &: videntis , habita-bat enim in terra auftrali. Et egreflus fueratad meditandum in agro , inclinatajiam die:cumque eleuaflet oculos, vidit camelos ve-llentes procul.

§. XXVIII.

Verborum flores flnefruUn vel adolefcenum maxime

dedecent.

D Tcitur Ifaacus Egreffus ad meditandum in agro. Alij legunt»ad loquendum ,alij ponunt, ad exercendum^h) ver 6, ad gar-riendum verba fic D. A uguftinus exagitat, in Plal. 118.

Concione 6 .Quidam interpretati funt,garriam,quidam vero exer-cebor,quA duo inier fe'videatur ejfe contraria. Sed fi exercitatio tn- A ll(Tu atelligatur ingentfcum quadam deleflatione difi>utationis,vtrumque ®contungitur, (f qttafiex vtroque vnum aliquid temporum, vt nonfit aliena ab huiufmodt exercitatione garrulitas. Itaque iuxta D.

Aug. egreditur Ifaacin agrum,vtfe garriendo ,& verba fun-dendo exerceat, vt verborum ludat,& fe oble&et concinni-tate. In quo iuuems maxime ingenuitas,& moderatio appa-rer, veiuuenis gaudet Ifaac verborum ludis , &fe obledacpulchra concinnando vocabulasvt autem moderatus, & fa~picns iuuenis,vt fic verbis ludat,& garriat,feceffum amat, &vadit in agrum. Quisifto iuueneprudentior ? Non nifi inagro , & ibiicudme fe dat verborum ludis,oftendens, quamdedeceat fobrium nuienem in publico, & a pulpitis verbo»rum flores,& pulchritudines fine fru&u iaftare. In iis verbo-lulis,fiin quibus aliis, animascorporeas effe , & materialescrederet Claudianus Mamercus libr.i.de ftatu animae,cap.7.fatus \Siforfanpracipiti lapfu Jhdtitia.vlla anima corpus iudican-da e fi,illas equidem corporeas iudicauerim,qua fe corpus effe credunt.

Non per hoc animarum generi derogans , fed quofdam fent entia fu aimprobitate , non mea (ponte denotans quid de hominibus fiat, Clau^lSH

quos cum eo vfque infeitia teneat;vt indoflos fe effe nefeiant , fcien -ti& nihilominus priutlegium fibi vindicant. Dumque in imperitasaures verborum puerilium fpumas expuunt , vno eodemque menda-cio femet ferentia fallunt , alios docendo decipiunt. Expende illud»verborum puerilium fpumas exfpuunf ,non equidem Clariuspof-lent exprimi materialiffimi illi verborum artifices , quamdum dicuntur exfpuere verborum puerilium fpumas.Vcemminter maiores gloriae fuae ambitiones, nil clarius in equige-nerofi ofre cernitur,quam fpumantia fraena.quae teruntur.Sicin ore eorum,quidquid profiliit,lpumea quaedam verborumnebula eft, quae vulgus indodfcum irrorat. VndeD. Hieron. *monebat Nepotianum epift.2.JVeh> te declamatorem ejfe,& ra-bulam garrulumque fine ratione,fedmyferiorum peritum ,& [aera-mentorum Dei tui eruditijjimum.Verba voluere,&celeritate dtcen - HierOIJ,di apud imperitum vulgus admirationem fui facere jndo florum ho-minum e fi. Nihil tam facile, quam vilem plebeculam, & indoctamconcionem lingua volubilitate decipere , quaquidquid non intellegit,plu* miratur. Caneat ergo fobrius adolelcens hoc inaniumverborum ftudiumftic orationem fuam meditctur,ficdeco-quat,vt quidquid in illa verborum luxuriauerit,fpumas cre-dat tollendas. Sapienter enim ait Tullius lib. 1. de oratore:

E loquentia efi [cientia comprehendendarum rerum plurtmarum,fine Tullius.,qua verborum volubilitas inanis atque irridenda eft. Etenim ex re-rum cognitione efflore fcat, & redundet,«portet,oratio,cui nifi fubefires ab oratore percepi a, & cognita, inanem quandam habet locutio-nem,^ pene puerilem. Sic ibi.

§. XXIX.

Odiorum feritas facile frangitur, fi folum reducaturad mentis certamen.

P Rudens Ifaacus feceffum quaerit, agri folitudinem am-plexatur ad meditandum , hoc eft,iuxta D ; Ambrofij inter-pretationem,adalicnandtimfe a fenfibus per contemplatio-nem. Et quidem fapkntiffime fenfibilibus omnibus valedi-cit , omniaque vitiorum lenocinia , voluptatum latrocinia*mundi decora ad vnum reuocat mentis fcamma. Facildnamquevitiorumomnium, volupiatdmque fefitas frangi-tur,fi illorum infultus ad vniusmentis certamen reuocatur.

Accipite Petrum Damianum pulchris exemplis,in rem prae-fentem opufe. 1 i.cap.2y.decontemptufapculi,fanrem,R«»/*- Damiarutor oppilatisanfraflibus,denfis circumfepit faltuum luflra frutici-bus yvnnmquepro multis adttum feris fugacibus exarte relinquit ,atque ibi fe vibrata firingendo venabula in infidiis ponit , ficquecompendium fibi labor iof& vexationis attribuit, dum pernicium fe-^ rarumveftigia , qua perfequi per infinita nequiuerat, in egrejjfionisl f olo vefiibulo , negotiofe otio quietus expeflat. Et nos cum vitiis ad•1 praui operis libertatem prodire nitentibus, terrena aflionis meatu?

occludimus.