Ghf. 4.

ffefil.Sel.

EtiC.if.

Rurie.

Ambr.

J

228

LibIlI.Ifaac,fiiie Chriftus natus.

§. XXII.

mina,fe fi hinc alio perrexit, habebit fe tertium. Quomodo enimpatietur ,t>f maneat ei vocabulum ad tanti fcslens indicium ? Sicturpiflnni hominis vita nomen eius inficiebat, vt in quauis

Dolor pro mim$ temporalibus infrttttuose habms fio™' re g ionec °gsrecUr deponere primunjAaliudaccipere.Imd

fpmmahbm rHinuhOmtLfuUkrm* repar J F ' " “V"? f j rdeS ■° g " nt h r ioe ” > v ‘ mut££ tunicain

• a , ' orarepara neam; fiefordes animae cogebant f&eleftum ,vt cum tunica

oms oj tnaeret Augmenta. nominainfedia mutaret. Sophon.i.aic Dominus : Dijfierdam

A D hpn* • o . de loto hoc reliquias Baal,fe nomina adituorum cum Sacerdotibus, Cyl .»

luit Efau j° niS e *P c< ^ acaJ 'ruinam vehementer indo- 5 fec. Sane nomina bona erant,& illuftria>cur contra nomina ^ W '**aiens * irru*i\ / U1US °* orem, ^ : eil >Iatum textus oftendit •. Deus irafcitur?Cur ^duersus nomina fcandet?Erantquidem& mihi C a , more ™*Z no ’& fonfiernatta mt : Benedic etiam nomina ex fe pra?clai?a,fed vita hominum turpabantur,infi-hque emeloe jrerum petens mujto eiula- ciebantur , & ideo Deus,& aduersus nomina irafeitur. Aie

-** i

tu nequit acceptum damnum reparare. Et curtam parumvalent viri eiulatus, clamores, &lacryma? > Erant om-nia ha?c pro damnis temporalibus , fi enim eflent pro fpi-rituali damno,credo>quodllatim illuftriorem reparationemoftentarent. Cainus Genefi cap.4- vidit facrificium luum aDeo repulfum,vidit Deo acceptum facrificium fratris. Quidtunc? Iratufque eft Cain vehementer ,fe concidit vultus eius. Ira-tus eft poft peccatum fuum,an irafcebatur,vt monebat Pfal-tes , Irafcimini.fe nolite peccare , in cubilibus veftris compungimi-ni t Vtinam fic in fe ob peccatum irafcerecur , ob pec-catum doleret, poflet inde omnia in melius reparare. Pul-chre ait Diuus Bafilius Seleacienfis oratione 4. Vtinam peeni-tentie,non parricidij dolor eJfetlQuippe tunc ebtulijfet Cain dolorempoenitentia , qui pretio fuperajfet antecedens facrificium : doni nam-que loco retrafiationem conf li) Deus admittit. Itaque fi Caiojdolor pro temporali damno habitus, fuiflet dolor pro pec-cato;pretiofior,& gratior effet hic dolor apud Deum,quamfi facrificium repulfum integrum fuiflet omni ex parte. Nondefideraretur in Caino pretium facrificij, fi in eo dolor, &ira exiftens fuiflet aduerfuspeccatum , quando haec omniapraetermifla debita pretiofiusfoletreftaurare. Acceperat il-le prodigus filiuscx patre fubftantiam fuam , quam diflipa-„uerat,quam prodegerat adeo, vtomni carens fubfidio,fameperirer. Eo erat in flatu,quando ad fe reuerfus doluit vicemfuam,do!uit amentiam fuam,qua tanti patris amiferat chari-tatem. Plenusautem dolore pergit ad patrem,Luc.if. Viditillum pater ipfius.fe mi fer icor dia motus eft,fe accurrens cecidit fu-per collum eius , fe ofculatus eft eum. Non miror,quod pater fi-lium vehementer dolentem excipiat,amplexetur,ofculetur:fed illud mironquod non interroget de fubftantia data,necverbum de illa faciat. Cur pater,non exquiris a filio,in qui-bus tot bona confutnpferk ? Cur non interrogas de diflipa-tionc tama? fubftantia? ? Vt vidit filium dolentem , & retra-ctantem mata fuafa&a, in dolore illo, in retractatione illavidit omnia fimul reparata.Ait Ruricius lib. i.epift.i. Filiumprarepta fubftantia decoctorem l&tofufcipit amplexu promptior pa-ter gaudere de reditu,quam imputare de Upfu. Denique non expro-brantur facinora , non luxuria,non egeftasjola conuerfi rener fio om-nia damna compenf at, quia maior fuit preculdubio patri facultasreditus,quam rerum facultas, Expende illa,nimirum, dam-na compenfat.-habec hoc dolor pro ruinis fpintualibus, quodomnia reftauretj&compenfet, imo quandoque in meliustrahat. Pro amiflis temporalibus , erfi multum p!ores,etfimultum gemas, etfi multis clamoribus te maftes,nihil indefruClus,nihil percipis vtilitatis. Si autem dolores’cui, lacry-mae tuae iam non pro temporalibus , led pro fpiritualibusfinr,omnia damna videbis compenfata,reftaurata, & in me-lius reformata.Huc trahe difta tomo $.inEuang.lib.i4.c.4.§.i3.&tom.i.lib.6.c.<?.§.8.& tom.i.lib.z.c.i.§,9.

§ XXIII.

N ominis turpitudo claros virtute homines non offendit,fedturpitudo vita etiam nomina inficit,

\7 F offendat Efau Iacobum, ad nomen eius recurrit, Ia»V cob enim fupplantatorem figoificat,quo maculam viRtfratri inuiere dicens: lufte vocatum eft nomen eius lacob, fup^plantauit enim me, Ac non fune nomina,quae hominem virtu-te clarum oofcurant,fed vitae turpitudo eft,quae vel ipfa no-minainficit. EccetibiD.Ambrof.lib,?. epift.ji. inorat,inAuxentium,vt pungit Epifcopum Arrranum,qui fic inficie-bat nomina fua,vt egeret paflim mutareilla. Ergo Auxentiuseiicitur,Mercurinus excluditur. Vnum portentum eft, fe duo nomi -na.Etenim necogmfeereturfquts effet,mmauit vocabulum , vt quiahic fuerat Auxentius Epifcopus Attianus ad decipiendam plebem,fe vocaret Mercminum. Alius in Scythia partibus dicebatur , aliushic vocatur cnomina pro rtligiombus habft. Habet ergo, iam duo

ibiD f*"*'- Hur0 *

bm.fed nomin*: yti pr*fer»«t

„J,& m*lUi>tlrmnt. Nunquam nomenvile deftruxic opera clara : opera autem, &vilia,& turpiamaxime deftruunc, & inficiunt nomen, quod alioqum in-ter fydera radiaret.

Gwf. 17. Refpondit Ifaac-.Dominum tuumil-lam conftitvii,6C omnes fratres eius ieruituuillius fubiugaui: frumento, &C vino ftabiliuieum , & tibi poft hxc , fili mi, vitra quid fa-ciam ?Cui Efau: Num vnam,inquit,tantumbenedidionem habes, pater ? Mihi quoqueobfecro,vt benedicas* Cumque eiulatu ma-gno fleret,motus Ifaac dixit ad eum:ln pin-guedine terra:,in rore cceli defupex erit be-nedidio tua. Viues in gladio, fratri tuoferuies,tempufque veniet, cum excutias,foluas iugum de ceruicibus tuis.

§. XXIV. -

Fceliciffimi Principis diuitia funt ex agris cultis .

A D Ifraelitici regni benedi&ionem illud oftendit Ifaacfuifle precatus, nimirum quod panis,&vins copia nonaliunde addudta , fed indigena,& propriis ab agris orta ve-niret.Ait enim, frumento, & vinoftabiliui eum, nec parum prin-ceps extollitur , cuius lub imperio,cuius fub ftudio fic foe- ^ az ’ ia n2ieunda eft, fic diues eft agricultura. Hinc D. NazianzenusPraefe&um Candianum dum extollit,inquit epift.ip4* Quinpoeta quoque qmipiam,atque arte liberior, fe folutior agricolarumchoro coado rufttcum carmen accinat , demtffaque matura Pfiica^quam iucundifjimam corollam nefiat , vitibufque hedera ,fe vuisintertextis caput cingat. Agricultura nimirum hec feftiua facrafunttuo beneficio rurfum ad homines reuerfa. Nec immerito putaturCandianus extollendus, de cuius ftudio,& beneficio venit,quod agricultura inter homines aduiueret,iogentefquefuasparturiret diuitias. Non ab hoc aberat Ecclefiaftes cap. $. Ecclefft-aiens :Et infuper vniuerfe, terra Rex impetat feruitnti, Septuag.legunt: Etpnftantia terra in omni eft>rex agriculti. Syriacus po-mv.Hareditaf terra in omnibus eft rex,qui agrum colit. PiM) fimill-ter : Abundantia terra pro omntbuseft rexagrt agricolati. Et qui-dem ad fcelicicacem, Sc abundantiam, & diuitias regni fatisprudenter exiftimatur fufficere princeps , fub cuius impe-rio, & ftudio agricultura vigeat. Quod adhuc exprimit le-ctio Olympiodori aiens : Super omnes rex eft Dominus agri eia -borati. VndeChald&us Complutenfis fatur : Laudabilior eft ^

terra cultura fuper omnia,quoniam in 1 empore,quo fili) regni, fe rexhabitat in vrbibus a facie illorum > fi ille rex non habet frumentumad comedendum , fit feruus fubieclus viro agricola. Solus agel-lus cultus eft , qui regaliflimos reges faciat, qui regna po-ceft flabilire,firmare. Vt meritoiflelfaiae cap.3. regnum de-credlauerit aiens, in domo mea non eft panis , quali non fuffi- l a,A *cere? ad regij ftatusconferuationem,quod panis aliun-deadduci poflit, nifi in propria domo eius co-pia nafcatur. Huc trahe didta fupralib. 1.. cap. 1.

1. §. 10.

* *

*

part.

m-

% XXV.