238 Lib.l V.Daniel,fiue Iefus adoratus a Regibus.
R
Theodor.
fito,ne contaminaretur. Dedit autem DeusDanieli gratiam , & mifericordiam anteconfpe&um Principis eunuchorum.
§• VI.
Regijfanguini* fplcndor non verbis 3 fed operibus abingenuo viro offendendus»
I V (ferat rex,quod pueri eligerentur de femine regio, fe tyran-norum , vt autem te inter electos annumerat Damel folumdicif.Fuerunt ergo inter eos de filus lude.yDaniel.fec. Tribum no-minat,regium femen non meminit;& quidem clarius often-deret adimpletam iuffionem regis,fi vt dixit,fuerunt de filiisIudae,dixiffer,fuerunt de femine regio:curergo praetermifitnominare femen regium ? Pulchre Theodor.in Gloffa:L/millius tntuerimodeJiium.Gum enim fupradixerit eleflos <;fiirpe regiaiuuenes formo fos,fedecoros,fe hic perfonarum nomina pofuerit,tri-bus luda fimplictter mentionem fecit, fe regiam cognationem occul-tauit.Vcrein hoc regius,& nobilis adolefcens,qui noluit di•cere.fed probare fuam ffirpem regiamiabffinuita vferbis, vtmelius nobilitas regia operibus offederetur. Sic Iefus Matt.*7.inter calumnias accufatorum, inter iniurias furentium,dum reus fifteretur Pilato,ab illo interrogatus, mnreffonditMfitth.ZJ. ei ad vllum verbum, ttavt miraretur prefes vehementer. Cur Do-mine non refpondes?Cur tuam regiam ffirpem non manife-ffas?Cur non magis difputas de regno tuo.de maieffate tua?Non erat veri regis,veri nobilis praeffantiam fanguinis pro-clamare verbis,fed operibus illam often Jere.D.Amb.lib 10.in Luc. fur Dominus tacuerit, ipfe premsfit, dicens,fi dixero vobis,/trnoroi. p on credetis mihi. Illud tamen pr&fiantijfimum,qtto maluit regem feprobare , quam dicere . Merito hoc dicitor piaeffantiffimum inChrjffo Domino , quod & in quouis alio Viro prseffantiffi-mum etiam eff,ne vllus regiam ftirpem fuam,fiue nobilita-tem fuam malit dicere,quam probare. Pertinet enim maxi-mead praeffantiam originis, quod non verbis.fed operibusdemonffretur : adeo,vtnemo fe euidentius nobilem offen-dar,quam qui verbis demiflionem,fa£fis autem offendit di-gnitatem,Iefus Dominus apud loan.cap.u.fufcitaturus La-ZogtnAU zaruin,‘ha?c ad patrem verba facit: Pater gratias ago tibi,quiaaudi fit me,ego autem fciebam, quia femper audis me. His didfis adfepulchrum peruenit,& clamans voce magna ait: L,az,are ve-nifor as. Cur cumvefufcitat,non ibi etiam praetendit nomenparris?antea patrem nominat,&: gratias agit: in ipfoautemopere fufcitationis,minime pronuntiat patrem.Cur in ope-re non nominat patrem, quem antea nominabat ? Sane vbifolis verbis agebat, & Patrem nominat,& fefe aliquo modofubidftum offendit patri:vbi ad opus peruenit,non demiiTe,fed cum poteffate operatur, vt fadtis offendatur non fubie-dlus,fed confubffanrialis patri. D Bafil. Sei. orar.4 t.furnonBalll.Sel. dicit,in nomine patris mei,prodi for as?Cur non dixir. Pater eum vi-
ter eftitue ? fed bit omiffis omnibus in Speciem peccantis compofitus,rebus ipfis auflontatem manifefiat. Hoc eius fapientie efi, verbisdemifftonem animi faflts potefiatem demonfirare.Hxc erat ChriffiDomini fapienria, &ingenuitas, quod verbis demiffionem,imb abiedtionem ofteptaretifa&is autem maieffatem,& po-teffatem. Vt verba eius femper demiffionem praetendebant,fic fa&a maieffatem proclamabant. Hoc in veris nobilibusinuenitur, qui femper fuam praeffantiam occultant verbis,quam produnt fa&is.Et contra in fallis,folae voces audiun-tur nobilitatis,&praeff antiae. Vt dicat Dominus Sophon.c.t.usxtaSeptuag.^«/er/*w de loco nomina Baalim,fe nomina fa-cerdotum. Baalim idem (otizt,ac in fublimioribus,c^uafi mineturDominus nomina fublimiorum auferenda.Sed curauferen-d“a erant fola nomina lublimiorumpCur non magisipfifub-limiores auferantur?Sane mundiales fublimirates nihil aliudhabebant praeter vocabula:folae fublimitatum voces rema-ferant, praeter has nihil aliud,vnde fi fola fublimitatum, &dignitatum auferatur vocabula,proculdubio vniuerf* eua-nent mundi fublimitates.
§* VII.
Sophtfn,
vtr-
Vmftantiflimiyfideliffimiqtie viri e/i,quod non habeattutem locoy aut tempori alligatam.
N On terofolymis,vbi ciborum deletfus habebatur,vbi acibis immundi contaminatio timebatur,fed Babylone
| erat Damel inter multitudinem fine metu,fine horrore cur-( rentem ad quafcumque epulas. Et fcxbylone propofuit DamelI in corde/uo,ne pollueretur demenfa regis , fe rogauit Eunuchorumpra.poJito,ne contaminaretur .Quid praeffantius ? Quid fidelius?
Sane praeffantiffimi, &fideliffimi viri eff , quod eius virtusnon fit loco , aut tempdri alligata, fed femper , & vbiqueappareat. Merito ad haec Theodoretus ait:/»££»* autem hocloco licet nobis reperire rmraculum. Pueri apud ludeos e duc at i,do- Theodof,flique Deum in certo loco querendum , deinde externam regionemincolent es, feruire compul(i,iuuentli etate,patriam pietatem retinete/ludent. Et conculcata regij conuiuij voluptate,fupplicant regiorumciborum expertes ejfe. In loco certo Deus Ierofolymis coleba-tur , locum mutauit Daniel cum fociis,in Babylonem vfqueraptus,fed non mutauit virtutem , non mutauit pietatem:vbiqueabftemius ofteditur,vbique cauet contaminari cibisprophanis, nec reputat virtutem effe loco alligatam,quodadeo praeffantis virtutis indicium eft , vt merito tribuaturmiraculo. Quam patrius locus exigebat virtutem , eamreferunt etiam in regione barbara , & agentes inter bar-baros. Placet Naamanummemorare, quipotentiffimumIfraelisregem , & Deum recognofcens fic apud ElifeUm di-citur oraffe 4 Reg.f. Non faciet fertsustuus vitra holocaujlumy 4 ,Re%,<,aut viflimAm diu alienis,niji Domino. Hoc autem folum efly de quodeprecerts Domino pro /eruo tuo , quando ingreditur Dominus mettttemplum Remmon , vt adoret ,fe initio snmtente fuper manummeam , Ji adorauero in templo Remmon, adorante eo,in eodem loco.
Cauebat regis idololatrae confortium in adoratione,at mi-nime cauebat adorationem praeftandam vero Domino etiamin falfi numinis domo. Quam enim religionem apud Ifrae-litas biberat, fit firmiter habebat,vt non putaret illa alliga-ta effe loco,quin potius &in omni loco,& in omni tepore,etiain teplo Remonis,illa in fecurabat offendere. Ait Lyra-nus in praefenti additione z.Intelhgens ex mtraculofa cura circaeum tnnomtne Dei Ifrael (afla,folum illum verum Deum ejfe, & j.,
eum filum adorandam, hanc conclufionem elicuit, quod de cetero *
Idola colere nollet, fed Deum Ifrael in omni loco , etiam in temploRemmon , quando iuxta officium fuam intrare cum rege oporteret .
Vide quamceletiterinffrudlusa Deo fuit Naamanus , cre-dens pietatem,& religionem non pendere a certo,& deter-minato loco > fed eatnpoffe exerceri in omni loco,etiam inipfo templo falforumNuminum.Vnum enim veretur bonusvir Idololatrarumconfortium,praeter hoc nil veretur,para-tus vel inter idolorum iras,vel inter ipfos idololatriae fuffi-tus,in verum Deum offentare pietatem fuam. Quod quantiviri erat,quam fidelis , quam praeffantis,offendit luculenterTertul.lib.ad Martyres,quibus fic affatur :Domus quidem dia-boli e/l & cafeer yin qua familiam fuam continet. Sed vos ideo in -j-gjjuPcarcerem peruem/lcs , vt illam etiam in demo fua conculcetis, lam 4 ‘
enim foris congnjfi conculcaueritis.Huc fpefiabat Martyrum va.
Ietia,& fortitudo,vt in domo carceris,in domo diaboli,vbinon nifi rci.&fcelernmmancipia erant,ibi retinerentChri-ffianas virtutes,& diabolum vincerent. Non equidem resvirtutisadeo anguffa eff , vt debeat effe vno loco circum-fcripta,& ibi affixa i quin potius eam fideliffimi,&praeffan-ci31 mi viri io ®mnem locum deferunt,& etiam in ipfis vitio,rurn domibus faciunt,quod vigeat.Sic faciebat Iob,de quodicitur cap. 1 .Vir erat in terra Hus nomine Iob , fe erat vir ille y ^fimplex, fe reflus. Circa quae D.Chryfoft, in cat.Graeca ait \ln 1primis laudationem intuere, quod tale germen produxerit Hufttis. . «
Eiufmedt enim quendam virum frugi in Arabiareperiri,vbi omnes ^ *
corrupti erant i vbi nullum non extabat exemplum improbitatis,eftadmiratione perquam dignum. Nunquam non admirabile eff,quod vir adeo praeffans inueniatur,qui vfque ad domum vi-tij poffit virtutes perducere,& ibi retinere illas.
§. V111.
/tsxta hominu diligentiam accrefcit dittinum auxilium.
E XpendeDanielis diligentiam , & fimul accurrens diui-num auxilium. Daniel pofuit in ccrde fuo , ne pollueretur demenfaregis, neque de vino potus eius, fe rogauit prtpofitum eunu-chorum,ne contaminaretur. Haec Daniel,& quid Deus ad Darilielem ? Dedit autem Deus gratiam Danieli, fe mifericordiam inconsfe&tt principis. Vbi Daniel curauit,nefe pollueret,ffatirailli diuina gratia accurritjquam promptam experitur homodiligens in obfequio diuino. Ait Theodor. in prafenti de rheodor#tribus pueris : Sequitur autem voluntates eorum diuina cura^^p ^
| fimul atque diuinaperfequiinfiituerunt,ft a tim diuino fouentur au-w/w.Nulla fuit mc*a,c\im primum diuinafequuntur,accur-
retis