/

Auguft.

ficod. 7.

Machar.

Athanaf.

i .Cor. r*

Origen*

Idem.

86 Lib. IX. Salomon,flue lefus, &c.

& tertio eamdem interrogationem perfecit ? Negaueratter Petrus Dominum timori mundiali feruiens ; ideoconuerfus ter interrogandus de amore erat, vt quantusin negatione magiftri , tantus in amore eius oftendere-tur. Ait D. Auguft. ferm. 24. de Sanctis: Refurgendo chri-ft abSlulit mortis timorem, & quoniam abstulerat mortis timo-rem > merito interrogabat Petri amorem. Ter negauerat timor , terconfeffus eft amor. Trinitas negationis defcrtio 'veritatis, trinitasconfejfioms teSlirnonmm dilethonis. Non minor Petrus inamore Chrifti fuit, quam in negatione fuerat ; quotiesnegauit ; toties amoris fui dammas teftatus eft. Quod re-quirit Dominus in luis, vt quam adhibuerint curam va-nitati, eam adhibeant diuinis obfequiis. Huc trahendadicta tom- 2. in Euang. lib. 6 . cap. <S. §..13. & 4. tom.de Chrift. figur. iib. 8. cap. zi. §.2.

§. XXXIII.

fQua a te fu venit fapientia , omnem mun dialemfapientiam fupcrat.

I D de Salomonis fapientiadicitur ; procedebat fapientiaSalomonis fapientiam omnium Orientalium, &c. Nullus la-piens in toto nofcebatur orbe , de quo fapientia Salomo-nis non triumpharet. In quo maxime veri noftri Salo-monis Iefu radiabat lapientia, quam qui habet, prorfusridet vniuerfas iapientias mundiales. Nota eft hiftoriaExodi capit. 7. vbi Molis virga in ferpentem verfaeft ;fed & Magorum Asgyptioruin virga: limiliter in ferpen-tes vertebantur. Ait enim : Ptoieccruntque finguli virgasfuas , qua verpe funt in dracones , fed deuorauit virga Aaronvirgas eorum. Serpens itaque faCtus ex virga Aaronis de-uorauit omnes ferpentes fadios ex virgis Magorum. Etquid id portendebat ? Vt fane qua: a Chrifti cruce ventu-ra erat fapientia, perditura erat vniuerfas mundi fapien-tias. Sic ait Macharius Philadelphienfis Epifcopus orat,de exaltat, crucis apud Grethferum tomo z. de cruceConuertitur enim virga vere in draconem , & conterit capita dra-conum , & aduerfariorumvirgas deuorat ; improbitatifque artifi-cem vnd cum omnibus fuis admtniftris , redarguit, eorumque frau-des , & impoftutas detegit. Sapientia en.m 3 qua verbi praedica-toribus per paffionem Cbrifii defuper data eft: omnem mundi hu-ius falfi nominis fapientiam, fatuam nuUiufque momenti demon-firauit i refutatis fabulis , publiceque traduflis, & omni dece-ptione fiblata. Quis jion videat a fapientia Chriftianaperdi prophanam , mundialemque fapientiam ? Quis aligno crucis neget venifleeam boni, malique fcientiam,quarfuperet vniuerfos mundi fapientes? Aiebat D.Athan.orat, de Paflione , & cruce Domini: Hinc iam otiofa, obli-terataque eft omnis magia , & vniuerfa Graecorum infatuata eftfapientia. Nam in rebus diuinis, non verbis , fed ficlis opus eft:nec pronuntiatio linguae, fed animi affectus prodeft. Apparuitquidem in mundo lignum crucis, & eccetibivniuerlimundi‘fapientes ceflerunt. Vt merito dicat Paul.i. adCorinth.i. Stulta mundi elegit Deus , vt confundat fapientes,& infirma mundi elegit Deus, vt confundat fortes. Et qui for-tes , & qui fapientes fuperati funt a noftro crucifixo ? AitOrigen.lib.i.aduerf. Celfum: inrenon folumThemi-

ftoclem fuperauit Athenienfem ; fed Pythagoram , Platonemque& Reges, & exercituum duces , & fapientes , & quofuis homi-num gloria , & magnitudine anteceffit. Quis-enim, qui non ne-gligentiiis rerum naturam ferutetur, non lefum hunc obftupefcat ,qui per ea, qua ignominiam pariunt vniuerfa, gloria potuitquoflibet hominum anteire ? Equidem nullus ab orbe conditoinuentus eft, qui fic fapientes , & potentes, gloria , &lapientia vicerit ,vtlefus vicit per ea, qua: ftulta, & in-firma videntur. Imo , vt pergit Origen. Q)ui inter morta-les praclariores videntur • perrari quidem gloria plurimum confe-qiiiftmul& breui potuerint. Siquidem hanc fapientia ftudio ade-ptus eft quifpiam, alius bello , barbarorum nonnulli magicisquibufdam piaftigiis ; & aliu item catcris rebus, qui omnes, etfinon multis probentur , admirationi tamen fuere , & clari effefiifunt. At lefum ( vt catera omittam ) fapientia in primis, & vir-tutes , ac principatus admirabilem reddidere. Non enim in tyran-ni morem cuiquam perfuaftt, vt d publicis legibus adfe defcifceref,nec vt prado aduersus homines eius fellatores illexit ’. neque Vfopulentus aliquis fe adeuntibus quicquam eft impertitus ; neque de.

mum ita fe geffit', vt folent mendaces quidam , & Vm) , fed tan-quam praceptor de omnipotentis Dei doftrina, & eius cultu , op-timi f que moribus differebat , qui Deo conciliare hos queat, qui fe-cundum fe vixerint. Nolui prxterire hoc teftimonium d«meo Iefu, cuius dodtrina lic omnes fapientes, & poten-tes deuicit.

§. XXXIV.

7 )e diuina fapientia venit, quod nullis malorum, ho-nor umv e incurfibus f angaris.

S Apientiam Salomon a Deo datam comitabatur latitu-do ingens cordis, vt dicat text. Dedit quoque fapientiamSalomoni , & prudentiam multam nimis , & latitudinem cordis ,quafi arenam , qua eft in httore maris. Ecce tibi vt fapientiscor latum debeat efle, quafi arena , qua: eft in lictore ma-ris. Vt enim arena hate eadem femper apparet , fiue pa-cificis, tranquillifque flu&uum amplexibus falutetur, liuedecumanis aquarum virtutibus quatiatur. Sic lapientiscor diuinitus imbutum ea \atitudme pollebat ; qua aequemalorum , bonorumve incurlus exciperet. AiebatPfalm. Tfalm.i^.138. Et dixi , forfittan tenebrae conculcabunt me , & noxillu *■minatio mea in deliciis meis, JQuia tenebra non obfurabantur dte, & nox ficut dies illuminabitis ; ficut tenebra eius, ita & lu-men cius. Metuebat bonus conculcari d tenebris, & tamenfic eas tenebras excepit , quafi lucem excepifiet. Et yn-de fadum eft, quod a tenebris non conculcaretur ? Atipfe , sicut tenebra eius, ita & lumen ems. Ex quo Deusillum iliuminauit, faCtum eft , vt eodem modo lefe pa-raret ad tenebras, quo ad lucem j nec ex fe magis amaretluce perfundi, quam tenebris obumbrari, & inde liue intenebris, fiuein lumine incolumis perftitir. Dicit DiuusAuguftinus ibi. Vbi venem Dominus lefus Chriftus ,& habi- Auguft.tauerit animam per fidem , & promiferit aliam lucem , & injpira-uerit , & donauerit patientiam , & monuerit hominem non dele -flari profperis , nec pangatur aduerfts : incipit homo fidelis indif-ferenter vti mundo ifto, nec extolli, quando res profpera accidunt ,nec frangi, quando res aduerfa funt ,fed vbique Dominum bene-dicere i & fiet tibi , quod rnodb diflum eft : Sicut tenebra eius ,ita & lumen eius. Hoc facit lumen , & fapientia, qux dIefu in nos venit, vt nimirum indifferenter vcamur hocmundo , iidemquefimus in tenebris, & in luce ,in pro-fperis , & aduerlis. Quis nefeiat lobi in diuitiis > & pro-fperitate virtutem ? Putauic tamen diabolus perdendamillam in aduerfitate , & facultate accepta nullis malis,nullis doloribus, nullis calamitatibus non impeciit iuftianimum. Sed idem inuentus eft Iob in aduerfis , ac in fe-cundis. Vnde hoc ? Ait D. Auguftinus fupra : Habebat ille Idem.Interiorem lucem ipfum Deumfuum, per quam lucem interioremindifferenter habebat tenebras noctis illius, fine lucem. Equidemquia interius illuminabatur Dei luce , fic lapiebat, vt in-differens elfet ad tenebras excipiendas, liue ac capiendamlucem. Et licet profperitatis lux affulgeret, aut calami-tatum tenebrae occurrerent, ipfe tamen idem manebatin Domino Deo fuo.

§. XXXV.

Sapientis efi non alligari vnim magijlriplacitis , in rebus , qua ad fidemnon pertinerti.

N On immerito fapientia: Salomonis adne&it textuslatitudinem cordis , quafi arenam , dicens : De-dit quoque Dens fapientiam Salomonis , & prudentiam mul-tam nimis , & latitudinem cordis , quafi arenam , qua eftin httore maris. Et quidem fapientia? 1 'ocia indiuidua la-titudo cordis eft , qua fe quis non adftringac vniusdo&oris aut magiftri placiris , fed omnes percurrat,

& perfpe<ftis omnibus eligat , quod fibi verius putabitur.

Lege Scripturam , & videbis Ifaacum vnius vxoris virum;huius autem filius Iacob non vni, fed pluribus vxoribuscopulatus eft , Gen.29. & 30. Et cur qui in patre vnas tan-tum nuptias nouerat,ipfe ad pluresnupsiai fuit paratus tI Accipi