Cap. XI. Eftheris oratio.

81

Qenef r.

Bafil.Se!.

rhyo.

lOD.l,

I)r,n.6>

Chryfoft.

dorem,& commendationem. Dicit Genef.r. in princi-pio crtauit Deus edum , & terram. Terra autem erat manis ,& vacua,fr tenebra erant fuper faciem ubyffi,&fttritus Domi-ni ferebatur fuper aquas. Dixitque Deus : Fiai lux. tyfattaefilux. Ecce cibi , vtin principio omnia erant tene-brofa, &obfcura > vfque dum coepit Dominus loqui,&facerelucem. Non coepit falurc dicere, vel fojumfacere i fed fimul& dicere,&: facere. Et Cwr fitnul dixit,& fecit ? Inde operi fuorefpondenti verbis, &:fplen-dorem,&commendationem dabat. AitD. Bafil. Sei;orar. r . Merito nunc loqui occupat , vt eius, quod fit, fenfu,O’ admiratione Angelorum turbas moueat , quo imperium ef-feci, i.me rei comitatum confpicati ,eoque perculfi ifeftaculo, adcognitionem , qfp hymnum Creatoru conuertantur. Adeocommendabile eft verbum operibus comitatum.

Tjlbcr. 14. Peccauimus in confpe&u tuo,&. idcirco tradidifti nos in manus inimi-corum noitrorum. Coluimus enim Deoseorum. Iuftus es, Domine. Et nunc noncis fufficic , quod duriflima feruitute nosopprimunt ; fed robur manuum Tuarumidolorum potentiae deputantes , volunttua mutare promiffa,

§. XII.

N ori hoftes, fed peccata noftra malorum cau -fa funt.

O Rat Mardochaeus, orat Efther; Mardochseus hoc in-tenditin fua oratione , vt innocens appareat , ini-quitatem Amani pati: ait enim cap. 15. Scis , quia nonpro fuperbta, & contumelia , & aliqua gloria cupiditate fe-cerim hoc, vt non adorarem Amanfuptrbijftmum. Sic cala-mitatis radicem non ad culpam fuam reducit,fed ad fu-pet biam Arnani.Efther autem totius calamitatis caufam,non gubernantium fuperbiamsfed propria agnofeit efiepeccata. Dicicnanque : Peccauimus in coafpeffu tuo, id-circo tradidiili nos,lkc. Proh mulieris fapientiam! Nonequidem Principum fuperbia , aut tyrannis i fed no-ftntm peccatum calamitates facit, & auget. Ai: PhiloIudanis lib.de Ioleph : Nec funt audiendi , qui temere cul-pam referendo m difficultates temporum, infelicem prouen-tumfluffuum , agrorum fierilitatem , loet fitum , in mariti-mis , aut mediterraneis id genus alia , veritatem diffimu-

lant. Eft autem vera caufa, auaritta , & mutua perfidi#,

Sic. Infcitiaeftaliunde quaerere calamitatum caufam,quam a peccatis: non enim perennes imbres , necficci-tas i non foli fterilitas, nec tyrannis Magiftratuum s fedpeccatum nobis ingentes calamitates trahi,r. Ionas Deorebellis ingreditur nauim, & vix coepit nauigarecap. 1.Et Dominus mifit ventum magnum in mare , & fati a efl tem-pefias magna in mari , & nauts periclitabatur conteri. VndeVenit periculum tantum ? An ab infeientia nautarum?An anauisfragilitate?An a tempore inopportuno naui-gandi?A' nullo horum venit periculum,nifi a Tonae pec-cato. Ex quo pulchre monetD. Chryfoft.homil.14. dePeccato,ScConfeff. habita tpm. 6 . fatus : Vulgus homi-num propriorum quidem peccatorum patroni funt $ alienorumvero accufatores. Et multi frequenter dicunt malo loco effero-rum , & duitatis fatum,caufamque ex imprudentia dominan-tium ejfe perhibent. Ego vero dico , non Magiflrattu impru-dentia , fed noflrurn peccatum , illud omnia fubuertit , illud om-nes calamitatesinuexit; nec aliunde rerum triflium examinanobis (uperfufa funt. Non equidem tyrannis Magiftra-tuum , non temporum anguftia», non elementorum in-temperies i fed hominum peccatum calamitates mundoinuexit. Daniel cap. 6 . in lacum leonum miffus eft,iu-bente Dario Rege : fed ibi nihil a leonibus pafifus eft.Tunc adducit funt viri iUt, qui accufauerunt Danielem , &i»lacum leonum miffifunt , ipfi,&fili'j, & vxores eorum : &nonperuenerunt ad pauimentum laci , donec arriperent eos leo-nes, omnia ojfa e erum comminuerent. Ecce tibi, iubenteRege , & Daniel ,& accufatores eius leonibus dati funt:fed Daniel illxfus manet, accufatores minere vorantur.

Vnde hoc ? Quiain eis erat malitia. Aitlofephus lib.io.

Ant.cap.l2. Eos fine mora dilaniarunt. Acuit enim fera- Iofeph.rum rabiem , non vexatio famis s fed obieSIormn malitia. Ita-que non Regis feueritas, nec leonum fames ; fedaccu-latorum malitia fecit illos a baftiis deuorari.

§. XIII.

Qui fccUflortm hominum vitam fettantttr , abillis nihtl prius , quam rui-nam metunt ,

I LIud maxime ponderandum eft, quod ait Efther: Tra-didifiinos in manus inimicorum nofii orum. Coluimus enimDeos eorum, luftus es,Domine. De iuftitia enim Dei venit,quod quiidololatrarum moresfettantur,ab ipfisitiolo-lacr/s extremum exitium metant. Quisfceleftum homi-num fecutus fcelera , per illorum manus in ruinam nonvenit?Apoc. C.9. Vidt equos in vtfiont‘,fy qui [edebant fupereos , habebant loricas igneas, hyacinthinas , & fulphureas , aipoc.p.

& capita equorum erant t an quam capita leonum , & de ore eo-rum procedit ignis,&fumus, & fulphur. Et ab his tribus pla-gis occtfa efl tertia pars hominum , dc igne , ex fumo.Qr ful-phur e , qua procedebant de ore ipferum, Totus ille equeitrisexercitus creditur effe gentilium omnium congregatio,quorum conlortio Iudati aliquando fruebantur, & eo-rum mores in multis scmulabantur. Et quo frudtu?Iamdicit, nimirum : Occifa efl tertia pars hominum de igne, &ex fumo , fulphure,quA procedebant de ore ipfcrum, Illa-rum gentium opere interficiebamur, quarum mores,&vitam fedabantur. Rem ponderat Rupere, lio.?, aiens:

Erat autem non initium jfed incrementum quoddam,<Scprofedlusgentilisj&alienigenae conuerfationis,propterirapjj Iafonis nefarium,& inauditum fcelus,ita vt Sacer-dotes iara non circa altaris officia dediti efltnti fed con-tempto templo,& facrificiis negledis, feftinarent parti-cipes Jeri palaeftrae,& in exercitiis difci,&parrij quidemhonoris mhil habentes,Graecas g!orias'optimasaibitra-bantur Ita & igne perufti.&fumo elati,fiue obfeurati,& fui- t> uoert -phure corrupti funt,qua de ore procedebant eiufmodi equorum, *

& idcirco ab illis occifi, atque capnuitatt funt, Deo iudice , vtquorum gloriolas,& libidines feelabantur, eerum gladiis occi-derentur. Ha?c eft iuftitia Dei, vtab illo citius perima-ris, quemfceleftecolis,& cuius vitia fcftaris. Notaeft fornax illa incenfa nimis aNabuchodonofor aduer-sus tres pueros Hebrsostde illaait Dan. 5. Effundebatur Vtutiel. 3 »flamma fuper fornacem cubitis quadraginta notu ne , erupit ,

& incendii,ques reperit extra fornacem Chaldaos. Ecce ubiflamma vorax, quae parcebat pueris Hebraeis,Chaidaeosvrebat. Er cur non habens vrendi vim in Hebraeos, il-lam aduersus Chaldaeos retinet ? Erant Chaldaei ad o-ratoresignis s &fic, Deo Iudice, ab illo perimuntur,cuius cultores erant. Theodor.fer.8. de Prouid .Proprias Theodor.inuaft flamma cultores,Dei vero feruos illtfos cufiodiuit. Vaetibi, qui fceleftum fcelefte colis ifallar,fi eius opere noneas in ruinam.

§. XIV.

Ejflcttcijfima oratio , qua non tam de propriaindigentia , quam de z.elo Diigloria nafcituy.

H Anc fuae orationis caufam proponit Efther , nimi-rum : Non eis fufficit , quod durifftma nos opprimuntferuitute j fed robur manuum fuarurn idolorum petentit depu-tantes , volunt tua mutare promiffa , & delere hateditMemtuam, 8 cc. Sic quafiparui ducat feruitutem fuorum du-riffimam , illud proponit, quod maxime formidat,fcilicet, quod Dei eft,idolis tribuatur : vnde Dei gloriapoffit quoad nos periclitari : ex quo zelo orta orationunquam non efficaciffima eft. Egredientes IfraejitasdeiEgypto perfequebacur Pharao a tergo ,& mare im- ,pediebat, ne progrefius faceret. Exod.14, Leuantesfilij xoI Ifrael oculos, viderunt Aegyptios pofi fe , & timuerunt valde.

( Clamaueruntque ad Dominum. Quid tuncDommus?Dmi| Dominus ad Moyfem : Quid clamas ad me t Clamabant If-raelifc* 1 & Moyfes minime dicitur clamalfe , 8c nihilo-i . minile