Cap.IX.Benjamin ad lacob.

239

§. iii.

Panis inflc comparatus pro pane , & fuauffimoobfonio ejh

P Ro folo tritico emendo mittuntur fili; lacob in j£gy-ptum :& tamen pater ait illis: Keuertimini, & emi-te nobis pauxillum efcarum. Non ait pauxillum panis ,quifolus deliderabatur, & quaerebatur s fed pauxillum efca-rum , quod nomen commune eft, vel ad panem, vel adobfonia omnia, quae cum pane manducantur. Et quan-do loluspanis deliderabatur, & quaerebatur, cur bonusfenex poiuit vocabulum, quod non folum panem, ied& obfonia alia iignificarec ? Rationem meditor in illisverbis: Emite nobis. non rapite, non fraudulenter quae-rite» fed iufto pretio foluto panem afferte. Vbi autempanisiufte, & Dndfecomparacur.non foius panis ertiled&pro pane, &luauisiimo oblomo reputatur. Ioan. 6.videns lefus meus ingentem hominum turbam famefcen-tcm,ait ad Philippum .■ Vnde ememus panes, vt manducenthi i Et mirabar, quod tantus dominus, cui prxfto erantvniuerfa mundi obfonia, qui antiquis Ilrachtis non fo-lum pluitpanes Exod. 16, ied & carnes coturnicum ob-tulit in lumma abundantia i nunc folum follicitus eftpro exhibendis panibus. Cur,IXmine, folum agis depane comparando Cur non & de aliquo obtonio etiamcomparando lollicitaris ? Dixerat: Vnde ememus i & vbiexplicitepropofuit, panem non aluer, quam iufto pre-tio habendum , mento dealio obfonio tacuu fciens,pa-nem iufte comparatum pro obfonio efle , de pro pane.Ad haec dicebat D, Nicaen.de Orat. Dora. 4. Vacuitate pa-nis vitas circunfcribit Dominus , obfonium qn&rens,quod abipfanatura tibi paratur, id autem potiffimum quidem bonaconfcien-tia eft , tu jio vfum panem condiens Ergo flere illam , il-

lum oportet, & plorare contubernalem,multofque,qui [ais bonisaxeident , mif srabilcs fieri , vt per illorum lacryrnas huic magni-ficentia , atque oftentatio menfa splendeat. Non equidemdulcis eft panis i led panis doloris ,&lacrymarum eft il-li,cuius menfa proximorum iniuriis componitur.Vbiau-cem pura confcientia, iufto vfu panem condic , ibi nonfolum panis; fed& fuauiflimum obfonium eft. HincGsn. 3. d cebat Dominus homini: In fudore vultu* tuivefcenspane tuo. De hominis efeis locutus folum memi-nit panem. Etcur folum panem meminit ? Cur non &alia obfonia, fiitem in genere, memorauit ? Dixit: in fu-dore vefcerispane, fudorautem , & labor iuftus politus inacquirendo pane dulciffinmm obfonium addit pani. Vtdicat D. Nicaen. vbifupra : In fudore vulttu tui vefceris,pa-ne tuo. Vides Verbi fermonis primam obfoni / confectionem?Suf-ficit tibi ad hunc vfum vfque mente occupari:: Dic ei,qui edu-cit panem de terra: A te mihi vita eft,d te quoque mihi vite. fub-fidium contingat i tu da panem , hoc e fi,ex iuftis laboribus cibumadipifear. Expende illa: Vides primam obfonij confeftionem .nempe, primum obfonium,quod Deus meditatus eftap-ponendum pani,iuftuslabor fuit. Qui enim panis deiu-fto labore yenit, & panis,& obfonium eft.

§• iv-

lllz crefcit Refpublica , in qua vniutrfi pro vita fttbjt -dits laborare coguntur t nullusotiari permittitur .

N On poftum non mirari in iis Iacobi filiis, vc omnespro alimentis quaerendis moneantur a patre,&la-bonofam, & longam, &periculofam arripere viam : aitenim Textus: Dixit lacob ad filios fuos: Reuertimini,& emi-te nobis pauxillum efcarum. Sic fecundo compellit filiosadafperam, & laboriofam viam arripiendam pro vitae ac-quirendo fubfidio. Sed erant Iacobo,&iiliiseiusin-gentes feruorum familia?, erant famuli fidelilfimi , quiii mitterentur,aeque feliciter cdmpararent frumenta.Imo,ii fpedfamus horum au um Abraham , vbi de quaerendafponfa filio fuo fuit follicitus, rem non filio,fed famulocommific,quun patriam iret,fponfam quaereret,& addu-ceret.Sic Gen.14.Cur fimiliter lacob famulis non commi-iit rem de frumento comparando ; fed eam commilit fi-liis 1 Erant filij lacob fundamina ingentis,& glorioft po-

puli,qui tunc in immenfum crefcit,quando vel praecipuiciuesperfe ipfbsproalimetis parandis laborem fumunt,

& otium maxime fugiunt. Qui ciues norunt viam fori,viam areae,viam vineae,pro parandis cibis,illi ip fi fune,quiin immenfum faciunt crefeere Refpublicas. Match.c.10.proponitur paterfamilias,qui operarios quaereret ad co-lendam vineam', de qtloait: Circa vndecimam vero horam , Mdttb,exiit, & inuenit alios flantes , dixit illis : .Quid hic (latis to-ta die otiofi? Dicunt ei: Qui a nemo nos conduxit. Hic eft modus .

viuedi otioforum hominum,qui peftesfuntReipublicae;toto mane fomno incumbunt,nullibi extraledtumvifun-tur i hora autem vndecima e leifto furgunt,in forum de-fcendunt, in quo vel fedent ad fores tabernarum , vbivel aqua mulfa,vel alij potus venduntur, vel liant nihilagentes in curriculis. Hos miratus paterfamilias, iner-titfimam, & indignam rationabilibus hominibus ociofi-tatem obiicit illis, qui illam excufationem praetendunt:

Quia nemo nos conduxit. Quid mirabilius i Ecefto,quodDeus illos non conduceret i nonne a Principibus tene-brarum harum conducerentur ? Equidem a talibus con-ducTi erant: led non in laborem,fed in inertiam ; nonin negotium,ied in otium, quo funditus perirent. AieHugoVnftorinuslib.i.declauftroanimae , cap.14. Quoenim tfti conducerent ? Ad qu&rendumforfitan honorem,non ad, Hug.Vift*laborem ; ad Curiam , non ad vineam, ibi agitur de ponde-re pecunia,non de quantitate culpa. Haec eft coiuiudlio Dae-monibus folenniffima,qua homines,non in vineas coIg§-das.non in melfem faciendam , non ad iuftislaboribusparta alimenta j ied ad honores otiofos,ad Curiam in-habitandam conducuntur. Antiqui Hifpani & meffori-bus inftabant,& vinearum cultoribus,&armentis boum,

Sc ouium gregibus, vt inde fubiidia vitae quaererent. Eoenim mittebantur ab auchore naturae,vt de eius finu vti-liffimas populis perciperent diuitias. Modo nefariifli-mosalios condu&ores venifte video, nempe,Daemones,quorum furore perciti plurimi folas putant diurnas,qua?nullo labore,nullis vigiliis comparantur,reli&ifque aui-tis vineis,& areis ad Curiam feftinant , in quainfummainertia,Sc otiofitate viuant.

§. v.

t

Carnalis affectus &gre>& difficulter rationibusvilis conuincitur.

C Vm nollent fili; lacob fine Bcnjamin redire in AEgy-ptum, huius rationem ponens ludas apud patremait: Vir enim ( vt ftpe diximus ) denunciauit nobis dicens. Nottvidebitis faciem meam abfqne fratre veftro. Expende illud:

Vt ftpe diximus.quippe. nonfemel,fed laepiflime dixerantpatri, vtfine Benjamin male audituri erant apud Pro-regem ^gypti, vt non poterant coram illo apparere fi-ne ingenti diferimine, vc manferac eorum frater Simeonvindfus, qui neceflario periclitaturus de vita erat. Alio-quin fi cum Benjamino irenriomaia illis erant tuta,& ac-ceflio ad Principem,& reditio ad patrem cum tritico.Hsecfxpe dixerant patri,fepe repetiuerant, quibus etfi aliquomodo cogebatur pateri non tamen perfuadebatur, eofemper intentus, vt diledlum Benjaminum fecum reti-neat. Proh carnis,fanguinifque affedtus pertinaciftimi!Rationibus multis,& incommodis inde oiiturisaliquan-do videntur comprimi i fed vbi ad rem venitur , affedtuvincente , femper in eodem manet mens firma. QuamfapieuteraicD.Laurenr. Iuftin. Jib.deinftic. &regim. LatirentsPraei.C. 1 6. Qui eiufmodi affettione carnis feduciturftegem fibiipfineceffitatis indicit,inordinati amoris effetius prius ipfie capti -tsus.Caret fiquidem vero rationis iudicio, in eo,amore fuadente tatque vincente. Fuerit ordinatus affe&us lacob , de quonondifputo-.hoccertiflimumeft, quod in quocarniy,fanguinifque affedtus nimis viguerit, inordinati amorisfiet captiuu$,& caecutiente ratione affe<ftus,& amor fem-per vincet.Cantatiflimus ille epulo,cum iam eflet in tor-mentis fic orabat ad Abraham Luc.i 6.Rogo te,pater,vtmit~tas Leucarum in domum patns mei: hetbeo enim quinque fratres, ^

vt teftetur itiis, ne ipfi veniant in hunc locum tormentorum .

Et ait illi Abraham : Habent Moyfem , & Prophetas , audiantillos. At ille dixit: Non , pater Abraham : fed , fi quis ex mor-tuu ierit ad ees, poenitentiam agent. E vita, iam exceilerat,

$