Cap.X. Scyphus in lacco Benjamia 259

nerant omnes, vt pro fratre rogarent, vt abfolueretur:& tantum abfuit , vt ludas fratris abfolutionem peteret,vt potius pofceret omnes admitti in feruos. Sic famespatrite vexauerat virum ftrenuum,vt qui tritico habendointentus venerar,nihil non paruum, &abie£tum fciretpetere. Dicebat prodigus ille Luc. iy. licet in fe con-uerfus : Ego hic fame pereo. Surgam , & ibo ad patrem meant)& dicam ei: Pater , peccaui in calum , & coram te. lamnonfum dignus vocari filius tuus ;fac me ficut vnum de mercenariistuis. Non audet fperarefefuturum fupra mercenarios,& feruos patris fui. Et cur non magis petit fupra fer-uos admitti ? Cur non magis feruilem conditionem me-tuit ? Sic fames illum ad hxc inferiora depreflerat, V*nihil ingenuum ,aut magnum fperare vellet. AicGilIi-GiUibert. ber. Abbas fer.3.in Cant. Prudenter ait : Surgam iturusad eum,qui in calis eft,Patrem. Sed nimis exilem , & maci-lentam ffem reposuerat in finu fuo , mercenariam conditionemPatrem rogaturus. Modefte quidem pro meritu j fed de pater-na, miserationis copia humiliter nimis , miuriose fentiens ,vere famelici dans in hoc animi indicium , & inedia confe-£ti. Non enim poterat ie 'tunam,&macram fftm ad maiorapor-rigere. Longa fames, & inedia fic virum eneruauerat;,&in anguftum deduxerat, vt nihil amplum, nec fplendi-dum defiderare fcjuerit. Facit femper bonorum penu-ria homines,& abie&os, &anguftiffimi animi , vc ne-queant quid fplendidum concupifcere,nec videre.

§. x 1 x.

Qui in peccato ftmdes fiunt,& in poena Jimikt erunt.

D icebat ille: Quid loquemur , aut iufie poterimus obtende-re ? Deus inuenit iniquitatem feruorum tuorum :en omnesferui fumus domini mei, ^ nos apud quem fcypbus tnuentus

efl. CumBenjaminoferuitute caftigato, fe,& omnesfratres feruituti deuouet. Et cur tam feuere fe, & om-nes fratres inBenjamini infortunio punit, & mul&at?lam rpfe indiguae rationem illis verbis : Deus inuenit ini-quitatem feruorum tuorum, c. Quali dicat: Quia difpen-fator inuenit fcyphum infaeco Benjamini, ipfe feruitu-tisfupplicio caftigatur : fed Se Deus iniquitatem apudnos inuenit. Et quam iniquitatem ? Chryfoft. putat diciiniquitatem facinus in fratrem commilTum.Ruperfingu-iariter iniquitatem illatn intelligit, qua ludas pro fratrevendito, argentum accepit, &interomnes fratres diftri-buit. Sicut ergo inuencus fcyphus argenteusin faccoBenjamini fuit j lic in marfupiis fratrum inuentum fuit aDeo argentum iniquum pro fratre accepto, vtvideautquam merito fefe eidem poenae deuoucant, qui in cul-, pa limiles erant. Solenniffimum enim eft apud Deum,vt qui limiles funt in culpa,fe etiam videant in limili poe-na. Matth. i. locutus de puericida Herode ait: Here-des autem videns, quiaillufas ejfet a Magis, Circa quae ver-ba Theophyla&us ait: Sicut Deus illufit Pharaom per Moy-fem i fic Herodi per Magos : quoniam & Herodes , & Pharaopuericida erant. Pharao mafculos Hebraorum pueros in JEgyptooccidit i Herodes autem in Bethlehem. ECCC tibi , limiles inculpa Reges,non ablimili cafligantur illulione. Genef.3.caftigaturus Deus precati reos dixit ferpenti: Quiafecifiihoc,maledicus es inter omnia animantia. Deinde ad Ada-mum accedensait: MaleiiSla terra in opere tuo.Non tuma-ledi&usjfed terra maledidia in opere tuo. Poftea Gen. 4.dicit ad Cain : Nunc igitur malediHus erts fuper terram. Quiferpentem maledibtione percuflerat , cauitAdamumpercutere maledidiione ; fed non cauit maledidlionepercutere Cainum. Et cur , qui a maledidlioneabfti-nuit inAdamo , non limiliter abftinuit a malediftio-ne in Caino s fed illum eodem , quo ferpentem , telopercuffit ? AitChryfoft. hom.ip, Et nunc maledicus , in-quit , tu de terra. Nam, quiaferme eadem egit, qua ferpens,& quafi organumfer uiuit Diaboli fententia : & ficut ille frau-de malitiam introduxit',fic & hic deceptum fratrem,& in cam-pum eduttum, armata in illum manu eadem compleuit.Et pro -ptered ficut illi dixit.-Maledicius tu inter omnes beftiststerra, fic & huicquia eadem , qua ille operatusfuit. Quia in modo culpxfua:

Cain fuerat fimilis ferpen-ti, ideo in fimilemetiam poenamdeuenic.

•PvJ. ; ».

l.Reg.iQ

Cant.f.

iS/tttb.i.

'Ihcophyl

Geef.4.

Chryfoft.

Genef. 44. Accedens autem propius lu-das , confidenter ait : Oro, domine mi,loquatur femus tuus verbum in auri-bus tuis , & ne irafearis famulo tuo. Tues poft Pharaonem dominus meus. In-terrogafti prius feruos tuos: Habetis pa-trem , aut fratrem ? Er nos refpondimustibi domino meo. Eft nobis pater fe-nex,& puer paruulus, qui in fene&uteillius natus eft, cuius vtenpus frater mor-tuus eft,

§. X.

Ab vno lefu veniunt efficaciffiimci verba.

T Acentibus exteris fratribus, quartus aetate, nomi-ne ludas,confidenteraudet verba facere. Dicit enimText .Accedens autem propius ludas,confidenter ait: Oro, domi-ne, &c. Et cur ludas plus extens confidebat verbis fuis?

Futurus lefu pater forfan iam in verborum efficacitatemonftrabatur: a lefu enim notilfma venit verborum ef-ficacia. Aiti.Rcg.rtf. Quandocunque Spiritus Domini ma-lus arripiebat Saisl , Dauid tollebat citharam , & percutiebatmanu fua , & refocillabatur saiel. Ecce tibi, & citharx lo-nus, & vox Dauidis furentem Regem ad lanitatem , &manfuetudinem reuocabat. Et vnde in puero Dauid tan-ta efficacia vocis, nili exeo ,quod iam in fe continebatIefum ,tanquaiueius pater ? Ait D.Balil.Sel.orat.14. Lo-quebatur tantum Dauid , & hofiis vinciebatur. Quts audiuit Balil.SeJ^trophaum cant ibus excitatum t 'Ne mireris :: Nam Chrifii paterfecundum carnem Dauid fuit. A lefu accipiebant verbo-rum efficaciam minime contemnendam eius patres. Necmiror : vnusenim eft lefus, cuius vox omnium effica-ciffiraa habeatur. Ioan. x. dicebat Baptifta ad Iudxos:

Ego vox clamantis in deferto. Verum fponfaCantic. y. delefu meo ait: VoxdileSH meipulfantis. Vtriufquevoxaudi-taeft in mundo , &vox Chrifti,&voxIoannis:fedvoxIoannis in deferto, voxChrifti vbicunque faciebat nonparuam populofitatem. Super omnes eius monftrabaturefficacitas. P ulchre Gilliberc. Abb. ait fer. 42. in Cant.

Vox , inquit, dilellimet pulfantis, Qua talis vox ,ualis lefu?

Nunquid philofophorum?Nunquid Haretic$rum?Nuquid legisi Gillibert.Nunquid prophetarum ? Valida vox eius efl: Stultam fecit hu-iusmundi fapientiam.Lex,& Propheta neminem ad perfeitumadduxerunt: vox lefu confummationis fammam compleffitur;vox eius Confummationis pracepta continet :vex eius mouet af-feelus, Vox,inquit,pulfantis. Pulfat enim,&penetrat efficax in-fiar ancipitis gladij , leniter Hiabitur,& blande perfuadtt,quodnulla potuit alia doftrina obtinere. Quid pulchrius ? A lefumeo venit vox, qux efficaciffima eft ad animos trahen-dos , rapiendos. Pfal,7f. dicebat: Notus in lud&a Deus,&in Jfrail magnum nomen eius. In quo magnum Dei nomen,quodlfraelis fines non excedebat. Nunc vere magnum,quando fonus eius Chrifti ab ore prolatus occupat om-nem terram. Gillib. fupra: 1 9 Ifrael magnum nomen eiusifed non eatenus magnum,vel euidenti doilrina , vel vehemen-ti deuotione, vel numerofa populofitate credentium, olim lo-quens Deus Patribus in Prophetis , noutffim* diebus iftis locu-tus efl nobis in lilio. Ideo vox valida , vox virtutis,vox dile -ai. Nunquam audita eft vox , qux fic rapiat animos,qux fic trahat affe&us,qux fic perficiat,quxeunquevo*;luerit,vt vox,qux exiuit ab orc lefu mei.

§. XXI.

Lene gttbernatwu ingenium feriffimatmentes ftbi fubiicit.

N Otanter Textus dicit: Accedens autem propius ludas,confidenter ait; Oro,domine mi, loquatur feruus tuus, 8 cc.

Sctoxz eius oratio ingentem demiffionem vndiquefpirat,vt notat nofter Salianus. Etvndefimul Iudx , & tanta SalianJaudacia, & demiffio tanta obuenit ? De Iuda dicebat Ia-cob Gen.49. Catulus leonis,luda ; adpradam ,fili mi.afcen- Genef, 45?«

Tf 4 diftii

Tful. 7

GiUibotf