Cap.III. Sufanna amatur a fenibus. 309

pifcentia, & tanti incendij furno obnubilati fune oculi:vc mhii videant c-jelefte : nec meminerint ludicium di-urnum lam iatn illis imminens die. Nec miror *. hoc eftenim prunum libidinis telum , quo petuntur oculi . nequid diuinum poiCnt videre. Prudentius in Pfychoma-cina de pudicitia , & libidinis pugna fatur:

Exm gramineo in campo loncmrtrepromptaVirgo Pudicitia Jpcctefis fulget in arma-Quam patrias fucctr.&H faces Sodomita LibidoAggreditur,piceamque ardenti fulphure pimmIngerit trsficiem,pudibundaque lumina flammisAppetit,&teiro tentat (ufundere fumo.

Sic primum Libidinis telum,quo pudicos aggreditur,eoten dic, vt nigricantibus de pice, & fulphure flammis orapudica petantur, & lumina fumo fuffundantur,ne quidcaelefte videatur , imo nec prabtice credatur. Paulus adEphefios cap. 6. ait: Fugite fornicationem. Alia vitia calca-re iubemurtat fornicationem prorius fugere,llllque ter-ga dare inftttmmur. Cur hoc ? Ait D.Nicxn.orat de fu-gienda fornicat. Quando iacit telum forma meretricis,hone-flum eSl tergum vertere, & aditer sus vultum fugere. In oculoserum telum dirigit fornicatio : & oportet meminijfe praceptumImperatorisiFugite fornicationem ,Expende illa : ln oculos mit-tit tel um Quippe nihil prius lafciuia curat,quamoculos laedere, ne bonum videant. Quo lpc.dtans Lccle-fiafticus cap. 19. dicebat: Vinum,& mulieres apoflatare fa-ciunt a Dee. Nutant equidem oculi ebriorum, & cali-gant, fimilicer & voluptuoforum i nec vicinas poliuntde aeternitate vtdere veritates. Quid vicinius lenibus,quam mors,quam iudicium, quam Chriftus omnium fc-uerifllmus luci ex 3 At , vbi accedit voluptas , fic vel hiexcieantur, vt nec ad haec clariffima videnda oculos ha-beant. Id notat Saluian.lib.6. de Gubernat. Dei,dum deexcidio cancatilfirnae vrbis Treboris fatur: Lafciuiebant mconumiis vetuit , honorati ,ad viuendum prope tarn imbe-tilles,ad vtnum prAuahdtjflmi. Infirmi ad ambulandum,robu-Jlt ad bibendum : adgrejfum nutabundi , ad [altandum expedi-tt. Et quid p ura 1 1 n hoc deuoluti funt ,vt comparetur m eisdiSium illud fermonis facri. Vinu , &muheres apoflatare faciunta Deo. Nam,dum bibunt,ludunt,moechantur , infaniunt,Chri-fium negare coeperunt. Quid milerablhus ? Vt Vinum licmoechia, lic libido turbat oculos fuorum alumnorum,vtChriftum iamiam in ianuispolitum non lolum non vi-deant, fed abnegare malint. Crede mihi: nihil piius fa-cit carnalis voluptas, quam oculos obtenebrare,ne quiddiuinumintueantur, nec caeltfte. Quo lpcchms Paul,ad He,br.cap. n. ai f. Pacem fequimtni , & fanftimoniam,fine qua nemo vid bit Deum. Sanctimoniam putant cafti-tatern D.Anfel. D.Thomas , & vmuerU fere Expolitores,videa>, quid pi imum efficiat caflitatts abfentia. Adui-cur : Sine qua , callitate, nemo videbit Deum. Quippe vbiprimum caftuas abfuerit, volupeaique carnalis aderit,iddamnum oculi fcntiunt,qui non poterunt Deum videte.Ne*: miror: ait enim D. Bafilius Magnus lib.de Virginita-te, de voluptuofishominibus locutus: Simul vt (e contin-gunt , fctntillam voluptatis fumantem intrinfecits fentmnt.Quid eft fumantem ? Oculos petentem, & obtenebran-tem. Fumus enim prius aboculis fentitur : fic etiam vo-luptas primum infert tenebrasoculis, ne videant diuina.Ex quo ait D. Bafil. Sei. orat. 41. circa data Pauli verba;Sanctimoniam eaftitatem appellat , cuius prafidio propria quif-qus fit contentus vxore , neque ad alteram inclinet: nam , quilatius cupiditatem protulerit eum impoffibile eft falutem confe-qtsi , fed perditiffimus fit , oportet. Cuiufmodi regni cslejhs h&-reditatem noncernetfled in gehennam incidet. Statim volupra-tis incendium in oculis fentiet, quatenus tetro , & cali-ginofo crematus igne, nihil dc caelefti haereditate pote-rit videre. Sic Iudtcum cap.t< 5 . Samldn ille fortiffimus,dum fopitus iacet in gremio Dalilar, ab llldquc detonfuseffiet, vocati fune eius hortes '.Quem cum apprehendijfentPhiltfthiim , fiatim eruerunt oculos eius. Hoc primum ma-lum incurrie a gremiofoeminae , quod oculos perdidit.Dequo D. Paulinusait epift.4. Vtinamtam prudens Sam-fon ad cauendam mulier e m,quam fortis ad flrangulandum leo-utm ; fed carnali vi 3 us illecebra , qui gratia fjpirituali vicerat,ab infirmitate viffus eft :: Etenim homo i» errore pofitus , vtSamfon, fapientia , & gratia virtute defert m caritate puni-tur, & mola : quia dignus eft opere tumentario , qui fe lumi-ne rationis orbauirit ; & in (imilitudinem belluarum , corporisferum abierit. Hxc fune lafciui* germina, vt & cae-

cus maneas , & afinorum moleftias inferuiendo cor-pori feras.

§• iv.

Ai voluptate carnali ille ignis profilit , quihominem abfitmat.

A It,inquam,Textus: Videbant eamfenes quotidie ingre-d<ewem,& deambulantem i & exarjerunitn coneupijcen-eius, tkc. Vt puichrieuuinem Sufannas viderunt, Scc °ncupierunt,& exarferunc. Circa quae ait Carthuiian.

Re#} ait,exarferunt: quoniam concupijcentsa fornicationi* eftignis,iuxta illud lob 3 1, Igni* eft vfque ad confumpticncm de-Morans,& omnia eradicans gemi.na. Et Ojeets r ap.7.mt: Om-nes adulterantes,quafl clibanus fuccenfus a coquente. SiC a car-nali voluptate ignis naicitur , qui funditus,& carnes vo-ret, & abidarnac animas Monebat SapiensProuerb.< 5 ..Nii» Prouerb.6.concuptfcat pulchritudinem eius cor tuum. Chryfoftomus le-git : Ne cognofcaspulchritudinem alienam .Et quid mali,quodm cognuiouem noftram .veniat aliena pulchritudo ? Ipie3 it Sapiens : Nunquidpotent homo abfeondere ignem in finufu0 ? Quippe quod pulchritudo aliena veniat in cogm- ,tionein noltram , idem eft, ac quod ignis veniat 111 li-num nofttum , quo abfque dubio cremabimur. AitD.

Chryfoft. hom.3, de verbis" Ifais : Ne cognofcaspukhntu- Chryfoft,dtntm ahenam. Ex hoc enim amor velat ignis excitatur . Vtenim ignis , vbi faenam aliquod , aut culmum arripuerit , nihilmoratur; fed flmul vt attigit materiam,lucidam accendi: flam-mam : itidem tfp ignis concupt fcenti a fimml atque per oculorumcontuitum elegantem , ac venitftam attigerit formam , protinusexurit animum. Cum primum oculorum acies figitur i 11pulcnritudineali.cna, carnalis voluptas occupar homi-nem, cuius flamma corpore exefo animam, vtpeuiar,adoritur : nefeit enim vnquam carnale gaudium non p r a i 7exurere totum homtn.em.l > fal,7.dicebat dei udans: Exar- Jferunt fleut ignis in Ipmis. Et quando exarferunt.ill/i quan-do fe 111 ca&lnnnos,& rifus effuderunt illudentes Domi-no. 3 Alt D.Ambr.in Exhortat. ad Virg Exuftt funt ludat , „

fiiorifu conflagrarunt in Domini Pajfione. ille nfus Syna- •gogam incendit m suemum. Sic ergo efl nfus fluit orum,qut fi-'ne gratia, fonat ollam fui corporis vrit. Non equidem a

bili, neque ab odio rabido, led a rilibus,& gaudiis exu-rti funt ludsei, & periere : gaudia enim carnalia pro ignefunt, quae homines in cineres redigunt. Ofeas 7. dicit: „

ln malnia fua l&tificauerunt R,gem , & in mendaciis fuis Prin- ' 1 *

apes. Omnes adulterantes , qua fi clibanus fuccenfus a coquen-te. Eccetibi vnderedigunturincineres regna. Sunt qui-dam peffimi homines, qui fe regiis intromittunt, Regef-que & Principes ad gaudia trahunt, mentitifque machi-nis eorum animos fic oblediantj & quot ferta , & gaudiadhs proponunt, tot incendia excitant, quae regna per-dant. Ait Ruffinus : In mondaciisfuis Principes,id efl,fatelli- Ruffifl.tes regios, vel propinquos mendaciis fuis gaudere fecerunt , tan-tumque feruorem funereis adhibuere commentis ., vt injlar clhbant,cui flamma fubiicitur , viderentur ardere. Heu tempo-lum iniquitas! Principes, & nobiles nulli alij reifieftu-dent, vt gaudiis, & oble&ationibus carnalibus, a qui-bus interea regnum exuftum eft,cuius tantum fauillaeho*die remanent.

§. v.

jQuo quis fuperlorem vitetgradurn attigit , ebpericulofims errat , fi errat.

N Otanrer dicit Textus: Videbant eam ftn.es quotidie tm*gredtentem.& ambulantem,efe exar ferunt in concitpifcen-tia eius, &euerterunt fenfum fuum , & declinauerunt oculosfuos,8cc. Qui in fummo,&honoris,& aetatis gradu erant,declinauerunt oculos fuos in terram.vt Sufannam vide-rent,& mifere periere. Nec miror: ea eft enim conditiofummoruni, vc periculofms errent. Explicat rem pul-chro exemplo D.Chryfoft.hom. 3. de verbis Ifaiae fatus:Quemadmodum enim in fpc&aculis, qui per funem abimo in altum tenfum afcendere,& defeendere meditan-tur,ft paululum deflexerint oculos,inuerfo corpore de-I feruntur in orcheftram.pcreuntque: itidera qui per hanc* incedunt