E TITO LIVIO.

107

Cum sui utrosque adhortarentur, deos patrios, patriam acparentes, quicquid civium domi, quicquid in exercitu sit,illorum tunc arma , illorum intueri manus, feroces etsuopte ingenio, et pleni adhortanlium vocibus, in mediuminter duas acies procedunt. Consederant utrinque pro cas-tris duo exercitus, periculi magis praesentis, quam curaeexpertes : quippe imperium agebatur in tam paucorum vir-tute atque fortuna positum. Itaque erecti suspensique inminime gratum spectaculum animo intenduntur. Datur si-gnum : infestisque armis, velut acies, terni juvenes magno-rum exercituum animos gerentes concurrunt. Nec his, necillis periculum suum, sed publicum imperium, servitium-que observatur animo, futuraque ea deinde patriae fortuna,quam ipsi fecissent. Ut primo slatim concursu increpuerearma , micantesque fulsere gladii, horror ingens spectantesperstringit, et neutro inclinata spe, torpebat vox spiritus-que. Consertis deinde manibus, cum jam non motus tantumcorporum, agitatioque anceps telorum armorumque, sedvulnera quoque et sanguis spectaculo essent, duo Romani,super alium alius, vulneratis tribus Albanis, expirantes cor-ruerunt. Ad quorum casum cum clamasset gaudio Alba-nus exercitus, romanas legiones jam spes tota, nondumtamen cura deseruerat, exanimes vice unius, quem tresCuriatii circumsteterant. Forte is integer fuit, ut universissolus nequaquam par, sic adversus singulos ferox. Ergo utsegregaret pugnam eorum, capescit fugam , ita ratus secu-turos , ut quemque vulnere affectum corpus sineret. Jamaliquantum spatii ex eo loco, ubi pugnatum est, aufugerat,cum respiciens videt magnis intervallis sequentes, unumhaud procul ab sese abesse; in eum magno impetu rediit.Et dum Albanus exercitus inclamat Curiatiis, uti opem fe-rant fratri, jam Horatius, eseso hoste, victor secundam pu-gnam petebat. Tunc clamore (qualis ex insperato faventiumsolet) Romani adjuvant militem suum : et ille defung;prælio festinat. Prius itaque quam alter, qui nec proculaberat, consequi possel, et allerum Guriatium conficit.Jamque æquato Marte singuli supererant, sed nec spe, necviribus pares : allerum intactum ferro corpus, et geminata