guris sä explicandas res divinas; propria ,cjue propriis eas explanat vocibus; positi-va procedit auctoritate & Scriptura; sacras,& summorum Pontificum , & Concilio-rum , & etiam Patrum : rationali*, seura-tiocinans, suas per discussum ex articulisfidei, velut ex principiis, deducit conclu-siones : poetica se prodit versibus : orato-ria fuso & exquisito utitur stylo, ad veri-tates fidei indagandas ; scholastica , pres-siori : speculativa sistit in contemplationemysteriorum : practica, hominem non suassolum utcumque salutis , sed Kvangelicasperfectionis cupidum instruit, ejusque alle-ctus in Deum dirigit & movet : quando-que dicitur mystica seu affectiva, vel etiamut verbis divi Bonaventurse utar , cognitiosapida rerum divinarum : Hanc scientiam ,inquit S. Bernardus serm. 108. sermo nonexplicat , sed uttSl o docet . Denique contro-versa ad fidem contra Haereticorum impe-tus defendendam occupatur.
Lutherani & Calvinistte Theologiamsanctae matris Ecclesiae Romanas variis in-fulsifque afficiunt contumeliis , scholasti-cam praecipue partem , quam quidem in-juriosam Scripturae sacrae, ignotam Patri-bus , vanam prorsus & inutilem este prae-dicant . Sed contra , illud quod dicit B.Augustinus 1 . i4. de Trinitate c. i. Huicscientia tribuent , sed illud tantummodo quofidet saluberrima gignitur , nutritur , defen-ditur , roboratur .
Qvatuor potijjimum momentis sacram doBrinatnutilem & necessariam ese ostenditur .
Primo , quia exponit, explicat & defen-dit fidei dogmata .
Secundo , quia respicit Deum, & caste-ra per ordinem ad illum.
Tertio , quia est scientia Sanctorum.
Quarto , quia est speculativa simul & pra-ctica , pascit cor & mentem.
de DoBrma sacra z
lute quidem, cum finis absque tali medioobtineri non potest, sic nullusomilsaprae-ceptorum observatione suam consequi salu-tem valet: secundum quid vero, cum idemfinis potest haberi sine tali vel tali admi-niculo , verum neque tam secure , nequetam persecte : aliquem verbi gratia postesalvari absque laboriosa claustri poeniten-tia ultro fatemur, sed profecto non tantacum perfectione, non tanta cum securita-te,juxta illud D. Bernardi pag.436.,, N 0 n-„ ne haec Religio sancta, pura & imma-„ culata, in qua homo vivit purius , ca-„ dit rarius, surgitvelocius, incedit cau-,, tius, irroratur frequentius, quiescitse-„ curius , moritur siducius, purgatur ci-„ tius, prasmiatur copiosius ?
Annotes iterum velim , benevole Le-ctor , Theologiam poste spectari & secun-dum se , & secundum diversos modos ,quibus tradita est a sanctis Patribus , &nunc traditur in scholis : certum est eamnon esse simpliciter necessariam, si consi-deretur secundum hanc vel istam metho-dum potius quam secundum alteram . Etvero , modo tradatur & suscipiatur , po-terit per eam homo proficere , tum in vir-tute , tum in cognitione & scientia Dei ;sed caput controversiae in eo potiffimumversatur, an sit secundum se spectata sim-pliciter & absolute necessaria ad fidem ex-plicandam , ad eandem defendendam ; &hoc in Proceribus Ecclesiae . Nam eam nonesse necessariam omnibus & singulis fide-libus, patet, cum multi absque ejus auxi-lio ad supremum sanctitatis apicem perve-nerint j sic enim scriptum est apud Pro-phetam Psal. 70. 17. Qnpn’am non cognovilitteraiuram , introibo in pountiai Homini .Quaeritur etiam utrum ea , quae scholasticanuncupatur, sit perutilis? Pro quorum re-solutione sit
CONCLUSIO PlslMA,
ARTICULUS PRIMUS.
Utrum Theologia fit necessaria ad fidem ex-plicandam & defendendam , necnonad salutem .
P RAENOTANDUM est aliquid dici neces-sarium dupliciter , nimirum absolute& secundum quid, seu ad melius , ablo-Tom. I.
Theologia secundum se spectata , est sim-pliciter & absolute necessaria prototo Ecclesia: corpore.
Probatur auEloritate Ä ratione :
Primo , ex Scriptura sacra .
A Postolus t. ad Tim. 3. sic loqui-tur ; Omni i scriptura divi nitui inspi,A Z ,