23 S
Hespondio , non unam este de hoc casusententiam; affirmativam propugnat auctorcollationum Lucioni, ea potissimum du-ctus ratione, quia una sol um pars est uxo-ricidii: rea : Cui rationi.alteram hanc sub-jicit , consuetudinem ab antiquo jure inhoc discedere, & istud Matrimoniunv utratum, nunc, ex usu haberi. Alii e contra ,contendunt non valere, eo quod adulte-rium non, nihil viam ad hoc Matrimoniumstraverit. Una aut altera, epistola decretalifulcitur haec secunda opinio Prior estAlexandri Ili. in. cap. Super 3. de eo quiduxit; in matrim. quam polluit per adulc.“ Respondemus , ait , quod st adultera,, est in mortem uxoris, aliquid machina-,, ta, sive fidem, dedit, sive non, quod,, ea defuncta, hanc esset ducturus, secun-», dum Canones ab ejus consortio prohibe-»>, tur y & hsec prohibitio perpetuo: est„ observanda „
Innocentius, III. in cap. Significaßi 6.eod. tit. non absimilia profert:.“ Inquisi-,, tioni tuse taliter, respondemus , quod , ni-*j. si alter eoruuiin.mortem. uxoris defuncts„ fuerit machinatus, vel', ea vivente,. sibi3, fidem dederit de Matrimonio contrahen-„ do, legitimum judices Mätrimonium fu-„ pradictum. „ In primo Canone videturquod si mulier nihil molita, sit pro morteuxoris, viri in adulterio sibi consocii, va-leat Matrimonium y ex secundo, quod mo-do. unus aut alter; eam attulerit , va-cuum sit. Matrimonium. Hinc merito ob-servat auctor collationum non. satis de hocconstare ex Canonibus.,
Lubenti tarnet animo, posteriori subsesberem opinioni propter adulterium uxo-ricidium. concomitans., tum propter au-ctoritatem D. Thomsein hanc propendentissententiam hic q. 60., art. 2. his. verbis" Dicendum, quod uxoricidium, ex sta-„ tuto Ecclesiae Matrimonium impedit.:,, Sed quandoque impedit contrahendum,,, &non dirimit contractum : quando sci,-licet propteradulterium vir occidit uxo*rem, aut etiam propter odium: tamensi timetur de incontinentia ejus, potest„ cum eo dispensari per Ecclesiam,,, ut li-„ cite Matrimonium contrahat: quando-„ que etiam, dirdmiteontractum , ut quan-do- aliquis interficit uxorem suam-, ut5> ducat: eam cum. qua moechatur: tunc,» enim efficitur illegitima, persona, sim-■o, püciter ad: contrahendum cum illa Y ita
Dissertatio Septima
„ quod si de facto CUM ea contraxerit„ Matrimonium, dirimitur. Sed per hoc„ non efficitur simpliciter persona illegi-„ t ima respectu aliarum mulierum . Unde„ si cum alia contraxerit , quamvis pec-„ cet, contra statutum Ecclesiae faciens :„ tamen Matrimonium contractum nom„ dirimitur propter hoc. ,,
ds.- XII.
De Impotentia .
Cum Matrimonium sit a Deo per se -institutum ad speciei humanae per multi-plicationem 8 c successionem individuorumconservationem requiritur ut ad hunc fi-nem juxta debitas & honestas Creatoris le-ges possit generationi vacare; hinc procrean-di filios impacentia inter impedimenta Ma-trimonii non sine fundamento apposita est .Tametsi, enim non. necesse sit singulosnubere,, opus tamen est ut aliqui de factonubant. Hoc supposito, cum multiplica-tio individuorum spectet nuptum.in indi-viduo, operae pretium est scire, num adtale officium, alligatum, valeat illud susti-nere ?
Non est animus hic cuncta- circa istam'materiam rimari ; sufficit; enim quae-dam infinitarum propa difficultatum iirhoc puncto occurrentium, stabilire princi-pia .
Primo : Ante omnia duplex distinguen-da est impotentia. Una scilicet physica ,altera vero-solum moralis. Prior est pri-vatio- organi, seu potentis generativ® :Posterior in quodam sita est impedimento ,quod'decursu temporum superari potestv. g. Cum in vase muliebri propter ni-miam coarctationem non patet aditus &c.Quo pacto contingit nihil virtutis, emisssad procreationem prolis posse recipi. Sivero hjusmodi impotentia perseveret,, posttrium circiter annorum probationem , di-rimit Matrimonium , & censetur impoten-tia physica seu absoluta . Maxime- cum mu-lier prs pudore>& vits imminenti pe-riculo,, non teneatur sustinere chirurgi ope-rationem: vulvam adaperientem. Sic pro-pugnat; Basilius Pontius, L. 7, de. Matrim«cap. 6r.
Secundo : Impotentia,. alta est absoluta,alia, vero: tantum relativa. Prima contin-git * cum nulli possit patere ad coendum adi-tus.