täp.j. DE BARBARICIS ARISTOTELIS VERSIONIBUS. 249
Arabica lingua factis, qua: & ipsa: corruptissima erant, tales tandem eva-serunt, ut auctor ipse, si revixisset, sea verba recognoscere non potuisset.Longe major autem istarum ultimarum ex Arabico exemplari versionumcopia in Galliam, & alias regiones invecta est, ex Hispania & Africa, ubiflorebat inprimis Philosophia Aristotelica studium. Nam qui Africam& Hispaniam tenebant Muhamedani Principes, qvum literis &literatis fa-verent, magnam ex Oriente librorum Arabicorum multitudinem conqui-siverunt, quorum exemplaria majorem in modum multiplicata, totam de-inceps Europam, novis in Aristotelem commentariis repleverunt. Ac-cesserunt Hebraica versiones multorum de Philosophia & Medicina scien-tiisque Mathematicis librorum, qui a Judais in alias linguas transfusi no-vam commentandi materiam dederunt, adeo, ut certatim Arabes,tumAfricani, tum Hispani, Judai,& ipsi tandem Christiani, Aristotelis Philo-sophiam ab Averroe Cordubensi prolixis commentariis explicatam ex-colere tanto animi ardore coeperint, ut omnes eam quoque ad suarumreligionum placita accommodaverint, & in fidei subsidium , non com-mode modo, sed utiliter adhiberi posse, censoerint. Unde autem haecstudia apud Arabes incoeperint, paucis est exponendum.
7. Initio Muhamedani Imperii, nulla Pseudopropheta?, aut primisejus discipulis scientia exculta est praeter gentilem illam, qua Arabes glo-riabantur facundiam, & Poeticam. Facundiam vocabant, verbositatem,&eam praesertim quae ex vocum obsoletarum & rarioris usus copia con-staret, adeo ut qui pauca multis verbis, iisque non vulgaribus, modo perhomaeoptota disposita forent, diceret, is eloquentissimus judicaretur.Poeticae par apud eos ratio, quae syllabarum quidem certa mensura ea-que multiplici constaret, artem vero, plane nullam, adeo ut neque Poe-matis Epici neque Dramatis aut Odes, aut alterius cujuscumque poeseosformam vel somniando viderint, eodemque stylo decurrant hymni adDeum, historiae, tum joculares, tum seriae , & quidquid tandem versoscribi potest, eodem modo ab illis scriptum reperiatur. Comparationes&si quae sunt orationis lumina ex tentoriis, camelis, venatu, vetustis Ara-bum moribus translata sunt, magna copia, nullo delectu, nullo judicio.Poemata ejus generis, maxinse ea quae ad gentis foae laudem pertinerentmemoriae commendabant, qui plura memoriter sciret is doctissimus habe-batur : ingeniosissimus , qui ad Principes adiens extemporaneo aliquopoemate eos salutaret; quo (*) in genere HaliMuhamedis gener ma-
I i xime
(*) Enatr Cond in ejus vita