aofi JOANNIS STEPHANI ZJh.ri.Oip. IX.

indigere adjuvante. Quadrifariam enim Deus in his inferioribus suam ex-ercet efficientiam, primo quia caeteris causiis vim indit agendi, insitam-que conservat virtutem, dein quia singula movet, Postremum quia utArtifex per instrumenta suos promit effectus, & pro organorum diversi-tate varia effinguntur opera , ita Deus per minores caussas agit. Hoc au-tem interest, quod Deus, cuius infinita est substantia, nihilo penitus inter-cedente attingit effectum , Artifex autem non nisi machinamento: Prae-terea instrumentum nullam se ipso edit actionem, nisi aliunde moveatur:At inferiores caussae a Deo profectae vim suscepere ingenitam, qua vereoperantur, & sibi congeneres proferunt effectus, homo hominem, LeoLeonem. Unde etiam Fracastorii erroneus lapsus elucescit, k) negantisDeum cum secundis causiis immediate cooperari.

16. Sed revertamur ad Aristotelem f) qui deMundo differens,spiritumhunc divinum plane invexit. Spiritus, inquit, dicitur quadam tum inplantis, atque animalibus, tum per omnia commeans, animata, foecun-daque substantia. Hic ergo longe , lateque diffusus omnia continet,omnia laetificat, vitalem mundi animam, iplämque naturam fecum affe-rens , quaecunque subierit, vitalia faciens.

17. Quidam melioris notae Philosophi 1 ) mundi animam interpretatisunt coelestium orbium motrices Incelligentias , praecipue vero Solis,quae omnes mente, intellectuque summo bono, idealique menti imcum-bunt ; circulari autem sphaerarum motu perpetuo elaborant ad corru-ptibilem hunc mundum perficiendum , seminariam, vitalemque virtu-tem materiae infundendo. Platonis opinionem de Anima Mundi difficil-limam vocat D. Thomas , m) & modicae utilitatis; propterea& ipse di-xit, animam Mundi esse Intelligentiam orbis motricem , quae per mo-tum, virtutem suam influit inferioribus.

18. At vero de hac ipsa re Galenus ita plane refert, n) Reliqui omnes,animam habere , providentiaque regi mundum arbitrantur : Democri-tbs, Epicurus, 6c quotquot atomos, & casum introducunt, neque ani-mam habere ipsum , neque providentia regi inquiunt; sed bruta qua-dam natura. Arist non anima, non ratione, non mente, non providen-tia praeditum mundum omnibus suis partibus existimat, sed coelum tan-

tummo-

k) Lib, 2 . de intcll.

■}■) Lib. de Mundo.

l) Paparella Cotnm. in lib. Hippocratis, de Natura Human.

m) Cotnm. in Metrum p, Boethii lib. j.

n) Lib, dq Kistor. Phil,