30 IN HI P. DE AE RE, AVIS EBT LocisSs
Neapolitanas, omnes ſtagnantes ꝙ montem aboriente in occidentem protenſum, nomine Meno-menum, quaſi dicat obſtetricantem: intereſt austem inter paludem& lacum, quòd in lacu aquaundiq; proſunda eſt, ideoq; motum aliquem habeta uentis, palus autem non habet liberum, ſed uelomnino obſidetur à terra, uel etiam terra ſuper-eminet, ideo paluſtris eſt magis terrea,& putre-dini obnoxia lacuſtris. Sunt autem tria genera lacuum, orborum qui nec excipiunt flumẽ aliquodneq; reddunt, atq; hæc peßima eſt: alij qui exci-piunt e reddunt, hiq; nõ admodum mali, ſuntq́;guaſi fluuij quieſcentes: optima eſt tertij generis,quæ oritur è terra, exit autem fons ſeu fluuius.nam hæc ut oritur bona eſt, ut effunditur etiamfontis naturam retimet. lacus ut minor eſt ſi bo-nus, id eſt è tertio genere eo melior, deterior ſi malus. Valde enim magnorum lacuum, nunquam ualde bona aut mala aqua eſſe poteſt, quoniam mo-tu uehementi ad uices non deſtituitur:& etiamquia adeò non incaleſcit à Sole, nec recrudeſcit afrigore. At paluſtris præter id quod terrea ſitputrida, abundat etiam herbis, uermibus, ſangui-ſugis, ſerpentibus, fœdisq; reptilibus. Peteriorubi nullus eſt piſcis, minus mala ubi lucij multiadſunt, præſertim magni, pingues& candidi:non ſolum quòd hic piſcis aquam non ferat omni-no malam; ſed quod agitet illam,& edat ranas& reptilia quæq;.
Et piſces bonis aquis ualde nocent, quoniamFœdant illas: malis autem proſunt, quia agitant&expurgant. dem dico de puteis. Et debent immit-
ti puteis piſces albæ carnis& ſquammoſi non lucij neq; cprini, quia non uiuunt in eis, neq; ti-nec, quoniam corrumpunt aquas. Sed ſqualæ&albicilli qui purgant aquas,& tamen ſordidis inaquis uiuunt,& candida ſunt carne, cauexales etcauedanos uocant. quamuis Bellonius hos unumgenus eſſe putet: abundat unum eorum ſpinis iamdiu ab aquis extractum tenuißimis, ut uix edipopit, recens caret illis,& eſt mirum. Percas etrottas& aloſas puteus non nutrit: neque illæ ferunt. n uniuerſum aquæ peſimæ ſunt colore uisridi e nigro deteriores ftrrugineo& rubigi-noſo, quod his magis à natura aquarum abſit.quibus odorem grauis, turbulenta, uiſcida, quæq;uomitum commouet. Sapore etiam atro, amaroac putrido( nam& is per ſe clarè dignoſcitur, li-cet auxilio quodam odoris)& quæ ſub dentibusſtridet. leduntur autem magis non aſſueti: ſed in-cole grauioribus afficiuntur morbis. Præcipuẽ
*
membrorum naturalium. Et à peßimis quidemuentriculus& iecur:à minus malis lien& inteſtina, d leuius malis renes& ueſica. Signum inci-pientis putreſcere, ut inquit Oribaſius,(i. kupo-riſt. cap. 1 4.) eſt ut efficiat raucam uocem etußim excitet. id uitium coctione emendatur, uelut limoſa& turbida: ſi bene percoletur. Atquehec ab Herodoto, licet non ibi accepiſſe teſtatur.Vbi etiam docet aquas quæ citò putreſcunt, nonob id malas eſſe appellandas cum pluuia ob ſub-ſtantiæ tenuitatem eiuſmodi ſit. dem ex Ri fo inquinto Collectanearum( cap. 3.)dicit, quod aquae ſtagnis peßimæ ſunt,& quòd pro præcipuo ſiano prauitatis habetur, cum æſtate calidæ ſunt,Heme frigidæ:tamen inter paluſtres ſolæ Nilotiace bonæ ſunt, quia non putreſcunt,& ſingulis annis ab inundatione fluminis permutantur.
Quòd uerò dicit, ut non ſit expoſita bene aduentos& ſolem, aliquæ, ut dixi, in ualle unde-quaq; circumdatæ à montibus, immobilem ſorti-untur aerem, ut neq; poßit d uaporibus expurga-ri:neque moueri, ideo aer peßimus efficitur, cumqualitates quaſq; peregrinas immobilis magis rescipiat. Non putreſcere tamen derem hoc inditiocognoſcitur, quod concluſus in pyæxide aurea uelargentea etiam per mille annos inde hauſtus non
LECTIO XV.T E&.
S VPERIIII. ET V.
FE T ſi quidem æſtas ſicca fuerit,citius ſedantur morbi. Si ueropluuioſa, diuturni fiunt:& phage-denas(ad edentes) ex omni occaſio-ne oboriri ueriſimile eſt, ſi ulcus fiat.
Dixit iam in præcedẽti lectione tales ſitus maximè obeſſe ob tempora, ideo declarat quæ namincommoda ſequantur tempora præcipuè nimispotentia, ut æſtatem ſiccam, non dixit calidam.
Sed in hyeme adiecit frigidam, non humidam. ins
tendit ergo in hoc textu& ſequenti octo compaarationes in unoquoq; eorum ſumptas d rationetemporum ſecundum naturam,& præter natu-ram in utraq; qualitate:inde collatis ſingulis adbonam uel malam rationem uictus. Et mala quidem eſt duplex, etiam ſcilicet iungendo ſimilia ſi-milibus, uelut plurimum cibum& potum cumocio,& rurſus exiguum potum& cibum cumexercitatione aidua& ualida. atque ita fierent
ſexdecim
1