Buch 
Hieronymi Cardani Mediolanensis, Civis'qve Bononiensis, Commentarii, In Hippocratis De Aere, Aqvis Et Locis Opvs : Qvo Nvllvm, Teste Galeno, omnibusq[ue] Medicis & Philosophis, praestantius extat, in quo, fine dubio, sicut Hippocrates autor, ita Cardanus commentator seipsum superat ...
Entstehung
Seite
43
JPEG-Download
 

7 000000000000000000TVͤd 0

U..

H. C ARD ANIrurſus corporis extenſio, uentris duritia, quo-niam corporls appellat extenſionẽ contentionemuenaram ob plenitudinem& uentris duritiem:nam bilioſiores fiunt, et ſanguis impurior expurgato ipſo antequam procedat ex caua iecorisad gibbam: prætereu mihi multum arridẽt uerbaAleniani in hoc: Detentis enim excrementis corpus repletione diſtenditur,& uaſa cõprimuntur,& ſauglis agitatur& perturbatur, agitatus incaleſcit, accenditur, effluit, morbos laterales dicit,procreat: ſed nꝛelius quod ſequitur, frigiditate aquæ& aeris ſiccatæ len rumpũtur, ob quarumrupturam morbum ſuprà dictum fieri diximus.

Edaces autem tales naturas.] Pocetquòd plurimum edant:quòd enim natura optimũest in unaquaq; regione, longo uſu in conſuetudi

nem tranſit. Picebat Hippocrates 1. Aphor. 15.

uentres hyeme& uere natur calidißimi,& ſo-mni longißimi:in his ergo temporibus oblationesmultæ dandæ ſunt. in regione ergo frigida& humida admodum erunt homines(niſi coacti) ſo-mnolenti,& multo utentes cibo.& non appetẽtmultũ potum ob aerem humidum& frigidum, e-tiam qui parũ reſoluit. Et quoniã fames est appe-titus calidi& ſiccisſitis aꝶt frigidi e humidi. Se-cundo de anima:igitur non poterit ſimul multumſitire& fameſcere:tum etiam quia proprium estcaloris natiui conſumere ſolidam partẽ corporũ,externi alt roridam. unde fe bricitantium nulluspræter naturam eſurit, pleriq; famem ſentiuntprorſus: at ſitiunt fermè omnes: at qui bene ſe ha-bent, nunꝗ ſitiunt, niſi aſſumpto cibo aut exercitati ameſcunt aũt tempeſtiuis horis: cauſa eſt, quo-niam calor præter nalurã eſt cum motu uehementi& ad ſuperficiem protruditur à naturali calo-re,& ect in ſubſtantia ſicca:naturalis uerò cd hu-mida& exiguo motu& intus reconditus. parumergo bibunt, quia parũ ſitiunt:& etiam quia pleni cibo capere potum multum poſſunt. Sedect intelligendum quod bibant multũ, ſed quòdnon pro portione cibi. Sed de cauſis famis Alemanus non ſe explicat, quamuis enim de aqua dixe-rit, qudd ſit edax, intelligitur tamen in compara-tione ad uinum:ſed quoniam frigida ect cauſa famis, ut in lib. artis medicæ, cap. 62.& 63. clarũest de hoc. Et quoniam etiam multã reſolutionemſequitur magna fames, ut 1. de S mptomatũ cauſis, cap. x. multa at fit reſolutio in corpore, pro-pter caloris magnitudinem: igitur liquet quod dicitur. At dices, quũ calidus ſit uentriculus, quomodo bene appetet? hoc eſt, in quo dubitare con

co MMHHN r. 43tingit: ſed facilis eſt reſolutio: Dico eſſe calidum,abundans ſubſtantia, non alit gradu, ac ui:& calidum quidem ui ac intenſum egt illad quod appetitum deijcit: aũt quod ect copioſum multi.

Lippitudinesq́ᷣ his fleri.] Q duræeſſe debeant,& uehementes& doloroſæ, audobſcurũ ect, uel quoniã humor acutus ect& bilioſus, uel quia plene ſint admodum uenæ, aut quo-niam nihil ex oculis exhalat:& ob id uehementifacta expreßione multi& acuti hinnoris uniusnil exhalat, nil etia mir eſt oculos diſtumpi debere. Sed cur dixit per interualla, in pectoris affectibus: hi enim ſemper apparent: quonian deftil-lationes ad oculos longè rarius contingunt, adpectus, tum quia uenæ ſunt anguſtiores, tum quidefluxus non est ſecundum rectum, tum quoniamnatura obſeruat oculos tanquam membrum nobilißimum, et quod minima ex cauſa grauiter o fafenditur. Ideo neceſſe ect, ut etiam hoc in caſu conſtitutio quædam propria& ſpecialis accedat.

LECTIO XXII. SVPEREO DEM TEX. VIII

Sanguinis itẽ fluxiones uehementes. Tranſit ad morbos ætatum, primoq́; adoleſcentiæ et iuuentutis,& ſunt ſanguinis fluxionesex naribus uehementes: hic morbus eſt endemiusætati, eodem dicente 3. Aphor. 2 7. Grandioribusalt,& iam ad pubertatẽ accedentibus ſanguinisfluxiones:quum enim poſt 3 o. annos deftrueſcatſanguis,& ante 1 4. abſumatur in incrementumcorporis, par eſt, ut ætate media à 14. ad ʒ o. annum plurimus ſanguis redundet,& calidißimus,qui a natura per nares effunditur: quonian intusſunt uenæ ſatis magne, quæ habent ora in hunc u-ſum ordinata, ut poſſet efundi ſanguisex eo loco,& maxim bilioſus: quoniam ſanguis quum eſſetnatura calidus, facilè aſcendit, et ideò facile impletur caput, niſi poſſet euacuari ea uia, ſed maximin febribus, in exercitationibus, inſolationibus,ira, ebrietate. recondit autẽ ora illa in naribus, ne

facile lederentur ab externis cauſis, x tamen ſan

guinem extra corpus educerent. ideo dicit, quodeſtute hoc fit: ut autem è regione appoſitæ ſunteuacuationes ſanguinis per hæmorrhoidas,per nares, quod nam rectè fecit una quidem ſuraſum, altera deorſum, una ante, alia retrõ, una euacuat uenam cauam, alia portæ, ſeu ſtelecſtam,quæ in naribus ſanguinem rubrum& tenuem,hæmorrhoidarum nigrum& craſſum, ac fecuslentum, quæ in naribus familiares iuuenibus er

D 4 adoleſcen-