9*
H.
Zius rei maximum ſignum inde ſu-mete licet, ubi homo ueſtibus indu-tus in ſole iter fecerit, aut ſederit.QAaſcunque enim corporis partesſol aſpicit, hæ non exudant. Sol e-nim, quic quid comparet ſudoris, ſurſum trapit. Quæ uerò ſub ueſte con-textæ ſunt, aut ſub aliqua alia re hæexudant. Educitur enim ae doma-/tur à ſole ſudor. ſeruatur autem exte gmentis, ut ne diſperdatur à ſole.Cum uerò in umbram deuenerit, to-tum corpus ſimiliter ſudore perffuit.Non enim amplius ſol affulget.
Reddit rationem quon iam aqua eleuatur à ſo-le ſab uaporis forma, ſed ſol quod leuißimum eſt,ſemper eleuat: nam leuis ſolius eſt aſcendere:quod autem leuißimum eſt, idem etiam eſt tenuiſ-ſimum:hoc igitur probat inducendo ſingula à ſtignis, à mari, dicit a quibuſuis re bus, non hoc ad-jcit quod neceſſarium eſſet ad id quod ſumpſe-rat demonſtrandum, ſed ad id quod poſtmodumſubiungit, ſcilicet quod aqua pluuia eſt collectaex diuerſis partibus, licet in uniuerſum leuiori-bus& repurgatis. 1
Dicebat igitur in ſecundo de Piæta(pag. 9.)dem quò d hie, ſol& ignis corpora ſiccant. Ve-rum ubi non ſint ſolis radij, ut in umbra aut ſubueſubus ſudor ſeruatur. Qudòd uero dicit: Quæuero ſub ueſte contectæ ſunt, aut ſub aliqua alia eexudant& reliqua. Senſus eſt clarus licet uer-ba uideantur obſcura e interuerſa:& eſt ſenſushuluſſmodi partes quæ ſoli detectæ ſunt non exſudant, quoniam ſol enim quicquid trahitur extraconſamit, quæ uero ſub ueſte contectæ ſunt, cumhonio eſt in ſole etiam exſudant, educitur enim ſudor a ſole atque domatur, non tamen abſumiturquia integumenta illum ſeruant, cum uerò ad umbram peruenerit ſudor aſſeruatus confertim ef.fluit. Ex qua ſententia duo habentur: primumquod ficit ad eius intellectum. Primo de Tuendaſanitate,(cap. 1 2 Jubi dicit: Reliquum excre-mentorum genus in ſingulis animalis naſciturparticulis ex ipſo unde aluntur ſuceo: aliud qui.dem ceu ſemitectæ quæpiam reliquiæ quæ aßimi-lari nuiriendæ parti nequiuerunt: aliud quodPrius tranſmittendi alimenti fuit uehiculumnunc functum officio humidum tenueq́; ſupereſt:
quale nimirum ſeorſtm illud iam dictum quod exuaſis, id eſt uenis arterijs in ueſicam defluit.
*
C A R DAN T
c Oo M N k. N f. 97
Hvic excremento nullus certus i naturt præſtri-ptus meatus eſt, expellitur tamen partim actumper ipſa molliora corpora, quæ fluentis eius uio-lentiæ cedunt, potißimum cum à ſpiritu maioreimpetu irruente impellitur: partim etiam per exi-guos omnes corporeꝶ mois meatus, Moe pονοeGræci nocant: quorum non modo reliquum cor:pus uniuerſum, ſed etiam tota cutis plena eſt. Di-ctum autem nobis de generatione, horum eſt in libris quos de Temperamentis edidimus. Ergo te-nuiſimum huius generis excrementum tile ſa-
ne eiſcitur, partim in ſpeciem halitus ab inſtto ca-lore ſolutum, partim uero lento motu conſtrtimerumpens. Appellant uero quòd ita excernitur cſudorem. Alterum uerò, cui nullum publicè no-
men eſt, quòd uidelicet nec uulgò eſt cognitum ut
quod conſpectum præ tenuitate eſfugiat ab ijs,
qui id ratione contemplati ſunt, c cαꝗν D&to hu
ce oc t ο ᷣræce, id eſt tranſpiratio el pere
ſpiratio uel perflatus ſenſum latens nocatur. in
hoc inſenſibili perflatu etiam craßioris excre a
menti nonnihil excernitur. Huic autem e uche
mentiore deducente calore, e im petu impellena
te maiore opus eſt, cum alioqui periculum ſit, ne
ante itineris finem ſiſtatur ſaltem ad cutim. Se-
cundum eſt quod Ariſtoteles dicit ſecunda Pro
blematum:(3 7.) cur ad ſolem acrius calefaciaentem corpora quæ nullo indumento teguntur,
nihil penè ſudant, quæ autem ue ſir intecta ſunt
copioſißimè ſudant? nam non uult quòd ron ſus
dent, ſed quod ſudor aſſeruetur ſub ueſtibus er
immergatur, ariſtoteles autem conſiderat ſolum
effectum quod ſudent: Hippocrates quod appda
reat: Vt ſit ſenſus hic, corpora in ſole nuduta non
ſudant, quia tenuißimum abſumitur:contecta au-
tem pannis ſudant, licet non appareat ſudor,
quia& ſol extrahit quod tenue eſt,& integu-
menta prohibent reſolui:ſed cum ad um bram uea
nexit tunc eſfluit. Sol ergo leuißimum attrabit
ergo tenuißimum. igitur aqua pluuialis iſt lcuiſa
ſima& tenuißima, igitur ſplendidißinta, quda
re etiam dulcißima. non enim idem eſt de aqua
pluuia, quod de aqua fontium aut fluminum, nam
pluuia poteſt eſſe dulcis reliquæ non ita. cum e-
nim tota ſit aerea dc, ut ita dicam aquæ pu-
ma dulcis eſſe poteſt. nec ſuſpicio eſt de ca ut illa
dulcedo ſit ob terræ miſtionem, aut alterius vti
uitioſe.
Nunc ſupereſtut uideamus quo modo fict pluauia, grando& nix. H. Fracaſtoreus in ſua diſpuatatione,( Itinerum uol 1. fol. 2 8 4.) de pluuia di
cit.