Buch 
Hieronymi Cardani Mediolanensis, Civis'qve Bononiensis, Commentarii, In Hippocratis De Aere, Aqvis Et Locis Opvs : Qvo Nvllvm, Teste Galeno, omnibusq[ue] Medicis & Philosophis, praestantius extat, in quo, fine dubio, sicut Hippocrates autor, ita Cardanus commentator seipsum superat ...
Entstehung
Seite
97
JPEG-Download
 

H. CAR D A N Ites iam incipiant cogi,& non deſcendit præſer-tim quod d uentis nullis ſuſineatur. Nebula aurtem niuis, non propriè nebula eſt, quia rara eſt, nigreſcit tamen ob immenſam altitudinem, ſicut o-mnes aquæ altißimæ, etſi ſplendidißimæ ſint ui-

dentur opacæ. Contrarijs ergo cauſis fit grando:nam& uapor ad altißimam regionem cogitur,quæ frigida per ſe ſit, ut alids oſtendimus, quiader talis eſt, bifariam etiam ſecus reſtigeratur,&per Antipariſtaſim ob calorem ſolis undiq; locumambientem: Vnde nunquam poteſt eſſe grandoeadem hora quæ totã prouinciam occupet: quo-niam adeò reſtigerari ille aer non poſſet ab An-tipariſtaſi. Secunda eſt uentus: unde ſine uentisimò magnis& contrarijs inuicem grando deci-dere poteſt. Venti enim contrarij tria efficiunt, cogunt nubem in gultas:frigus ipſum conſtringen-do adaugent,& terream partem grandini, ut ma-gis dureſcat, intrudunt. He igitur duæ cauſæ cumnon niſt æſtate eſſe poßint, eo ſolo tempore gran-dinem generari contingit. cur autem nix non inglaciẽ tranſire poßit, nec a frigore hyemis quam-uis gelata in guttas coeat, cauſa eſt quoniam ſi motus non adſit quanto maius eſt frigus, eo magis gelaſcit,& non poteſt neque diſſolui in uaporemmollem, neque uerti in aquam. Si uenti ſuperue-niant etiam quòd ſint frigidi, uel abducitur uel cogitur in aquam:ſed cum eſt conuerſa in aqua deſcendit:& hæc eſt cauſa quod quandoque tranſitnix in pluuiam. Si uero di conuerſa eſt in aquamper uentos, uenti illi cogant altius reſilire cogi-tur in grãdinem. Et tum media ho eme grandinat.Et quoniam omnis grando ex altiore loco uenit,deſcendit etiam magno cum impetu.

FFII RT EX. XVII.Vapropter etiam ex omnibusO aquis citiſsimè putreſcunt,& odotrem malum pluuialis aqua habet, eo quòd ex plurimis congte/gata eſt ac permixta, ut citiſsimè putreſcat.cum docuiſſet formam aquæ pluuialis quæoptima eſt, ſcilicet quoniam tenuißima, leuiſßima,ſplendidißima atque dulcißima: declarat modòmateriam quæ eſt obnoxia putredini,& malo o-dori, uelut collectam ex pluribus natura dißiden-tibus, cadaueribus, mari, cloacis, lacubus, paludi-bus, fugnis, luto, cœno, ſordibus, aquis crudis, me

COMMENT. 97tallicis. Vnde conſtut primum poſt magnas cladesneq; uentos neq; pluuias eſſe tutas, ut neque poſtinteritum locuſtarum,& poſt terræ motus. Acrurſus aquasſdeſtillatas uim habere, eorũ à quibusdeſtillantur. næqualitas hæt atq; natura ſubſtantiæ diuerſa, eſt cauſa putredinis. cur autem id contingat ut miſta non loco ſed ſubſtantia uaria, facicle putreſcant, duabus contingit id potißimum ra-tionibus:tum primum quia quæ facillimè pars pitreſcit, ea omnes alias in conſortium trahit. Secunda quod quæ diuerſa ſubſtantia conſtant, aut utin generationem coc ant neceſſe eſt: aut in corru-ptionẽ. cum igitur calores ſint diuerſi, unuſquiſaque alteri materiæ externus erit. putredo qutenifit a calore externo, ut quarto Metheororum habetur,(cap. 2.) Experimentũ etiam docet, nam ſiceraſa, poma& carnes conſuderis, ſingila cele-rius putreſcent, quam ſi per ſe& ſeorſum diſposnantur. Vnde fit odor prauus, uelut bonus à conacoctione, ita malus à corruptione eſt enim con-cordia magna ſenſuum, et maximè eorum quæ adſalutem ſpectant. Boni odoris aqua nulla tameneſt,(lib. 3 i. cap. z. ut dixi, quoniam alienum reafert qualitatẽ, præterquam Caburæ fontis in Me-ſopotamia. Qudd autem dulcißimam appellauearit, forſan in dubium reuocari poſſet, quoniam eſtſimplex elementum, quomodo ergo dulce eſſe poteſt? Reſpondeo quod niſi uideremus Mannamadeò dulcem magis quam lac, licet minus quàmmel& ſaccharum,& tamen conſtat ſolo roreli,ut manift ſtum eſt, poſſemus dubitare, nunc cumuideamus concoctionem tantum poſſe,& in ea-dem materia ſcilicet uapore aqueo, non eſt ut dus

bitemus. De cauſa autem aliud eſt, ut Plinius re-

fert. in uniuerſum ergo uult Rippocrates uit aquapluuia ſtatim bibatur cum cecidit,(lib. 3. ca. 16.)quod etiam teſtatur Actius. Debet autem colari.Sed ille addit preter hæc, Febricitantibus tamen& his qui bilem ſuperne ac inferne reddunt,&*regio morbo laborantibus incommoda. Igiturhoc penè modo fernie reddetur inutilis, quoniamquis uſus eius erit niſi quotidie pluat. hanc diſſicultatem ut reliqua ſicco pede tranſeunt. Cæte-rum& illud grauius Oribaſij,(lib.. cap. 30)accedit teſtimonium dicentis: Pe aquis pluuijtita ſtatuo: aquæ pluuiæ leues ſunt, tenues, puræ, e& guſtanti dulces: ſiq; in eis aliquid elixes, celera icrime elixabitur: ſiq; eas calfacias celerrimè caleꝶ e.fient,& uino perexiguo temperantur. quo circd c.bone ſunt,& ad concoctionem,& ad urinarum ceexcretionem, itemq; accommodatæ iecori, lieni ees 1 renibus,