H. CAR D A N Ites iam incipiant cogi,& non deſcendit præſer-tim quod d uentis nullis ſuſineatur. Nebula aurtem niuis, non propriè nebula eſt, quia rara eſt, nigreſcit tamen ob immenſam altitudinem, ſicut o-mnes aquæ altißimæ, etſi ſplendidißimæ ſint ui-
dentur opacæ. Contrarijs ergo cauſis fit grando:nam& uapor ad altißimam regionem cogitur,quæ cũ frigida per ſe ſit, ut alids oſtendimus, quiader talis eſt, bifariam etiam ſecus reſtigeratur,&per Antipariſtaſim ob calorem ſolis undiq; locumambientem: Vnde nunquam poteſt eſſe grandoeadem hora quæ totã prouinciam occupet: quo-niam adeò reſtigerari ille aer non poſſet ab An-tipariſtaſi. Secunda eſt uentus: unde ſine uentisimò magnis& contrarijs inuicem grando deci-dere poteſt. Venti enim contrarij tria efficiunt, cogunt nubem in gultas:frigus ipſum conſtringen-do adaugent,& terream partem grandini, ut ma-gis dureſcat, intrudunt. He igitur duæ cauſæ cumnon niſt æſtate eſſe poßint, eo ſolo tempore gran-dinem generari contingit. cur autem nix non inglaciẽ tranſire poßit, nec a frigore hyemis quam-uis gelata in guttas coeat, cauſa eſt quoniam ſi motus non adſit quanto maius eſt frigus, eo magis gelaſcit,& non poteſt neque diſſolui in uaporemmollem, neque uerti in aquam. Si uenti ſuperue-niant etiam quòd ſint frigidi, uel abducitur uel cogitur in aquam:ſed cum eſt conuerſa in aqua deſcendit:& hæc eſt cauſa quod quandoque tranſitnix in pluuiam. Si uero di conuerſa eſt in aquamper uentos, uenti illi cogant eã altius reſilire cogi-tur in grãdinem. Et tum media ho eme grandinat.Et quoniam omnis grando ex altiore loco uenit,deſcendit etiam magno cum impetu.
FFII RT EX. XVII.Vapropter etiam ex omnibusO aquis hæ citiſsimè putreſcunt,& odotrem malum pluuialis aqua habet, eo quòd ex plurimis congte/gata eſt ac permixta, ut citiſsimè putreſcat.cum docuiſſet formam aquæ pluuialis quæoptima eſt, ſcilicet quoniam tenuißima, leuiſßima,ſplendidißima atque dulcißima: declarat modòmateriam quæ eſt obnoxia putredini,& malo o-dori, uelut collectam ex pluribus natura dißiden-tibus, cadaueribus, mari, cloacis, lacubus, paludi-bus, fugnis, luto, cœno, ſordibus, aquis crudis, me
COMMENT. 97tallicis. Vnde conſtut primum poſt magnas cladesneq; uentos neq; pluuias eſſe tutas, ut neque poſtinteritum locuſtarum,& poſt terræ motus. Acrurſus aquasſdeſtillatas uim habere, eorũ à quibusdeſtillantur. næqualitas hæt atq; natura ſubſtantiæ diuerſa, eſt cauſa putredinis. cur autem id contingat ut miſta non loco ſed ſubſtantia uaria, facicle putreſcant, duabus contingit id potißimum ra-tionibus:tum primum quia quæ facillimè pars pitreſcit, ea omnes alias in conſortium trahit. Secunda quod quæ diuerſa ſubſtantia conſtant, aut utin generationem coc ant neceſſe eſt: aut in corru-ptionẽ. cum igitur calores ſint diuerſi, unuſquiſaque alteri materiæ externus erit. putredo qutenifit a calore externo, ut quarto Metheororum habetur,(cap. 2.) Experimentũ etiam docet, nam ſiceraſa, poma& carnes conſuderis, ſingila cele-rius putreſcent, quam ſi per ſe& ſeorſum diſposnantur. Vnde fit odor prauus, uelut bonus à conacoctione, ita malus à corruptione eſt enim con-cordia magna ſenſuum, et maximè eorum quæ adſalutem ſpectant. Boni odoris aqua nulla tameneſt,(lib. 3 i. cap. z. ut dixi, quoniam alienum reafert qualitatẽ, præterquam Caburæ fontis in Me-ſopotamia. Qudd autem dulcißimam appellauearit, forſan in dubium reuocari poſſet, quoniam eſtſimplex elementum, quomodo ergo dulce eſſe poteſt? Reſpondeo quod niſi uideremus Mannamadeò dulcem magis quam lac, licet minus quàmmel& ſaccharum,& tamen conſtat ſolo rore cœli,ut manift ſtum eſt, poſſemus dubitare, nunc cumuideamus concoctionem tantum poſſe,& in ea-dem materia ſcilicet uapore aqueo, non eſt ut dus
bitemus. De cauſa autem aliud eſt, ut Plinius re-
fert. in uniuerſum ergo uult Rippocrates uit aquapluuia ſtatim bibatur cum cecidit,(lib. 3. ca. 16.)quod etiam teſtatur Actius. Debet autem colari.Sed ille addit preter hæc, Febricitantibus tamen“& his qui bilem ſuperne ac inferne reddunt,&*regio morbo laborantibus incommoda. Igiturhoc penè modo fernie reddetur inutilis, quoniamquis uſus eius erit niſi quotidie pluat. hanc diſſicultatem ut reliqua ſicco pede tranſeunt. Cæte-rum& illud grauius Oribaſij,(lib.. cap. 30)accedit teſtimonium dicentis: Pe aquis pluuijtita ſtatuo: aquæ pluuiæ leues ſunt, tenues, puræ, e& guſtanti dulces: ſiq; in eis aliquid elixes, celera icrime elixabitur: ſiq; eas calfacias celerrimè caleꝶ e.fient,& uino perexiguo temperantur. quo circd c.bone ſunt,& ad concoctionem,& ad urinarum ceexcretionem, itemq; accommodatæ iecori, lieni ees 1 renibus,