Buch 
Hieronymi Cardani Mediolanensis, Civis'qve Bononiensis, Commentarii, In Hippocratis De Aere, Aqvis Et Locis Opvs : Qvo Nvllvm, Teste Galeno, omnibusq[ue] Medicis & Philosophis, praestantius extat, in quo, fine dubio, sicut Hippocrates autor, ita Cardanus commentator seipsum superat ...
Entstehung
Seite
110
JPEG-Download
 

110 IN HIP. DE AE RE,tißimi ad generationem lapidis in ueſica, aliudcum poſt lapidem retinetur urina illo impacto inillius collum,& tũc nil mingitur aut guttatim,&dolorem uehementem exhibet, ut in litera. Quo-modo ergo ex rocreiẽto illo geueretur lapis, ex-quiſite nunc declarandum eſt. Et primum ſuppo-

nam us quæ ſenſu patent in omnibus generari:adeo ut in quibuſdam qui etiam laborant reten-tione maxima urinæ propter carnem in collo ue:ſice, n tamen lapis generetur unquam, alijs quibus eſt libera& expedita eie io urinæ, attamengeneretur. cur infantibus& ſenibus maxim, eumbi ſint ſrigidi, illi calidis De lapidum differentia:De Arenæ differentia:& an mictus arenæ ſigniſicet factum aut fulurum lapidem? Pe ſiguis autemlapidis etiam dicemus. Demum de modo quo lapides in ueſica concreſcunt. Ergo Philoſophus duoaffert impedimenta duritiei humidum& ſpiritũ:humidum reſoluitur à calore: ſpiritus exprimiturafrigore. In quibus ergo durities facta eſt, tum acalore tum a frigore, tam humidum quàm ſpiritusablata ſunt,& ideo nec q calido nec a frigido diſ-ſoluuntur uelut lateres.& huius generis calculosſeu in renibus, ſeu in ueſica genitos eſſe conſtat.Que uutẽ coagulata ſunt à frigore, ut metallacera, d calore diſſolulitur: ſicut quæ à calore ſolo,uelut ſal, a frigore diſſoluuntur: quoniã in eo relictus eſt ſpiritus, per quem ref᷑igeratum, calor quihumidl continet diſſoluitur, atq; ita liqueſcit ſal:maxiniè quod cum frigido humidum copulatux.Indicio eſt quod ſal in igne poſitum crepat uehe-menter, ſicut etiam caſtaneæ, quoniam plurimumſpiritus continet. ergo cur& in pueris& in ſe-nibus gignatur lapis dubitauit Alexãder(i. Pros

o hlem 110.) his uerbis: Quam ob cauſam cum cal-

culus per calorem conſiſtunt( pueri nanq; calidi

o ſunt) c in ſenibus non niſi per illam eandem cau

o ſam concreſcitꝰHaud enim tãtam refrigerationen

v eſſe in illis putandum quantum nix& gelu con-

n trahũt. Quippe cum ſummũ frigus renes omnino

v interimere poſsit, cur inquã ſi ita eſt non medica-

vo mentis contrarijs ad reſoluendam calculi concre-

o tion utamur ſed ſimilibus, id eſt calidis, ut ſaxa

pio e fœuiculo,& eiuſmodi cæteriss ipſum per

7 nimiam uſtionem exuſſutioneniq́ incidit, ut calci

luis in arenam frangatur modo pulueris, qui ex fi-

vo ctilibus immodicè terrefactis dilabitur. itaq; minuvs ti calculi facile, cum arena minguntur. fieri tamen

v poteſt ut etiam per ſrigidam potionem calculus

oo expellatur: uidelicet cum renes ita corroborẽtur,out bonis admodum uiribus per uin excernendi

AA vs EBT LSoCIS

eijciant. nec rerum frrem imme dicum. quicalculorum cõcreſcendorum cauſa eſt, frigida po-tio extinguit. Ergo ſententia Alexandri eſt, quod 4ariſtoteles dixit quæ concreſcuiit atalore diſſoluuntur à frigore, de liquefactione intelligit: ataliud eſt de contritione: nam atteruntur ſicca abimmodico calore, humore conſumpto, per quemconſeſtebat. poſſunt autem diſſolui per frigus:primum ob cauſam ab Ariſtotele traditam, quiaſunt calculi concreti ſimuld calore,& d frigore:ſecundo ob redditam ab ipſo Alexãdro, quoniamtantum frigoris in humano corpore inueniri nonpoteſt. Docet igitur cauſam cur à calore neceſſaasriò ſi modo diſſolui poßit, diſſoluatur: De ſubaiſcit modi qus iuuari poßint à frigido: ne omni-no labefactetur dictum illud quod eſt pro axiomate in medicina, Contraria cõtrarijs curantur: atq;id bifariam, primum quidẽ ut à frigore ipſo prohibeatur ipſa calculi generatio, quæ d calore ſiebat:ſecundo, ut iam concretus à renibus expellatur,dum ſublata per frigus intemperie& robuctio-res effecti genitum calculum exprimere poſſunt.ſed redeo ad primam dubitationem, retenta urina, non ficile concreſcit lapis, quoniam ab humi-do multo impeditur, liber eſfuſa concreſcit, quialimus reſidet in imo.& rurſus retenta ura con.creſcit limus, ſi libere effluat etiam concreſcit:Quid hoc? Dico ſi non libere effluat e tenuiter,hoc ſemper malum eſt, quoniam pars craſſa nesceſſario retinetur,& diu retenta generat neceſſa-riò lapidem: at prorſus retenta ubi eijcitur cumimpetu exit,& expurgatur ueſicaatq; ſic ge-neratur lapis:& ſimiliter eiecta libere cum ex-purgat, lapis non generatur. Et contra cum libe-re eiſcitur urina, quod eſt in ſundo concreſcit, uelquia non conſtringitur, uel quia profundus eſt ſi-nus in imo, uel quia collum ſinuatur ut gruis. Vi-di etiã in his quibus exciſus erat lapis ob callum.Sed ſi fluat parum libere ut retineatur,& poſtmodum debiliter eiſciatur non purgatur ueſica, generatur lapis. Cauſa igitur generationis lapidis inueſica eſt imbecillitas eius:& ideò eſt communisſenibus& infantibus:& maxime quia non mo-uẽt corpus ualidis motibus,& hæc eſt cquſa quodgeneratur in ſedentarijs artibus, maxime in ſcri-ptoribus. tertia, eſt ſtrictus meatus uel obliquus:quarta, materia craſſa ac lenta,& quinta eſt fer-uor tam loci quam materiæ. In materia autem utgeneretur cum eſt immobilis quanto maior quautitas tanto celerius magnus lapis generaturiſed inhis in quibus mouetur quanto paucior cum miniMa