———ę———u—U—

—

H. C A R DAN IO humida facile putreſcunt, ideoq́; etiam facileſanantur, ut in aphoriſmo. Frumentum, uuæ,&qui nucleum continent fructus, ut perſica, oliuæ,amp gdale, minimè fructum pariunt, aut ſi edantnon perfficunt, quamuis plantæ ipſe luxurient.indigent enim frigore cogente quo ſiccentur, hicaulem calor abundat& humidũ exuperans pro-hibet ne ſiecentur. Prouenit palmæ genus quodcoccum fert, muſa, ignamiis ſeu batatu radix, cuius plurimus uus eſt pro pane. Eſt autẽ nigra exteius, alba intus rapæ magnitudine, ſed cum multisappendicibus ſapore caſtaneæ, ſed longe meliorac tenerior: cuius planta è genere eſt ſerpentium,ut uitis hedera flammula, lupus ſalictarius, folionali medici nitidiore etiã ſed minore, radix ipſain fruſtu diuiſa plantatur, itaut aliquid nigri cor-

ticis adhæreat: quinq; menfibus creſcit: flcile concoquitur ſeu elixa ſeu ſub cineribus cocta, neque

caleficit, neq; refrigerattob id panis uicem dabit,

preſertim quod multum alat& ſatiat. cuius qua-

tuor ſant ſpecies benim, cichorerũ, manicongium

& croceum: duæ priores ſunt nobiliores, primaob ſaauitatem, ſecunda quoniam multis menſibusſeruatur integra, incorrupta etiam ultra annũ obid pro annona in nauibus ſeruatur utilior pane.Eſt etiam aliud genus panis, quem ex loba confi-clunt, granum ciceris magnitudine. deo loba lialica maius. vere ſao atq; eſtate uites fructiũ qua-lemcunq; edunt, dico lulio ec Auguſto tum lanuario& Februario melones, C pleraq; alia uereproueniunt: quòd aeris immodicæ pluuiæ nõ ob-ſtent,& nihilominus der etiam calidus ſit: cucur-bile toto anno. Cancri plures magni ſed montani

melio res. mons enim in medio inſuleæ eſt qui pluri

mum attollitur, cacumen tegitur arboribus altißimis rectis uiridibus, ſed fructu tamen carentibus,adec autem denſa ſp lla eſt ut aditum pene prohibeat: medius aer perpetuò diuq; ac noctu denſanehala tegitur, unde collectus in aquã ſuper ſton-d bus uapor, ac ex illis cadens riuulos efficit fre-queutes, quibus campi ueris tempore irrigantur.õcaturiunt etiam aquæ multis in locis: per urbemons tranſit, cuius aqua omnium conſenſu ſaluberrima eſt. Abundant præterea piſcibus marinis&optimis, et auibus omnis generis tum ſuibus quosimpinguant expreßis arundinibus ſacchari atq;iſdem fiunt ſaluberrimi, ſuaues. Vexantur culici-bus maioribus quam Europæi,& inquilini buli-

cibus, indigene pediculis nec ſecus. Habitant ibi

quoniam admittũtur uiri cuiuſuis regionis modoſint chriſtiani: ſerui,& indigenæ nudi incedunt:

CO NME N F. 123operam autem quinq; dierum domino mancipa-ta habent, ſibi ac filjs ſabbato libera relinquitur:

Totus ager reditus ex ſaccharo cuius colliguntlibras magnas quater millies quingẽties mille, quinumerus ex leckigalibus regis habetur, cl ſit p ddecima quadringenties quinquagies mille librasrum, quibus ſi addideris dimid um h̊ bebis numerum librarum communium. Sed id ſa.ccharũ neq;album eſt, neq; dulce, ut reliqua genera, net ſeruatur. deo longè uilioris precij. Didicerunt ſeruareſappoſitis prunnis e ligno ſicco abſ. q flamma fumoq;. Sata ex herbis proueniunt ſed ſemen inutisle, ut cogantur in ſingulos aduebere, ut lactucasrum, betarum, braßbicæ, petroſelini: omnia hæc cũbrincipijs noſtris conueniunt. adeò enim abundathumidum, ut non concoquatur quicquam iuſta ratione. De floribus nihil, ſed plantæ cum aliæ altemporibus florent, aut ubi calor adſit ueriſimileeſt nunquam deeſſe flores. vrbs ipſa portum ha-bet, eſtq mari imminens. inſula tot ut dicti eſt,a ſeptentrione fricam habet, ab oriente Indianintra Gangem:partibus reliquis mari amplo O-ceaniq́; parte circundatux. 5 i

Moluchis uerò paruæ e ipſe ſunt ad Aequi-noctij circulum poſitæ Mutir, ſaquidem ſub ipſoæqumoctio Tidore Borealior X x X. inulisMachian X v. minutis ad auſtrũ Terenate& L.Bachian gradu uno longitudo partium Cl. XXl.ſed alia ratione expoſitæ, ſiquidem ntare habet liberum unde quaq; ſed orientem præcipuè& au-ſtrum, quanquam nec prope terras alidt. in his autẽ omnia meliora it aromata præcipua ibi gene-rentur. Vita, ro bur, hominum conuerſatio, uentisenim perflata regio, calore& humido non defi-ciente, neceſſe e eſt at omnia bene broueniant. triaenim hæc ſunt principia omnium, calor ut agens,humidũ ut materia, uenti ut quæ ex actione prosueniunt incommoda tollantur, operatio ipſaperficiatur. ob id duas hi præbent utilitates.

In maioribus autem inſulis ueiut Sumatya, Giscolo Burnei, Maumoro, terra minus habet humiadi, e ob id animalibus melius conſultum eſtinontamen adeo uiget uis uentorum, propterea nd tanta copia odoratorum medicamẽtorum prouenit.ſed& gemmæ melius ut etiã in continenti ut Malacu Quito Peru prouincia,& Aethiopia præcipuè iuxta Zolam urbẽ, ſalubrior uita ac gemma-rum copia niſi obſtet quod occidctalis ſit regio uin Aethiopia, fœcunditatem tamẽ gemmarum auget natura loci montuoſas ut in Maluchis. Quocirca dubitatione dignum eſt quomodo in hiꝭ inſalis

3 natura