E r
E e AN D A NI
borihus medijs, et magis hyemis ob abundantiamnebularũ omni tẽpore, e uentorum borealiũt, obplan iar ex nubiũ copiã& aßiduitatẽ in eſtate.
Sunt em̃ planities eminentiores.]Non uult quod etiam teſtantur qui hodiernis timporibus de his referunt quod ſint ibi montes, ſedterra nuda arboribus, elatior uerſus bolum, quodetiam dixit Ariſtot. 2. Metheor.(ca. 1.)& ideoetlam ob uentos non ſunt arbores ſed arbuſtu,&que flectuntur,& genus eſſe rubi& roſarum etune criſpæ& berberorum,& ut plerunq; plan-te ſpinoſæ. Et ideo regio illa prorſus eſt frigida,C quaſt inculta, ob niues præſertim.
Neq; fetæ magnæ inibi naſcũtur.]Redit ad probãdum quod antea propoſuerat, nemora& Hluæ ſunt domus ferurũ magnarum, erago ubi neq; nemora neq; ſpluæ ſunt, non erũt feræmagne. nam arbores defendunt eas ſuperius d ni-uibus, a lateribus, d uentis,& ſuppeditant illis ui
num per radices& truncos& cortices& folia,
quæ cum ſint duriora non ita ab ſumũtur, ut foliaherbarum e niuibus ſuperſtant cum herbæ ab ills obrudturiideo præſtunt feris magnis mu ta cõ-moda,& ad eorum præcipus catulos tuendos.&hec per ſe clara ſunt. Sed dubitatur quia aſſum-pta ambo uidẽtur etiam falſa, primũ de nemorib.Hluls: nulla enim lota uidẽtur ſcraciora ſylua-rum, maximarum ſeptẽtrione ipſo. Quæ enimfanoſiores, ericinia, baceniana, bircania, et apudBenos, quos uocamus Bohemos, hodie ſemana, equam uocant gabretam ſeu, ut noſtris tẽporibusTuringoras et in Sarmatia par e ea quæ Samogethia uocatur ſylua eiuſdẽ nominis. nam Hericiniaadeò fmoſa eſt prope Ruß iam nigram. Quid deAſtana Sarmatia dicã, nonne apud Tanaint interpaludemq; Mæotim ſeu paludẽ Tabach, et propeVolgam ſeus Rha fluuium in ipſa Scythia, alia maua eſt y lua,& in Eſtia& tota Polonia ſeu Sar-matia Borealis plena eſt ſyluis et maximissut etidapud Teretiuam flumẽ᷑ ubi oriturę ſed nullibi plures aut maiores quam in ea parte Sarmatiæ, quãnoſtro tẽpore appellant Lieuaniam:tota enim ecplena denſißimis nemoribus. Eſt& fimoſaillaHeluetiorum ſh lua, quã uocamus nigram: ob denſetatem ita appellata,& eſt remus Eluetiorum.quin nemini cum illorum regionem luſtrarem uisdiſſe montes ipſos lotos plenos abietib. altißimis,ſemilibusq́; arboribus aculeatorũ foliorum, ut pitis& per flumina ex tota Germania trabes im-menſæ longitudinis e altitudinis deſcruntur; utuidi ipſe ego in mare,& ber mare Genuam pro
C M NME N F. 188cõficiendis malis nauium, quas duo homines quatumcunq; magni diſtentis brachijs amplecti nequirent: altitudo uerò tanta quæ fatigat uiſeun, ne adarbuſta forſan reftigias. Quod ad animalia atti-net, quæ nam maiora aut robuſtiora uris biſonti-bus, vingiſeris, alcibus, urſis, quæ omnia ſeptẽtriomittit. Quin ex bubalorum coriorum craßitiebouum magnitudinem illarum regionum conſiderare licet. Reſpõdeo quod in Scythia& regioni-bus ultra Scythiam ad ſeptentrionem poſitis, uele directo eius, ut ſunt Lapones e Biarmij, ſuntluci arbuſtorum& frequẽtes, non tamen arbori:cuius rei& eſt teſtis Olaus Magnus:& quoniamnos ipſi hoc idem uidimus in Scolia, ubi non ſuntarbores ulleæ proceræ. Et ratio Hippocratis hocdemonſtrat, quoniã uenti ſunt adeò ualidi ut deſtrant homines, et etiam homines cum equis, igiturcum ea regio ſit maritima, quanto ualidiores eriitex terra, cum iuxta ſententiã Philoſophi( probl.)uenti oriantur è terra,& tum magis ob montiumHuces: ileò niſi ſint arbores è genere uirgulcorũ,ſcilicetlexiles ut arundines, rubi& ſimiles, quomaiores& craßiores erunt eo citius eradicabuntur:ſed ualds exiles aut flexiles nõ poſſunt in magnam altitudinẽ per ſe creſcere, et erectæ manere,igitur in his regiontbus nõ poſſunt eſſe luci arbosrum. Et dicam quod ego uidi Edimburgi, e nonerat altitudo poli niſi L III. partium, aut pauloplus,& magnus quidam dominus habebat hortitin quo uoluit alere quaſdam platanos obſimilitudinem uitium, nam folio uitibus aßimilantur,&quamuis platani etiam iuuenes ſint aliquo modoflexiles, attamen nõ poterat illas plantas tueri niſimuris ad arborum altitudinẽ exædificatis. Pe animalibus concludit ratio Hippocratis ibidem:namſolum eatenus creſcũt donec poßint abſcondi ſubarbuſtis, ideo intelligendũ eſt de ualde magnis, utſub elephantes, cameli, boues& ſimiles:urſt autẽnon ſunt magni in comparatione harum: leonesenim Indici ſunt multo maiores, e multæ aliæ fesre. Ad authoritates loquuntur de S armatia et ſiamilibus non Scythia. e hoc tam de feris quùm dearboribus. Ideo hoc declarato tranſit ad hominesdicens.
LECTIO LXRXXVIIL SVPERIE Ni VII ET VII.Ropter temporũ anni mutatio-
nes nec; multas neq; fortes, ſed
ſimiles ſemꝑ uel parũ admodũ diua-riantes. Vnde& formas corporũ in-ter ſe ſimiles habẽt cũ eodẽ utant᷑ uictu