. P R I
Iaſſitudinis compoſitas ex eis: neqᷓ; bibat ille, in quo præ-ceſſerunt diſpoſitiones cauſantes raritatem meatuum,&ſparſionem caliditatis naturalis: neq; bibatur vinum ſu-per ebrietatem, quoniam nocet: non enim eſt, ſicut quidãputauerũt, ꝙ iuuet ebrietati: neqʒ hoc eſt ex eis, quæ ſuntobſeruanda. De motu autẽ quidam eſt motus itineris:&
2
quidam eſt motus exercitij:& quidam eſt motus, qui fit
in coitu: qui licet ſit conueniens, vt ponatur in capitulo
euacuationis, tamenviſum eſt nobis ponere ipſum in hoc
Regimen capitulo:& quidam eſt moras animalis. De motu qui-wotus in, dem itineris iam compoſuimus epiſtolam vel conſilium
Vniuer
Regimencoitus,
uibus
mnoccat di
pro quodam Principe,& ibi dictum eſt diffuſe. De motuVero exercitij eſt ſpecies regiminis dependens a quantitate ſua ita, vt non ſit laborioſus, lõgus: neq; ſit paucusvalde Regimen vero a qualitate dependens debet eſſeita, vt non ſit vehemens Valde taliter„quod ſit ſicutlongus, q́uis ſit breuis: neq; motus prędictus debet eſſedebilis taliter, quod ſit ſicut paucus, quamuis fuerit lon-gus: ſed regimen motus exercicij dependens ab hora ſuaeſt, vt flat poſt digeſtionem cibi primi in viſceribus,&Venis,& ante cibum ſecundum, non ſuper cibum,& re-pletionem, neq; etiam ſuper vacuitatem ſuperfluam, ſedpoſt diſtãtiam temporis magnam a cibo, ſicut in ieiunio:neq; poſt euacuationes pręcedentes ſolutionis Vventris, autcoitus, aut ſudoris, aut fluxus ſanguinis narium, aut flu-xus ſuperflui menſtrualis, vel alio modo, aut prouoca tionis vrine, aut poſt euacuationem ex eruptione;, aut apertura apoſtematis, aut alia eruptione: quod ſi accidat ne-ceſſitas ad motum fortem nacetem, procedatur ad ipſumꝑradatim cum facilitate. Motus autem coitus oportert, vtnon ſiat ſuper vacuitatem puram, ne ſuperueniat cõmo-tio colerę. aut aliud ex his, quę dicemus: neq; ſuper reple-tionem puram:neq; poſt flobotomiam, aut ventris ſolu-tionem:aut motum laborioſum:aut febrem: aut ſincopi:aut debilitatem factam aliquo modo: neq; ſuper cibumcrudum difficilis digeſtionis: neq;ʒ ſuper ggritudines renũcronicas, ſicut generatio lapidis, aut mictus vrinę inuolũtariæ, aut ardor vrinę, aut eius difficultas, aut diabetes:neq; motus coitus fiat cum doloribus iuncturarum, ſicut
podagra,& ſciatica,& quę eis ſimilãtur: neq; cum nocu
mentis ſenſus,& motus, ſicut ſtupor,& paraliſis,&optalmia,& debilitas auditus: neq; adminiſtretur coitusin hora, in qua laborioſum eſt naturę ſperma emittere:neq; eſt coitus conueniens ei, qui non appetit ipſum, neq;illi, qui coitu vtitur abſq; vero appetitu: neq; coitus con-eniens eſt illi, qui ſiccæ eſt comple xionis proprie frigidę:neq; illt, cuius membra generationis ſunt frigida: neq; illi,cuius forma eſt macilenta: aut membra radicalia ipſius
miſſio coi ſunt debilia a generatione. Et dimiſſio etiam coitus nocet
tus-
Regimenſomni&vigilix.
ei, qui conſuetus eſt, præcipue ſi fuerit vehemens appeti-tus,& fuerit temporis diſtantia magna a tempore, quoVſus fuerit coitu, præcipue quando ſuerit ocioſe iuuens,& fuerit corpus pingue Vel carnoſum multi ſanguinis.Regiminis ſomni,& vigiliæ ſunt ſpecies ſeu modi: opor-tet.n. quod ſomnus ſit in hora, qua oportet.ſ. ſuper cibũſecundum quantitatem, qua ſtomachus alleuietur ab eo,& ſecundum quantitatem temporis digeſtionis cibi,& ſecundum quantitatem temporis æqualem,& eſt circa duodecim horas non continuas:& plurimum eius ſit nocturnus:& ſit diurnus per ſpatium vnius horę, aur duarumnorarum, ſi in prandio cibum ſumpſerit: ſi vero non pranus fuerit, dixerunt antiqui, vituperandus eſt, niſi propter2 lquam cauſarum exigentium illud. ſex laborevehemenii, aut ira ſuperflua, aut cogitatione, aut triſtitia. Etvigi-lia ſuperſlua nocet præcipue corporibus macris,&& habentibus complexionem calidam. Et ſomnus quidem ſuper-
NMV s. 3
fluus nocet maxime corporibus pinguibus repletis. Eua-cuationes vero conſuete ſunt, ſicui Hlobotomia,& vẽtrisſolutio,& vomitus,& ſudor,& vrina,& ſpermatis emiſſio per coitum· Iamquidem diximus de ſpermatis emiſ-ſione.ſ.de coitu. Flobotomiavero oportet, vt fiat poſt ea,quę ipſam requirunt,& tolerantiam ætatis,& naturę,& conſuetudinis, et virtutis,& tempotis: Et oportet quidem, vt non fiat poſt motum,& repletionem,& coitũ,& balneum,& Iaborem, qualiterq; ſit, niſi apud neceſſitatem, neq́; poſt pręceſſionem potus aquę plurimę, aut po-tus aquæ plurimę, aut potus vini vel potionis agitantishumores:neq; fiat flobotomia cũ debilitate ſtomaci, autcordis, quantum ſit poſſibile.& procurandum eſt ita, vtegrediatur quantitas ſanguinis quæſita duabus vicibus,aut rribus, niſi apud voluntatẽ ſedandi dolores: poſt ſuc-cedat ei quies,& non dormiat ſuper eam, quantũ eſt poſ-ſibile.contrarium autem iſtius facit accidere pręparatiõesad ęgritudines, quas dicemus. Amplius flobotomia addita ſuper quantitatem naturalẽ feſtinat ſanationem ęgritudinis doloroſę, ex quacum q; materia fuerit: Verum ſub-ſtantia vel fundamentum caloris naturalis dependens eſta ſanguine:& ſubſtantia vel fundamentum vitæ eſt de-pendens a caliditate naturali:& propter hoc ſecuritas,&confidentia in ea eſt melior,& magis obſeruanda. Ven-tris autem ſolutio oportet etiam, vt fiat ſecundum virtu-tem corporis,& neceſſitatem:& fiat cum his, quibus ſoluitur humor dominans nociuus:& fiat poſt bonitatẽdietę:& oportet, ne ſuccedat ad ipſam, neq; pręcedat motus laborioſus, aut coitus: neq́; bibatur ſuper eam aquaplurima, neq; ſit in ſtomaco cibus plurimus: neq; ſumat᷑ſuper ipſam cibus, dum non retinetur ſolutio eius:& oportet vt alleuetur cibus,& potus in illa die valde:& tibiſufficiat,& contentus ſis re modica ex eis, quantũ eſtpoſſibile. Et ex eis, quę continua ſunt huic capitulo velpertinet ad hoc capitulum, eſt ſuccurrere ei, qui bibitſolutiuum,& non ſoluit, aut ſolutio eius eſt ſupra menſuram, quę oportet. Vomitus vero, quando multiꝑlicatur,nocet nocumẽtis plurimis:et ex vomitus adminiſtrationealiquibus horis vel aliquando ſequitur iuuamentum maguum quibuſdam hominibus in ietunio:& quibuſdam ſuper cibum.& dignior horarũ in eius adminiſtratione eſtęſtas. Et Vrinæ quidem prouocatio oportet, vt non ſit ſuperflua, neq; etiam pauca: Similiter& ſudor.
Traclatus ſeccundus ce remedijs nocumento
rum accidentium ex aere non conuenienti, etex rebus ſibi coniunctis.
——2 Er quidem calidus calefacit cor, rarificatBEcutem, poſtea inſpifſat, et pręparat ad.putredinem colerę, et ad fluxum ſangui-
nis narriũ, et ſodã, et ad febres acutas:et eſt pauci nocumenti in corporibus,quorum complexio naturalis eſt calida,vius aut quorum complexio pręter natura-lis eſt frigida valde:et eſt plurimi nocumẽri in corporibuse contraiio ſe habentibus: et cautella, et regimen pręſeruãdi a nocumento ipſius eſt cum quiete iu locis frigidis, et
rebus infrigidantibus, et alijs ſimilibus. Illavero, quibus
nocet aer calidus, aut ſunt corpora calida, et ſicca, exte-nuara, macra: et accidit eis ex hoc febris ephimera, aut ſebris putrida: et quandoqʒ accidit eis ethica: et accidit eis ẽtHluxus ſanguinis narrium, et ſoda; et alia ab iſtis: aut ſuntcorpora frigida humida, vnde accidit eis ſoda lenis, et ſtrictura anhelitus, et debilitas iuncturarum, et difficultasmotuum: et talis aer reducit eos ad ęqualitatem, et opor-R iii
Regimeneius quod-euacuaturaut retinetur,
Regimeneuacuationis ꝑ flo-boromiã.
Nota,
RegimenP ſolutio-nem ven-tris,
Regimenvomitus,vrinzæ,&ſudoris,