ſione colerę aduſtę,& ſanguinis melancolici,& aliorumhumorũ corruptorũ,& tamen nõ eſt ita, quia vt dixitHip.huiuſmodi Hluxus eſt Pᷣgnum mortis: Dicendum, ꝓeius ſignificatio ſuper mortẽ nõ eſt ex egresſione ipſius,ſed ex hoc, ꝙ ſigniſicat talis fluxus, ꝙ in corpore ꝑꝑ ta-les humores malos, qui egrediuntur, eſt mala cõplexio generans tales humores,& illud eſt mortale: ſed egres ſio humorum prędictorum eſt iuuatiua, NISI ꝙ receptaculo-

rum&c. vſq́; ibi donec accidens remoueatur.

Expoſitio excelkatürſimi Ebeufis ſu-per quintum canonem Auicennæ.Capitulum primum.

Ico, ꝙ omnia, quæ adueniunt corporihominis,& quę ſunt ex eis, inter quęambo cadit actio,& reactio, nece ſſarioſunt corpus:⸗Et ĩ omnt corpore ſine dubio reperit᷑ eius materia,& eius forma,& ad eſſe illius formę in actu cõſequitaccidẽs, qd reꝗrit forma illa ſpecifica.Et qñ tale corpus agit in corpore hominis, tunc eius oꝑatio in eo aut fit ab oĩbus iſtis tribus, aut ex duobus ex eis,aut ex vno ipſorũ tantũ. Et qñ fit operatio iſtius corpo-ris in corpore hominis ab vno iſtorũ triũ, tunc aut eiusoperatio in eo fit a materia,& eſt cibus abſolute, aut abaccidẽte, quod ineſt ei,& eſt medicina abſolute, aut a forma ſpecifica,& eſt habens proprietatẽ conuemtentẽ, ſicutin bezahar, aut contrariã, ſicut in veneno: Si vero oꝑatioiſtius corporis aſfumpti vel aduenientis in corpore hominis fit ex duobus iſtorũ triũ, tunc aut illa duo ſunt a ma-teria,& accidente,& tũc eſt cibus medicialis, autt à materia, et forma ſpecifica, et tũc ẽ cibus habẽs ꝓprietatẽ, autſit ab huiuſmodi forma,& ab accidente,& tunc eſt me-dicina habẽs ꝓprietatẽ.Si aũt operatio iſtius corporis aduemẽtis corpori hominis ſuerit ab oĩbus iſtis tribus ita?vt oꝑatio in hoc corpore fiat a materia,& a forma,&ab accidẽte, tunc eſt cibus medicinalis habens Pprietatẽ.Et dico, ꝙ eſſentia, vel natura cuiuslibet medicinę auteſt, ꝙ ipſa ſit ex admix tione Vntus medicinę cũ alia medicina ſibi diuerſa in ſpecie,& talis eſt medicina cõpoſita,aut non eſt ſic,& talis eſt medicina ſimplex: Et hoc ſecundũ eos, qui loquũtur in hac fen de medicina compoſita,& ſimplici. Nã in fen alia posſibile eſt, ꝙ de medicina cõpoſita,& ſimplici inteligat᷑ alia intẽtio ab iſta,& hoc, ſicut per medicinã compoſitã qñq; intelligitur medicina, aqua proueniũt operationes diuerſe ꝑꝑ cõmixtionẽ ex re-bus permixtis, licet illa permixtio eſt naturalis, ficut in roſa,& camomilla,& ſimilibus: Et ꝑꝑ illud in hoc loco ꝑmedicinã ſimplicè ĩtelligit illa medicina, cuius eſſentia cõplet, et fit abſq; cõpoſitione artificiali, licet in ea ſit cõpotio nälis, ſicut ĩ camomilla,& ſifr in lacte. Medicina aũtcõpoſita ſcdᷣm viã hanc, vel ſecũdũ ſcribentes in hac fennõ eſt, niſi illa, cuius eſſentia fit ex compoſitione artifi-ciali,& illud fit ex medicinis diuerſis in ſpecie. Et nõ dedimus condictionẽ in his medicinis, ꝙ; ipſæ ſint diuerſæ inſpecie, niſi qm̃ ſi eſſent ex ſpecie vna, ſicut qñ adiungit᷑,vel miſcet᷑ melli alterũ mel, tunc nõͦ eſt mixtio, ſed augumentatio. Et ꝑꝑ illud eſſentia medicinarũ cõpoſitarũ nõſit, niſi ꝗñ ſimplicia ipſarũ ſunt, diuerſa ĩ ſpecie. Poſt hocamplius dicamus, ꝙ cõpoſita diuerſificant in ſua eſſentiaſecũdũ diuerſitatẽ cõpoſitionis in ſpecie ſimpliciũ ſuorũ,& in forma cõpoſitionis ſuæ,& ſimiliũ. Et intẽtio ꝗdẽcuiuslibet medicinę cõpoſitæ aut eſt, vt eius ſimplicia ꝑ-mixta ſint,& ꝑmaneãt longo tẽpore, aut nõ. Et medici-

na, quę intẽdit ſecundũ primã intẽtionẽ aut adminiſtrat᷑ab extta ſolũ, aut inrra tantũ, aut eſt ex eis, quæ adminiſtrantur intus,& extra ſimul. Illa vero medicina, quę adminiſtrat᷑ extra corpus, aut eſt ex eis, quæ nõ approprãt᷑vni mẽbro,& illud ſicut in vnguentis, aut eſt ex eis, ᷓ appropriant᷑ vni mẽbro pręter naturã diſpoſito, ſicut eſt fictile, ſeu ſuppoſitoriũ in cura Zayr, aut nõ præter naturãdiſpoſito, ſicut ſunt ſyef in cõfortatione,& præſeruatio-ne oculorũ. Illa vero medicina cõpoſita, quę adminiſtrat᷑intra corpus tantũ,& in qua intẽditur, vt eius PmixtioVel cõplexio ſit firma, nõ euacuat᷑, quin aut ſit Huida, ſi-cut medicinę bihitę in ſyrupis. vel potionibus, aut eſt medicina denſa ſicut ellectuaria,& cõfectiones:& cõpoſitioiſtorũ aut eſt ꝑꝑ intentionẽ cõfortationis ſtomaci,& di-geſtionis,& nominant᷑ giuareſat, aut nõ eſt ita. Illę veromedicinæ, quarũ cõpoſit io intendit᷑,& fit, vt expellaturnocumentũ veneni, nominant᷑ tyriacæ. Cõpoſita vero, ĩquibus fundamentũ ſuũ,& baſis ſunt mirabolani, nominantur trifarę. Amplius cõpoſita aut ſunt ſolutiua, ſicutſunt ieræ magnæ, aut non ſunt ita, ſicut medicinæ ap-propriatę nomini ellectuariorũ, ſiue ſint adiuuãtes coitũ,ſicut cõfectio philoſophorũ, ſiue nõ ſint ſta: Illæ aũt medicinę cõpoſitę, quę adminiſtrant᷑ intra corpus hominis,aut extra ipſum,& ſunt ex ſumma medicinarũ cõpoſi-tarũ, in quibus intẽtio eſt, vt permixtio, vel cõplexio ꝑ-maneat, ſunt ſicut olea: Nã olea adminiſtrant᷑ intra cor-pus,& extra ipſum ſimul: Medicinæ vero cõpoſitę, quarũ permixtio, et cõplexio nõ oportet, vt ſit ita ſtabilis, vtpermaneat longo tẽpore, ſunt aut fluxibiles, aut non: Etnõ fHluxibiles quidẽ ſunt, ſicut trociſci de ſeminibus,& ſimilia:qm̃ iſtę medicinę intendunt᷑, vt habeãt cõplexionẽ,ſeu cõpoſiionẽ, quã bonificet cõmixtio ſimpliciũ ſuorũad inuicẽ ita, vt fiat totũ aggregatũ, ſicut corpus vnumcontinuũ. Et quia iſta cõplexio nõ oportet, vt permaneatlongo tẽpore, ideo nõ poſita fuit medicina conſeruatiua,ſicut mel: vel ideo non fuit poſita medicina, quæ ſacit diupermanere cõplexionẽ, ſicut facit mel,& glutinatiua plurima: fluida vero iſtius generis medicinarũ cõpoſitarumquædã ſunt, quæ fiunt vnũ per decoctionẽ, ſicut decoctiones medicinarũ, quæ bibũtur, aut diſtezriãtur, aut epithimantur ab extra: Cuædã vero ſunt, quæ flũt vnũ abſq;:decoctione, ficut ſunt infuſiones. Medicinarũ uero cõpoſitarũ, in quihus nõ oporret, vt ſit talis permiſtio, quędamſunt, qᷓ adminiſtrant᷑ eatra corpus,& quędã adminiſtrantur intra corpus: Et illarũ quidẽ, quę adminiſtrant᷑ ab extra, quędã ſunt fluidæ, et quædã non fluidæ:& qualescũ qſunt, aut ipſę ſunt appropriatæ vni mẽbro, aut nõ ſic: qrfiũt iſtę quatuor diuiſiones: Prima quidem earũ,& eſtmedicina fluida appropriata vnimẽbro, eſt ſicut illa Hlui-da, quibus ſit caput purgiũ, et quę diſtillant᷑ in oculis, autauribus, aut ĩ virga,& ſimilibus: ſecũda vero diuiſio eſt,ſicut medicina, quę nõ appropriatur mẽbro, ſicut lac, qdpermiſcet᷑ cũ farina ordei, vt cũ eo epithimet᷑, ſeu linta-tur ſcabies,& ſimilia. Tertia aurem diuiſio. ſ.medicinadẽſa appropriata vni mẽbro eſt ſicut cohol oculorum:(uarta vero diuiſio. ſ. medicina denſa, quę nõ appro-priat᷑ mẽbro, eſt ſicut emplaſtrũ: Medicinę uero cõpoſitę,qᷓ; adminiſtrant᷑ ab intra, ĩ quibus nõ oporret, vt ſit complexio, ſunt ſicut ſuffuf, et ſucci, ꝗ colligunt᷑, et bibuntur.Hę igit᷑ ſunt diuiſiones medicimarũ cõpoſitarũ, et nos deoadiuuãte loquemur de vnaquaq; illarum in loco ſuo.Capitulo de necesſitate medicinarũ compoſitarum.Vicẽna in hoc lihro quinto iã diuiſit ſermonẽ inA tractatus, et doctrinas: Et ĩ primo quidẽ tractatuloꝗt᷑ de medicinis cõpoſitis, q adminiſtrant᷑, ſicut

ſunt antidotaria nota: In ſecũdo loꝗt᷑ de medicinis cõpoſi

tis

¹