umlum
nteetã
onẽmi.
& S 15
quæ penetrent ad profundum membrorum, quare tem-pore proximo ſeu breut poſſibile eſt, vt euacuetur cumnquocunqʒ leniẽte naturam id, quod erat retentum in meatibus corporis. Sed illud, quod oportet, vt per exercitiũeuacuetur, eſt ſuperfluitas protunda, quę penetrauit inHaiun.f. Profundum membrorum. Rectificatio quidem huius, ſinocumtti fuerit plurimum, quod faciat accidere tenſionem, aut do-ü fuerit Jorem aut vlcus, aut laborem ſeu laſſitudinem abſq; cauFlurimune ſasaut faciat accidere dolorem in membris, tunc fit cũ ſocũ multa lutione Ventis forti, aut temperata, ſecundum quod me-. lius Videtur. Si vero nocumentum non fuerit plurimum,& ſuperfluitates nõ fuerint, tunc rectificatio fiat cum tolerantia famis,& exercitio forti tranſeunte æqualitatem:poſtea adminiſtrentur diuretica poſt exercitium,& leni-tionem, ſicut ſyrupus acetoſus de ſeminibus, aut ſyrupusacetoſus de epythimo, aut ſyrupus acetoſus de ſemini-bus, in quo ſit poſitum turbit cum cinamomo quantita-te moderata.De motu ſupra cibum.Otus ſupra cibum corrumpit cibum:& nocettribus modis: quorum vnus eſt, quia agitat ci-bum commotione tali, quod nõ adhærer cibusSugftckei ſuperficiei inſtrumẽtorum circuentium ipſum, quare nõe digeritur. Et ſecundus eſt, quod ex motu ꝑprædicto ſpar-cvisa gitur calidiras naturalis ad exteriora corporis,& rema-i. ſs iei net pars eius interior frigida,& priuatur Vritus digeſtiuaun eo, quod de calore naturali requtritur. Tertius autem modus eſt, quod motus talis facit deſcendere cibum adhucnon digeſtum, quare operatur, quod dictum eſt. Rectifi-catio eſt ſollicitari in ex pellendo illum cibum omni ſolli-citudine, poſtea abluere impreſſionem eius cũ eo, de quopręceſſit ſermo in capitulis pręcedentibus.De quiete multa.Vies multa nocet incrudando cibum:& prohi-bet ſuperfluitates ſecundas,& tertias a reſolutio-ne:& retinet materias in tũcturis,& lacertis,&[aggre-Aua ſite- gat] eas in eis. Rectificatio eius eſt rectificatio nocumẽtira conge- ſequentis ex priuatione ex ercit ij Ent. De reliquis diſpoſitionibus, quę cibo aſſoctantur.I autem cibo aſſociantur aliquæ diſpoſitiones cale-facientes, aut infrigidãtes animales, aut naturales,redire debeat ad id, quod dictum eſt.
Trastatus quintus de aqua,& his,quę bibuntur.
De nocumento potus plurimæ aqug.
Orus plurimę aquæ nocet tribus mo-dis: quorum vnus eſt, quod debilitat ca-liditatem naturalem in membris vniuerſaliter,& debilitat membra principalia:quare accidit eis tunc debilitas virtutũnaturalium quatuor: Membris auteminſtrumentalibus accidit debilitas mo-tuum,& tremor. Secundus modus eſt, quod virtus ſequeratiua in epate debilitat᷑ in ſequeſtrando omnem aquoitatẽ a ſanguine, quare aut effunditur aquoſitas ad par-es inter mirach& ſifach,& accidit ydropeſis aquoſa:ut penetrat aquoſitas cum ſanguine ad membra,& ac-cidit ydropeſis carnoſa. Et virtus ſequeſtratiua in renibus
Se⸗ debilitatur, quia accidit ex eo mictus vrinę inuoluntarius
cum difficultate in ea,& debilitantur renes. Tertius veromodus ſeu tertia ratio eſt, quod ipſa aqua multa ſoluit cibum,& facit ipſum deſcendere ante horam. Rectificatio
N F 5
in habente quidem complexionem ſrigidam ſit hibendoſuper ipſam aquam dialacha in vino, aut athanaſia, autmitridatum ita, vt prouocet cum fortitudine: ſed haben-tes complex ionem calidam ſummant ſuper eam prouo-cantia Vrinami,& confectionem de ſeminibus,& vinumſubtile odoriferum: deinde tranſglutiant aquam frigidampoſt illud,& ex pectent fuper eã:& ſint cibi ipſorum ea,quę prouocant,& ſedant ſitim, ſicut cibus de ſpinachijs,& cibus de citonijs.De nocumento aquæ mali odoris, cenoſę, inqua naſcuntur cannulę.
Quę mali odoris, cenoſæ tardant deſcenſionemX ſuam a ſtomaco,& penetrationem cibi. Et ſitis
quidem augetur cum aquis huiuſmodi,& vir-tus debilitatur.Et quia ipſę non funt puræ ſimplices, im-mo in huiuſmodi aquis eſt trreitas plurima, quareex eis generatur humor aut flegmaticus vitreus, aut me-lancolicus:& propter illud multiplicant ęgritudmmes ſplenis in hominibus, qui plurimum bihunt de ipſis:& acci-dere faciunt hemoroidas,&& ydropeſim ꝓpter malitiã cõ-plexiõis epatis iductà ab eis, et mictũvrinę ĩuolũtariũ ꝑꝑmalitiã cõplexiõis renũ. Rectificatio iſtarũ aquarũ eſt, vtipſę diſtilentur, ſi poſſibile eſt, aut cum lambico, aut cã Notpanno poſito ſuper orificium vaſis, in quo buliantur,& venseiepoſtea exprimendo panum illum: aut colantur,& purifi- nus ſupercantur tales aquę cũj panę, aut pomis, aut citonijs,& talis 1e g rscolatura eſt melior. ſivero aquę illę hulitæ fuerint ſecundũ auiit᷑ aqᷓ.diſpoſitionem ſuam.ſ.ſecundum quod ſunt, oportet vt ſu 89 vanper eas ſummatur confectio de ariſtologia,& ſummant᷑ kessi ueſuper eas illa, quæ prouocant vrinam plurimam,& biba in tali pã-tur ſuper eas vinum plurimum.Et cepæ proprietatem ha ernsnbent in reſiſtendo aquis prædictis, quando comedunt᷑ cru- aqu, quade. Et quando homo poſt potum aquarum prędictarum nai ralisper diem biherit vinum purum modicum in ieiunio,& Rea 8non fuerit, quod prohibeat ex parte com plexionis eius, cõ m
eo ex-
fert vehementer. S—De nocumento aque ſulfurge. aqua ſubtiqus 8 lis diſtilla
Stę gdẽ aquę adurunt humores,& eos putrefaciunt: ia. ieciiiaquare ſequuntur in principio febres colericę, poſtea lant aquæin fine febres melancolicę propter aduſtionem ſangui hanendonis ex eis factam. Et melancolicus quidem humor, qui ex citonta unhuiuſmodi aquis generatur, eſt humor melancolicus ma- aquis: autlus, qui nominatur colera nigra. Et nocumentum iſtarum pui ds.aquarum eſt cauſare Vctericiam,& pruritum,& febres illas -tertianas,& concluſam,& ſodam,& obtalmiam,& ca- potarros calidos,& vrinę difficultatem,& corporis matiem. re öRectificatio earum, ſi eſt poſſibile ipſas diſtilare, ſicut di- fit reſidenctum eſt, erit conuenientior. Et ſi bibantur cum aceto,&“proijciatur in eis lutum armenum,& lutum ſigillatũ, fran tiũ 2gitur nocumentum ipſarum. Sed quando bibuntur, ſicut vi, er ſicutſunt, vel ſecũdum ſuam diſpoſitionem, tunc ſyrupus gra gnatorum cum ſyrupo violato frangit plurimum de nocu pira decomento ipſarum. Et ſyrupus quidem acetoſus Zucharinus 29 E.factus cum aceto,& ſucco citoniorum reſiſtit eis vehemẽ ci Hae.ter. Et lac ſeminis portulacę tritt aſſumptum cum ſyru- ita&c.po violato,& ſyrupo de pomis eſt iuuatiuum. Et potusaqusę roſatę ſuper ipſas aquas prędictas eſt eriam confe-rens. Amplius ſint cibaria leuia vnctuoſa, in quthus ponitur oleum,& huty rum calefactum. Et quando apparetearum nocumentum,& non fuerit ſebris cum eo, tuncbibatur lac,& butyrum calefactum. Si vero fuerit febris,bibatur aqua ordei cum ſyrupo acetoſo,& aqua gra-natorum muzorum.—De aqua aluminoſa.Ocumentum iſtarum aquarum eſt ſtipticare,&
conſtringere naturà,& exaſperare pectus, et Vo-1 B