fub ambobus ideſtfunthabi-tu vel di-ſpoſitione

I I.

iſtas,& non iſtæ ideſt non ipſęmet propter tres rationes,prima quarũ eſt, quę pręceſſit in principio libri: Et eſt ſiggritudo eſſet ipſa malitta comple xionis,& malitia compoſitionis,& ſolutio continuitatis, cum nulla iſtarum ingrediatur ſuh diſpoſitione, aut habitu, ſecundum ꝙ prę-ceſſit declaratio illic, ſrqueretur, quod egritudo non ingrederetur ſub ambobus,& ſequeretur, quod ſanitas non ingrederetur ſub ambobus earum propterea, quia neceſſa-rium, quod duo contraria ſint vel ingrediantur ſub eodẽgenere proximo:ſed ipſa ſanitas ingreditur ſub ambobuscarum, dicitur enim ab eo, quod ſanitas ſit diſpoſitio, authabitus&c. Et non ſequitur illud. ſ.quod ęgritudo nõ ſitſuh habitu vel diſpoſitione, ſi dicatur, quod ęgritudinesſint ſubſequentes.ſ. ad malitiam complexionis& c. cumnon ſequatur, quod ſi ab aliquo remoueatur vel negetillud, ad quod fit ſubſequutio, quod ex hoc remoueatur,Vel negetur ab eodem illud, quod eſt ſequens. Secunda ratio eſt, quod iſta tria. ſ.malitia complexionis,& malitiacompoſitionis,& ſolutio continuitatis nõ oportet vt ſintappropriata alicui habeuti animam ſenſitiuam ſeu alicuianimali:& ægritudines oportet, vt ſint appropriatę, qua-re& c. Prima vero pręmiſſarum declaratur: nam illę ſpecies tres.ſ.malitia complexionis& c. accidunt plantis,&congelatis ſeu mixtis inanimatis, quoniam qualitates eorum alterantur,& forme eorum,& ſitus,& accidit eis ẽtſolutio continuitatis ipſorum sbſq; quod dicatur, aliquideorum ꝙ ſit ægrum. Secũda vero pręmiſſa eſt manifeſta.& ab omnibus conceſſa. Tertia ratio eſt, quod formacomplexionalis eſt cauſa formalis ad diſpoſiriones com-plexionales vel quæ faciunt ad complexionẽ:& formacompoſitionalis eſt cauſa formalis ad diſpoſitiones com-

“

poſitionales:& ſimilis eſt ſermo de forma continuitatis: et

cauſa formalis, ſecundum quod ſciuiſti, eſt illud, quo ali-quid eſt vel habet eſſe in actu:& illud, quo res aliquahabet eſſe eſt, aliud ab illa re: ſi ergo eſſent cõplexionalisforma,& forma compoſitionalis,& cotinuationalis ipſędiſpoſitiões prędictę,ſequererur quod haberent quidita-tem per ſe: immo eſſet antecedens ad ſe ipſam& notaante ſeipſam:& totum illud impoſſibile:& perducens adimpoſſibile eſt impoſſibile. Propter has ergo rationes remotus eſt Auicenna ab ea conſideratione, quam alij me-dici dixerunt· ſ.quod ęgritudines ſint illa tria.ſ. malitia cõplexionis, aut compoſitionis, aut ſolutio continuitatig: ſedAuicẽna, voluit, quod ęgritudo ſit illud, quod ſequit᷑ triap̃dicta,& nõ ꝙ ꝑgritudo ſit ipſa triamet. E'T AEGRIrudines complexionis ſunt notę,& ſunt ſexdecim&c-.Pro declaratione iſtius dicamus, quod gritudines conſi-milium partium ſunt octo:& vnaquęque earum auteſt cum materia, aut abſq; materia: quare erunt ſædecim:& vnaquęque earum aut eſt in membro vno, aut in to-to corpore:quare erit tota ſumma illarũ trigintaduxę ſpecies.Exemplum calidę ſine materia in membro vno eſtſoda ex aduſtione vel caliditate ſous: aut in toto corpo-re, Hicut ſebris effimera accidens ex calefactione ſolis: autcum materia in membro vno, ſicut ignis perſicus: aut intoto corpore, ſicut febris ebulitionis. Exemplum vero frigidæ abſq; materia in membrovno eſt, ſicut frigiditas ſtomact ex potu aqquæ frigidę,& frigiditas extremorum exvehementia frigoris: aut in toto, ſicur congelatio ex forti-rigore extrinſeco: aut cum materia in membro vno, ſi-cut tumefactio extremitatum propter dominium mate-rierum fcigidarum ſuper eas: aut in toto corpore, ſicut ri-gor,& horripilatio. Exemplum humidę abſq materia inmembro vno eſt, ſicut mollificatio vlceroſa: aut in totocorpore, ſicut ſi totum corpus habeat colorem thahalepideſt herbę muſci, quæ naſcitur in aqua, propter debilita

tem caloris innati, quia cum debilitatur, dominatur humiditas: aut cum materia in membro vno, ſicut ſciſio duorum calcaneorum propter materias melancolicas: aut intoto corpore, ſicut lepra in fine ipſius ſeu in temporibusVltimis cius:ſt illud, quoniam lepræ ſunt duę ſpecies, quarum vna eſt iſta, quę accidit a melancolta proueniente exaduſtione colerę citrinæ,& ipſa in fine eius eſt corrodensmembra,& faciens ea cadere: Et ſecunda eſt adueniens exmelancolia naturali, quæ eſt fex ſanguinis,& cum ea nõeſt corroſio membrorum. Et quoniam melancolia ex aduſtione eſt minus, quam naturalis, ideo non eſt comunis toti corpori in principio, ſicut ſpecies ſecunda propter etusmultitudinem:& quoniam additur malitia eius cum lon-gitudine tem poris, ideo eſt eius ſparſio in toto corpore inVvltimo eius:& quoniam non eſt frigida, ſicur naturalispter caliditatem acquiſitam ex aduſtione, eſt iſta ſpeciesexemplum ſicciratis ſolum cum materia:& eſt ſpecies ſe-cunda exemplum frigidę ſiccæ cum materia: Hęc ergo eſtdifferentia inter iſtas duas ſpecies: cõſidera igitur, quia eſtſubtilis perſcrutatio. Exemplum vero calidæ& ſicc ę ſinemateria in membro vno eſt ſicut ſoda ex aduſtione, cumfuerit cauſa eius fortis exiccatio:& in toto corpore ſicuttertia ſpecies ethicæ. Et exemplum complexionis calidæ,& humidę cum materia in vno membro eſt, ſicut apo-ſtema ſanguineum:& in toto corpore ſicut febris ſanguinea.Exemplum frigidę,& ſiccę ſine materia in membrovno eſt, ſicut exiccatio cerebri accidens ex longa vigilia,& medicinis frigidis exiccatiuis: aut in toto corpore, ſi-cut exiccatio ex illa cauſa: aut cũ materia ĩ mẽbro vno,ſicut duricies eius, aut in toto corpore, ſicut lepra in ſuoprincipio. Exemplum frigidę& humidę in mẽbro vno, ſicut frigiditas epatis, et humiditas eius, qñ adminiſtrat᷑ ſuper ipſum emplaſtrum faciens illud: aut in toto corpore,ſicut cũ adminiſtrãtur aliqua ſtupefacciẽtia: aut cũ materia in membro vno, ſicut apoſtema flagmaticũ: aut in toto corpore ſicut ydropiſis carnoſa. Et ſi dicatur, quod cõplexio materialis eſt illa, cui aſſociatur aliquis humor dehumoribus:& omnis humor habet in ſe ipſo duas qualitates, ſecundum quod demonſtratum eſt in ſermone dehumoribus: cũ ergo ita ſit, quomodo verificatur exem-plificatio de cõplexione ſimplici materialic Reſpondetur,quod exemplum eſt ad proproſitum, ſecundum quod eitpoſſibile: ſi enim eſſet in corpore humor habʒens qualitatem vnam,& accideret ęgtitudo ſimplex, cuius exemplũponeretur de humore habente duas qualitares, tuncar-gumentum contrarium procederet: ſivero non fuerit ita,tunc oppoſitio vel contradictio nulla erit: quoniam ægritudo non proportionatur, niſi ad fortiorem de qualitati-bus humoris. Et ſi dicat᷑, quæ eſt cauſa fortitudinis vniusqualitaris humoris,& non alterius qualitatise Dicendurmm,quod duę ſunt cauſę, quarum vna, eſt quod adueniat humori ab extrinſeco illud, quod addtt in vna qualita-tum ex ciho adueniẽte, aut re alia, ſicut ſi accidat ſanguini caliditas extranea addens in caliditate ipſius,& rema-net humiditas eius in diſpoſitione ſua,& apud ipſamfit cauſa alterationis corporis ad caliditatem, non ad hu-miditatem. ſecunda ſi miſceatur humor alteri humori tẽperans vnam qualitatum,& addens in alia,& illud cũduo humores erunt homogenei in vna qualitate contra-rij in alia, ſicut ſanguis& colera quando componunturvel miſcentur adinuicem, quoniam temperatur qualitasamborum contraria,& duplatur ſeu augetur homoge-nea qualitas. Et cũ conſideratur hoc aggregatum in corpore, conſideratur vna qualitas, quę eſt calidtras propterintenſionem ipſius abſq; intenſone humiditatis,& ſiccitatis propterea, quia ipſę ſunt contemperatę adinuicem.