Buch 
Avicennae Philosophi Praeclarissimi, Ac Medicorum Principis Libellvs De Removendis nocumentis, quae accidunt in regimine santitatis. Tractatus eiusdem Auicennae de syrupo acetoso. Syrasi ... expostiones super secundam, & tertiam, & partem quartae fen primi canonis Auicennae. Ebenesis ... expositio super quintum canonem Auicennae. Tractatus de ponderibus, & mensuris / ab Andrea alpago ... ex arabico in latinum uersa, ac nunc primum in lucem aedita
Entstehung
Seite
17r
JPEG-Download
 

222

ci

28

8Ae

terijs ante, quam perueniat ad cerebrum mediãtibus ner-uis: quoniam nerui ſunt continui membris, in quibus ad⸗-uenit vel peruenit caliditas prędicta,& ſunt vicini mem-bris vacuis ab eis.ſ.neruis, in quibus aduenit caliditas, ſicut eſt vicinitas arteriarum ad membra vacua ab eis. ſ.arterijs: ſicut antedictum eſt: Dicamus, quod caliditas prędicta non peruenit ad cor ante peruentionem eius ad ce-rebrum, niſi quoniam cor eſt calidius,& ſiccius cerebro,ſecũdum quod ſciuiſti in complexione membrorum: quare ipſum eſt magis recipiens caliditatẽ, quam cerebrũ: Etſi dicatur, quod condictio de febre dicta. ſ. quod ipſa ſitcaliditas comunis toti corpori non ſit vera eo, quia ex fe-bribus ſunt, quę non ſunt ita, ſicut febris, in qua calefiuntinteriora,& non exteriora,& econtra: Reſponſio eſt,;in febribus prædictis eſt prohibens,& impediens a comunitate Vel impediens, ne caliditas etiam ſit comunis toticorpori,& diximus in diffinitione, videlicer ad totum cor

pus.·cum condictione, quod non ſit prohibens, ſicut quã

do dicimus, quod aqua eſt corpus ſic vel ſic frigidum. ſ.cum condictione, quod non ſit prohibens, vel niſi fueritProhibens. Et ſi dicatur quod ſequitur ex his, quę dictaſunt, quod caliditas quotiens aduenit in vno corporũ triũ

deferentium ipſum, procedit ad reliqua: et ſic ſequitur,

febrium ſit vna ſpecies,& non tres ſpecies, ſicut dictumx& eſt. ſ.quod febrium quędam eſt effimera,& quędam pu-trida,& quędam ethica: quontam eſſentia omniũ eſtvnaſ. caliditas extranea, quę aduenit m vno eorum,& pro-ceſſit ad reliqua:& diuerſitas earum poſt illud eſt per ac-cidentia: Reſpondit ad hoc Gallenus excellentiſſimus inPprincipio libri de febribus, quod differẽtia eſt inter illud,

quod iam alteratum eſt,& illud, quod incipit alterari,&

nondũ eſt alteratũ: primũ.n.qꝙñ infeigidat᷑, infrigidat᷑ ẽt

quod eſt eivicinum: quoniam eſt cauſa calefactionis eius:

Alia lite-& caliditas[ firma vel habituata febris proportionatur1.eei vel attribuitur ei,& non ad illud, quod accipit alteratio-nabituatat nem ſequentem ad aliam,& non facta eſt in eo caliditas& quads firma vel habituata],& cõſideratio Auicennę eſt alia abfasieat iſta per hanc conſiderationem, quę eſt, quod illud, quodnõꝑ hoë inflammatur caliditate extranea accenſione prima, eſt il-infrigiaat᷑ lud, quod extinguitur vel infrigidatur, infrigidaturplecea etiam id, quod eſt ei vicinum:& infrigidatur id, quoddo ergo e eſt ei vicinum, non oportet quod ipſum extinguatur velMunt-dl infrigidetur: imo eſt poſſibile, vt remaneat,& vt redeat,quid com& calefaciat, quod eſt ei vicinum exiſtens vnum iſtorumviers,& trium generum vel diuiſorum. Et in vnaquach duarumei con ſiderationum eſt perſcrutatiovel ſubtilis conſideratio,habituata quæ non eſt ia alia, vel diſtinguens vnam ab alia, ſecun-1ne febels dum quod apparet conſiderando:& propter illud com-batur memorauimus ambas. Et fi dicatur, quomodo poſſumusd appręhendere quod accidat febris effimera abſq; putri-pit altera. da: quoniam eſt maniſeſtum, quod febris non accidit,mürte am non putreſcunt humores: Dicemus, quod ſpiritus generanvnn rd tur ex ſubtiliori parte ſanguinis,& vaporatiõe ipſius:&* non eſt dubium, quod ipſi ſunt de ſan-ehom guine remanet,& ſunt magis ſuſceptibiles caliditatis:railiditas Cumqh cale fit iſta ſubſtantia ſpirituum propter ali-2 uns uam caufarum calefacientium, ſufficit calefactio ipſiuscere febrem abſq; hoc, quod faciat putredinem. Am-

plius dicamus huic contradicenti, quod quandoq; gene-ratur febris abſq; putredine, ſicut febris ehulitionis ſanguiis,& camen caliditas ſanguinis eſt debilis per compara-tionem ad caliditatem ſpifituum cauſantium ſebrem, quavn gat ſpi re dignius eſt, vt ſint ſpiritus ſimiliter. Et iterum dicamusei de fehre ethica, quomodo expoliatur a putredine:quare

rik Kmilt-concludendum, quod qualitas febris eſt ſecũdum duos mo

4

ter.ſ. gau-.

D O C. I. 9

dos: ex ea enim eſt, quę eſt expoliata a putredine. ſ. quę ganter e-eſt pura vel ſimplex, ſicut febris effimera,& febris ſyno- 8*cha,& fehris ethica:& ex ea eſt, quæ aſſociatur materię, treſcat huſicut ſebris putredinis facta a putredine vnius qᷓtuor ma⸗ mores.terierum, quę ſunt ſanguis, flegma, colera,& melancolia. Et ſi dicaeur, quod ſermo ipſorum eſt, quad caliditasextranea ſaciens febrem ſi fuerit dependens a ſpiritibusprimo,& mediante dependentia ſua procedat ad humo-res,& membra, tunc eſt ſebris effimera:& ſi fuerit dependens a membro, vel membris primo, deinde ab humori-bus,& ſpiritibus, eſt ſebris ethica:& ſi fuerit dependensab humorihus primo, deinde a ſpiritibus,& membris,tunc eſt fehris putredinis: quare ſi fuerit dependens a ſpiritibus,& humoribus,& membris vice vna, tunc nonerit iſta febris vna ex tribus: cum non verificetur diſini-tio vnius iſtarum ſuper eam, quoniam non verificatur,;caliditas dependens fuerit ab aliquo vno iſtorum triumprimo, deinde mediante dependentia ipſius procedat adalia: Dicemus non concedendo, quod hęc fehris non ſitvna iſtarum trium propter dictum.ſ. quia non Verifice-tur diffiniro vnius iſtarum ſuper eam: ſ.quoniam non verificetur, quod ſit caliditas dependens abꝰ no iſtorũ triumprimo, deinde mediante dependentia ipſius procedat adalia duo: diximus non concedendo, quoniam vnicuiq; iſtorum.ſ.ſpiritui,& humori,& membro infunt tres calidi-tates:quarum vna erit per ſe,& eſt illa, a qua eſt depen-dentia primo,& duæ reliquę accidentales aduenientes eiex proceſſione caliditatum duarum aliarum ſuper eam.Et ſecundum hoc verificatur, quod hæc febris ſit febriseffimera, quoniam caliditas eſt accenſa primo in ſpiritu,deinde iſto mediante proceſſit per accidens ad alia duo,quamuis in iſtis ambobus ſit caliditas per ſe etiam: cumnon repugnet, vel non ſit impoſſibile, quod aggregenturin aliquo tres caliditates: quarum vna eſt per ſe,& aliæper accidens.Et ſic Verificatur, quod cum ipſa.ſ. eſtimeraſit febris ethica, et febris putrida: qᷓre erit febris iſta febriscompoſita ex trihus, non quoniam ipſa ſit ſeparata a tri-bus.Iam verificata eſt ſumma febrium,& eſt illud, quodintendebatur:& cognoueris illud, ſcias, quod ineſt nobis ſpeculari de ſumma febrium ſecundum medicos, quędiuiditur in tres diuiſiones.ſ.effuneram, putridam,& ethicam:& illud quoniam febris ſy noca, quę eſt febris ſan-guinea continua accidens ex calefactione ſanguinis,&ipſius ebulitione abſqʒ putredine accidente in eo, eſt diuerſa, vel diſtincta a diuiſionibus prędictis, vel eſt extratres diuiſiones predictas: niſi dicatur, quod non eſt inten-tio ipſorum de putredine, vr intelligatur illa, qug acciditex putrecline humorum, ſed illa, quę accidit ex calidicateipſorum,& non denominantur omnes putredinales, niſiquoniam illg, quę ſunt pręter ſynocum, ſunt ſic, vel quoniam plurimę febres humorales aliæ a ſynoca ſunt putri. In eo autem, quod opinatus eſt Gallenus, quod ipſaſit ex genere febris effimerę dependentis a ſpiritibus,&iſta eſt dependens a ſanguine, ſunt conſiderationes vel dubitationes:quarum vna eſt, quod febris effimera ſecundũplurimum eradicatur abſq; cuacuatione ſenſata: ſynocavero indiget ſemper euacuatione, poſtea permutationeplexionis: ſecunda eſt, quod in febre effimera non reperi-tur diuerſitas in pulſu, de qua ſit curandum, neq; alcera-tio corporis in tactu alia a diſpoſitione naturali alteratio-ne, de qua ſit curandum: In ſynoca vero huiuſmodi resſunt manifeſtę,& apparentes. Synoca autem ipſa non eſtſebris putrida eo, quia eſt vacua,& libera a putredine.Quod autem ipſa non ſit ethica, declaratur octo modis,quorum vnus eſt, quoniam ipſa non eſt dependens a mè-