Buch 
Avicennae Philosophi Praeclarissimi, Ac Medicorum Principis Libellvs De Removendis nocumentis, quae accidunt in regimine santitatis. Tractatus eiusdem Auicennae de syrupo acetoso. Syrasi ... expostiones super secundam, & tertiam, & partem quartae fen primi canonis Auicennae. Ebenesis ... expositio super quintum canonem Auicennae. Tractatus de ponderibus, & mensuris / ab Andrea alpago ... ex arabico in latinum uersa, ac nunc primum in lucem aedita
Entstehung
Seite
45v
JPEG-Download
 

LI B.

ſupra naturalem:& hæc quidem qualitas non habetcõremperare nocumentũ: quare oportet, ſi adminiſtretur ſecundum ſemitam eroris, faciat egredi corpus a tem-peramento,& cauſat malitiam cõplexionis, quare oportet, ut ſuccurratur nocumento. Et non ſuccurritur quidẽ,niſi cum contrario illius cõplexionis, quam facit accide-re ſuũ contrariũ,& illud fit ſecundum plurimum medicinis imprimentibus, quod contrariatur illi qualit ati,&illæ quidẽ medicinæ qñcʒʒ ſunt cibales,& quandoq́; non

nmelius eſt ſunt, ſed medicinæ puræ magits contrariantur corpori ſinefucourrere qubio,; cibi medicinales, qula rebelles ſunt, vr conuertã

nocumẽt

cum C

tur ad ſubſtantiã corporis, quare oportet, vt ſuccurratur

medicina⸗- illi nocumento cum cibis medicinalibus contrartantibusidus. quz ei in qualitate. DONEC digeratur:& illud vr ſimul di-

medicinis puris,

geratur,& eſt posſibile, vt ſimul permiſceatur in ſtomaco, quare fiat ex ambobus cibus contemperatus: ſi enimtardatur, quouſque complete digeratur primus cibus ti-mendo, ne intromittatur cibus ſuper cihum, tunc penetrabit primus cibus ſecundum complexionẽ ſuam nocentẽcontrariamtem naturæ,& cum digeſtus fuerit ſecundus cibus, penetrabit etiã,& nutrimentũ ſuum erit non natu-rale, quare aduenient in corpore duo cibi præter natura-les,& posſibile eſt, ambo non aggregentur in loco vnoita, vt ſe contẽperent, immo vnus quiſq; amborum penetret ad partem ſecundũ exigentiam ſuæ qualitatis,& ſe-quitur ex hoc, nocumentum ſit maius,; ſi eſſet cibusvnus ſolum adauniſtratus. ALLEA alleum opponiturcucumeri in omnibus operationibus eius: Imꝗ cucumercum hoc, eſt frigidum, eſt etiam oppilatiuum generansviſcoſitatem,& alleum cum hoc,& eſt calefactiuum, eſtctiam inciſiuum, aꝑitiuũ. FàAMEM toleret quoniã famesſuplet locum euacuationis,et illud quoniam natura apudexigentiam membrorum, cii non inuenit, quod digerat, etpenetret ad partem eorũ in hora ieiunij, conuerritur adhumiditates, quæ ſunt in corpore,& eas digerit,& elligitex eis, quod eſt conueniens nutricationi,& cum eis nutritmembra. Quod veto ex eis non eſt conueniens nutrica-

aua ntera tioni, reſoluit,[& ſubtiliat] cum excitatione caloris,&id, quod eias commotione in hora famis,& remnanet groſſum ex

ſubtile.

eis, quod eſt quanrtitas parua, quare Hortificatur virtus ſuper cum,& ex pellit ipſumEt non eſt dubium, cibi oppilariui expelluntur cum ſolutiuis,neceſſarium eſt᷑,remaneat aliquid ex eis, quoniã ſolutiuum in ſe ipſo debilitat virtutem. Et cum ita ſit, pręcipit princeps ietuntum,& famem adminiſtrari poſt ipſum. NEQVE ipſe.ſepatiens oppilationes. à PRImo nutriente:quoniam cu ad-miniſtratur cibus,& in eo ſint reliquiæ primi nutrientis,tunc erit iudicium ac ſi intromitteretur cibus ſupra cibũ:nihil autem eſt magis nociuũ̃ corpori,; hoc· QVODnon eſt digeſtum:& illud, quoniam ſi ſromacus non occupatur cum cibo ſecundo, corrũpitur,& corrumpit pri-mum. Si vero occupatur cum cibo ſecundo/tunc aut oc-cupatur cum cibo ſecundo ſolum,& tunc primus corrũ-pitur,& ſecundus etiam corrumpitur, aut occupatur cutibo ſecundo ſimul cum occupatione in ciho pricmo, quare tunc erit operatio in vno quoq; amborũ debilis,&corrumpẽtur ambo duo ſimul: ſed non ſic eſt, cum cibiplures adminiſtrantur ſimul,& illud quoniam ſi amboadminiſtrantur, erit corum conuerſio vna& Vnius ſpe-

Aulia liters ciei, quare[ facilior conuerſio erit naturæ: ſed cum

facilius na vnus illorum pręcedit alterum, tunc erit conuerſio v-

sgura con-

uertet,

niuſcuiuſq; illorum in qualibet hora diuerſa a conuerſione alterius, quoniam conuerſio cibi, qui iam eſt digeſtusaliqua digeſtione non eſt, ſicut conuerfio cibi, cuius digeſtio non eſt velox. Et non eſt dubium, aggregatio dua-tum operationum ſuper naturam eſt dif ficilis, cum ipſa

1.

non habeat, niſi operationem vnam: Et Ppᷓ illud intro-mittere cibum ſuper cibum, cuius digeſtio non ſit com pleta, ſecundum plurimum corrũpitur quodlibet eorum, etnocet,& accidit ex illo altochme. E I. PRAEterea nil deterius: 8in hac ꝑte cõſiderat nocum̃tũ altochme: Altochmeeſt corruptio, quæ accidit in cibo exiſtẽte in ſtomaco:ergo talis corruptio cibi nocet, tunc nocet per ſe ipſam, etper nocumentum, quod facit ſtomaco,& membris, adquę penetrat ipſe cihus corruptus, aut Vapor eius,& no-cet corrumpendo ſpiritus,& humiditates,& eas putrefa-cit,& pręparat humores ad putrefactionem,& proprie fuerit altochme ex cibis malis, quoniã cibus malus nocet, qᷓuis non corrũpatur: quo modo ergo ſi corrũ pitur-IVNCTVRARVM dolores ꝑꝑ debilitatem iunctura-rum,& frigus ipſarum:& ꝑꝑea etiam, quia ipſę recipiũtmaterias in Vacuitatibus, quæ ſunt in eis:& de naturamaterierum groſſarum eſt, vt ia lapidem conuertantur,& oppilent meatus anhelitus,& retincãtur in epate,&ſplene,& priuatar ex pulſio ipſarum ab ambobus. PO-DAGRAMN: ſed ex hoc non accidat podagra, eſt con-uenientius, quoniam podagra accidit, niſi ex materijsſubtilibus, quare melior eſt litera, habet ly podagrã·ET exercitium eſt eis neceſſariũ, ſicut ambulatio ſubtilis, quæ adminiſtratur poſt diminutam digeſtionem,adminiſtrata fuerint cibaria groſſa. MOTVS leuis: hicconſiderat ea, quæ adiuuant digeſtionem. AD fundũ ſto-maci deſcendere, quoniam res, quę non eſt fluica ꝓij-ciatur in vas amplum, exiſtit in eo ſecundum formam piramidalem, cuius baſis eſt inferius in illo vaſe,& caput,ſeu cuſpis illius rei eſt in parte ſuperiori vaſis prædicti:Quod ſi non moueatur.ſ.cibus in ſtomaco exiſtens Pambulationem, tunc ſic remanet cibus, quouſq; fluat,&ſiat liquida ex decoctione facta cum aqua bibita: 8i ve-ra moueatur, tunc cadunt partes ſuperiores alateribus, donec aggregetur totum in parte inferiori ſtomaci: quareoportet, vt ſit decliatio corporis ad ꝑtes diuerſas, ut cadãtꝑtes cibi exiſtẽtes in ꝑte ſuꝑiori ſtomaci ad ꝑtes plures: etoportet, vt magis declinet ad dextrũ, vt maior ꝑs cibi cadat ad partem dextram ſtomaci, vbi cõtactus ſit epatis,& vbi cibus magis tendit ad fundum ſtomaci,& pręci-puę in eo, qui dormire voluerit ſuper ipſum cibum:&non ſeruatur regimen prædictum in ambulatione,& inſomno, tune cibus remanet in ſtomaco ſecundum diſpotionem formæ piramidalis tem pore longo,& plurimumeuaporat,& caput grauatur ꝑꝑ malam cõpręhenſionemſtomaci ſuper partem ſuperiorem cibi:& non elligit motum leuem ſuper cibum, niſi quoniam motus laborioſusfacit deſcendere cibum a ſtomaco non digeſtum. ACCIdentia animæ fortia: quia anima occupatur in eis,& ſpi-ritus diuertuntur a ſtomaco: ex motu vero corporeo fortiſequitur agitatio cibi,& reſolutio caliditatis naturalis,qᷓre ex tali motu debilitat,& ꝓhibet digeſtio.ET in hyeme&c.& ſi dicatur, oportet, vt cibus in hyeme co-meſtus ſit minoris nutrimenti, in eſtate, quomtã in hye-me ꝑp̊ frigus extrinſecum reſolutio eſt pauca: Reſpondetur,; quãuis frigus tũc ſit fortior, partes intrinſecęcorporis in hyeme fortem habent calorem, quare reſolu-tio propter ipſum fit maior,& in hoc eſt conſideratio,quoniam& ſi caliditas in interioribus corporis perue-niat in hyeme ad quencunqʒ gradum ſummum, tamennon eſt posſibile, vt fiat reſolutio in tanta quantitate, ãtafit in eſtate E ſudorem: quare aliter alij reſpondent, reſolutio in hyeme quãuis ſit minor, tamen quia ſanguis ineo tempore eſt ſpisſior,& minoris magnitudinis ꝑꝑ fri-gus extrinſecum, Ideo oportet augere cibum in hyeme,

& reſtaurationem, vt venę impleantur ſanguine: In gſta.

te Vero,

Altochmequid ſit-

Vtrum reſolutio ſitmaior inhyeme,in gſtate?