.I N.I 11.

Sed ſit per ventrem facere ſeu per ſolgere uentrem intelli-

Satur extractio vel expulſio aquoſitatis exiſtentis in ve-

nis, ſecundũ ꝙ; aliqui medici intelligũt, tunec vinum ve-

tus in hoc eſt fortior, q́; vinum nouum, quia eſt magis

aperitiuum,& magis penetrat in venas, quare extractio

aquoſitatis in eis facta ꝑ ipſum eſt plus,& adiuuat ad illud cius amaritudo. Nocumentũ autẽ, quod vinum no-Juum operatur in epate, eſt quia debilitat ipſum propte-rca, ꝙ parum de cibo penetrat ad ipſum ex hoc, ꝙ vinũnouum facit ventrem lubricum,& cibũ ꝑ inteſtina exi-re,& generatur in ipſo epaie vemtoſitas, vnde cauſaturtenſio:& qꝗñqʒ cauſatur in eo ſolutio cõtinuitatis, et illudeſt cauſa ſuxus epatici, qm̃ epar cũ debilitatur ab attra-ctione cibi,ſequitur ad illuc fluxus epaticus. Sed disſinte-ria magis cauſatur a vino veteri ꝑꝑ ſui acuitatem,& ge-nerationem materierum acutarum. ET ſcias etiam, ꝙ exvinis& c.hic conſiderat vini ellectionem. QVOD in-ter vetuſtatem& c. quoniam ſi duo extrema ſunt mala,ſicut eſt dictum, ſequitur, ꝙ melius,& nobillius eſt, quodeſt medium. ET eſt clarum ꝑꝑ duas cauſas, prima quiaeſt magis digeſtum: vinum enim turbidum cauſatur expermixtione partium tereſtrium cum partibus aquoſisꝑermixtione, qua ſubſtantia non eſt ęqualis,& illud nonfit, niſi ꝑꝑ diminutam digeſtionẽ, quia ex digeſtione ſeg-tur ęqualitas ſubſtantiæ: Secunda cauſa eſt, ꝙ vinũ tur-bidum generat oppilationes, ſicut dictum eſt de aqua turbida. Et vinum quidem album ad rubedinem tendẽs eſt

HOo Gm. I11.

mordicatio: Sciendum, ꝙ iſta mordicatio non accidit, niſiꝑꝑ conuerſionem vini ad qualitatem acutam mordican-tem:& mordicatio quidẽ ſtomaci a vino accidit ꝑꝑ vnãduarum rerum, aut quia vinum conuertitur in ſtomacoin rem acetoſam, aut conuertitur in coleram,& regimenquidem primi eſt vomitus,& eſt etus expulſio per vomitum: Regimẽ vero ſecundi,& eſt regimen eius, de quonunc loquimur, eſt ut ſugat poſtea aqquam granatorũ muZSorum, vt ſedetur mordicatio coleræ: dulce enim ſeu gra-natum dulce conuerteretur in coleram:& acetoſſ um ſeugranatum acetoſum mordicaret ſua acetoſitate,& noce-ret ſtomaco habente ſubſtantiam neruoſam. Et oportetquidem, vt roretur deſuper aqua roſata, ut adiuuet adconforrandum ſtomacum,& ex pellatur illud, quodin coleram eſt conuerſum. Et oportet, vt illud, quod adminiſtratur de granatis, ſit adminiſtratum ſugendo, vt ꝓ-longetur inceſſus vel tranſitus ſucci granatorum ſuper osſtomaci,& ſuper locum, ſuper quem accidit mordicatio:Si enim adminiſtrarẽtur granata muza comedendo.ſ.nõſugendo, ſed ꝑ viam comeſtionis, tunc ipſa deſcenderentad fundum ſtomaci Velociter, quare nõ Plongaretur eo-rum inceſſus ſuper locum mordicationis, cum maior mordicatio ſeu plurimum mordicationis ſit ſuper partem ſu-periorem ſtomaci ꝑpꝑ; fortem ſenſum illic,& natationemvini uerſus illam partem. Et oportet cum hoc, vt deglu-tiantur poſtea aliqua grana ex eis bene maſticando ipſa,vt adiuuetur in confortando ſtomacum, neq; multum de

52

nü albumad rubedinem declinäs ſicuteſt vinumcereſorumeſt lauda-ilius.

melius ꝑꝑ duas rationes, quarum vna eſt, ꝙ alhedo eſtPꝑ diminutam caliditatem nõ ſuperfluam,& rubedo eſtPꝑ multam caliditatem non ſuperfluã: quare illud, quoddeclinat ad ambos colores, eſt quaſi medium inter ea. Citrinũ vero eſt ſuperfluę caliditatis, et nigrum eſt malum

eo ſumatur, vt non generetur ventoſitas,& inflatio. Et inmane illius diei ſugat de ſyrupo abſinthij cum aqua frigida, qm̃ confortat ſtomacum,& facit redire appetitum:Conuerſio enimu vini ad coleram facit cadere appetitum.Et ſcias ꝙ; ſyrupus roſarum, aut limonum, aut acetoſita-

groſſum. Secunda ratio eſt, q; album ſubtile eſt pauci nutrimenti,& rubeum eſt groſſum oppilans: QCuare illud,quod declinat ad ambo duo, eſt mediũ inter ambo in ſubſtantia,& nutricatione,& illud eſt melius, quaãuis enimvinum groſſum ſit maioris nutrimenti, tamen eſt oppi-latiuum,& parum conuertitur injſpiritus. Et ſcias, ꝙ hęcſpecies vini eſt melior poſt vinum odoriferum, qm̃ vinũodoriferum, ſecundum ꝙ; experientia docet, eſt melior ſpecies vini,& eſt ſpecies vini vitidis, quia vinum viride diuiditur in duas diuiſiones, quarum vna eſt mala valde, qeſt vinum oleo ſimile, cuius color eſt ex citrino,& virideſiclę,& eſt eius ſubſtantia groſſa: Secunda diuiſio vel ſecundum membrũ diuiſionts wini viridis eſt vinum odoriferum, quod eſt viride medioeris ſubſtantiæ, honi odorisValde,& boni ſaporis: verum raro inuenitur tale vinum.& ꝑgꝑ hoc Auicenna poſuit ſpeciem uini prędictã eſſe meliorem. Et vinum honi odoris eſt magis conueniens, quiamagis conuenit ſpiritibus,& multiplicat ſ ubſtantiam ip-ſorum.ſEt illud, quod eſt mediocris ſaporis, eſt melius, qapriuatur omni ſuperfluo in natura. E quod põ eſt acre,neqʒ dulce: nõ intelligit per hoc vinũ muzi ſaporis, amtalis ſapor non reperitur,& ſi inuenitur, eſt malum ꝓxi-mum acetoſitati, immo intelligit per vinum prædictumillud, quod non habet adhuc qulcedinem muſti, neq; eſtdigeſtum complete, neque velociter tranſit in acetum ita,vt de ꝓximo fiat acetum. QVOD ablutum vocant,vinum hoc eſt bonum, Nam id, quod miſcetur de parti-bus terreſtrihus ſuperfluis euaporat,& viilitas decoctionis ſunt duæ res, quarum vna eſt, vt facilis fiat euapora-tio partium aquoſarum, quæ ſunt in eo ſuperfluæ aſſociatę cum aqua permixta ei: Secunda res eſt xquatio com/plexionis eius quare ꝑꝑ decoctionem non acquirit caliditatem additam. QVOD ſi alicui:hic conſiderat regimẽcius, cui mordicatio acciderit ex vino. EX vini potatione

tis citri cõtert in hoc magis, q́; ſy rupus de abſinthio:& ſimiliter ſyrupus de citonijs,& ſyrupus acetoſus de cito-nijs, aut ſyrupus de mirtho cũ ſyrupo de limonihus; aueſyrupus acetoſus cum hac condictione, ꝙ tales ſ vrupi nõſint multũ acetoſi, ſeu fortis acetoſitatis:& illud gꝑ duascauſas, quarũ vna eſt, ꝙ ſy rupus de abſinthio adiuuatnaturam vini conuerſi in coleram ad calefaciendum,&exiccandum, ſed non ſic faciunt ſy rupi prędicti: Secundacauſa eſt, ꝙ; ſyrupus de abſinthio eſt dulcis, neque in eoeſt prohibitio,ne conuertatur in coleram ʒ& qũ acciditvel ſuperuenit ſtomaco multa qãtitas coleræ, non elongatur, quin ſyrupus de abſinihio conuertatur in coleram, etnon cõuertuntur ſic ſyrupi prędicti.& oportet vt ſiec P-mixtio ſyrupi cum aqua frigida, vt contemperetur cale-factio ſyrupi,& proprie conuerſt in colerã. Dico ꝙ aquaroſata eſt dignior& cnagis conſerens, q́; aqua ſimplex,quia aqua roſata confortat ſtomacum ſua ſtipricitate,et

aromaticitate.& oportet vt fiat illud in mane diet ſequẽ- 1

tis, vt ſtomacus iam ſit attrahens ſyrupum,& non polſit conuertere ſyrupum ahſinthij ad naturam ſuam: ſedſi loco eius acciperetur aliquis ſyrupus ex eis, quod dixi-mus, tunc concederetur adminiſtratio eius in primo die.

Balneñ vero adminiſtratur, vt leniatur,& ſedetur mor

dicatio cum humectatione ſua,& reſolaatur, quod de vi

no eſt conuerſum cum ſua ſeparatione„a balneum ſpargit humores hinc inde. Si Vero inueniatur aliqua colera

ex iſtis diSis abek9 ſy uapia 1l a(vpis, i busett acet 7tas de faci-1 conuer-tũt᷑ in coleram,

in ſtomaco ex vino generata,& conuerſa,& ex ea timea

tur febris, tunc balneum nocet.& oportet quide t balneum non ſit vehementis calefactionis, 8 ſit 8 1adminiſtratio aquę, quàm aeris, vt maior ſiat humecta-tio. Et oportet vt adminmiſtretur bamneum„Poſtquq algldcomederit, vt ſtomacus non ſit vacuus, ne effundatur adipſum colera: di enim ante balneum muſt de cibo eſſet

aſſumptum, tunc membra attraherent ilum cibum non