Buch 
Avicennae Philosophi Praeclarissimi, Ac Medicorum Principis Libellvs De Removendis nocumentis, quae accidunt in regimine santitatis. Tractatus eiusdem Auicennae de syrupo acetoso. Syrasi ... expostiones super secundam, & tertiam, & partem quartae fen primi canonis Auicennae. Ebenesis ... expositio super quintum canonem Auicennae. Tractatus de ponderibus, & mensuris / ab Andrea alpago ... ex arabico in latinum uersa, ac nunc primum in lucem aedita
Entstehung
Seite
59r
JPEG-Download
 

EE IIIIWVII

tia vaporũ huiuſmodi cũ regimine hono eſt mala, quiaſignificat materias rebeles operationi naturg. TVNCac eum quieſeere,& da ei comedendum: Intentio omniũhorum eſt digeſtio humoris crudi, quoniã iſta magis di-gerunt: E T non des ei ad hibendum ꝑꝑᷓ quas cauſas, quarum vna eſt, vt non ſpargantur, Vel diffundantur illi humores, vnde corrumpatur com plexio corporis: Secundacauſa eſt, quia materia lasſiꝛudinis acuta,& multa cale-factio augeret mordicationem,& acuitatem materię prędictæ. SED da ci ad bibendum aliquid& c. quoniam inciſio humoris præcipue crudi eſt ex eis, quæ pręparãt adQualiter digeſtionem, quoniam paruificat partes, quare impresſiodi operantis eſt pos ſibilis ſuper eos. ANT E comeſtionẽ, vtterias Velociter penetret medicina ſuper materiam, quam volumus digerere.AVT poſt ipſam, vt adiuuetur digeſtio ci

bi, vt non generetur ex eo humor crudus. AVTin tem

pore ſomni, vt calidiras intrinſeca in ſomno Pueniat, Veloccupetur ſuper digeſtionem. S J autem pro certo ſcies

ꝙ humores&c. Sctendum ꝙ in hoc loco dixit, ſi autem

pro certo ſciueris& c.& in alio loco dixit Auicenna, ꝙ

ſi humores crudi dominantes eſſe exiſtimaueris, tunc re-

gimen adminiſtratum illic non nocet, quaſi dicat ibi, ꝙ

fi iudicatur,& cum hoc non ſit res, ficut creditur, tamen

illud regimen cum digeſtiuis non nocet, quamuis nõ ſintillic humores crudi, ſed in hoc loco regimen adminiſtran

„ 2₰ dum eſt laxatio, vel mollificatio,& fricatio„& admi-ne niſtratio cale factientiũ, quorũ virtus ad cutem peruenit:—& hac quidem non adminiſtrari debent, niſi quando ſciner rur non exeſtimatiue, ſed certitudinaliter, ꝙ humor cru-1 dus eſt extra venas.aliter vero nocumentũ ſaceret, quo-niam augeret materiam lasſitudinis. SED in radicajibusllat contineri meinbris:Intelligit per hoc lacertos, qui ſuntradicales in dolore lasſirudinali,& talia membra ſunt la-

boe 8 5—.„ 8certi,& caro,& catis:& non intelligit per radicalia mẽ-

bra illud, quod in alio loco intelligitur. ſ(.nembra ſi permatica, quoniam caro non eſt membrũ ſpermaticũ,& quoniam humor crudus ſi eſſet in alijs membris diuerſis abiſtis, non perueniret virtus fricationis ad ipſa, quare nonperueniret intentio. ſ.digeſtio ipſius,& eius ſubtiliatio.PROPRIE in matutinis, quoniam ſuperfluitates tuncAlia lite- iam[ſicut ſun digeſtæ, ita earum reſolutio cum frica-va ſunt 8 tione eſt facillor. OVM oleis laxantibus vel molliſicanti-

plete di— 8 8 4dæ quare, bus ꝑꝑ multas cauſas, quarũ vna eſt mollificatio cutis,

vt facilis ſit reſolutio illorum humorum: Secunda cauſa

gtas eſt ſedatio doloris lasſitudinis: Tertia cauſa eſt digeſtioillorum humorũ crudorũ, quoniã illa olea ſunt calida,&rirur oportet quidem, vt adminiſtrentur calefacientia, vt ꝑue

niat virtus eorũ ad intra cutem,& ſit eorum digeſtio,&mollificatio,& lenificatio maior. ET iniunge ei quietemlongam, quoniam humor, qui hic indiget digeſtione, eſthumor longiquus ab interiori parte corporis, quæ parsinterior eſt locus digeſtionis. ET da ei ex diacalamento,quoniã humor crudus exiſtens extra venas eit remotus,vel longiquus a medicinis adminiſtratis ab intra, quareoportet, vt tales medicinæ ſint fortis operationis, vt ſitposſibile, ꝙ Vvirtus earum remaneat in penetratione ipſarum, quouſq; perueniant illuc. ABSQVE timore, quo-niam fluxus humoris ad illum locum,& eius ſparſio nõſunt timenda, ſicut quando humor eſt in venis, quontãqñ flueret humor in Venis,& agitaretur ex diacalamen-to, tunc talis humor commotus in venis non haberetViam penetrandi extra venas propter ſtricturam porrorum venarum, vnde ex hoc ſequeretur corruptio humo-rum conuenientiũ. 8ED tamen oportet, vt ſit ante comeſtionem, quomiam eſt cauſa, ꝙ penetrat illuc velociter:Daacalamentum cnim ꝑꝑ fortem calefactionem ipſius,

—,

DOCT. II. 59

qũ adminiſtratur poſt cihum, facit ipſum penetrare antehoram,& multiplicat humorem crudum. E Tante exer-citium, vt exercitium adiuuet ad velocem penetrationemipſius commouendo materias prope cutem, quare illucperueniat virtute ipſius adhuc non confracra vel diminuta ex actione vel alteratione facta ab interiori corporisſuper eam,& complexio etiam poſt exercitium eſt inflã-mata ꝑꝑ caleſactionem, quam cauſat exercitium, quareꝑꝑ hoc ꝓhibetur tunc adminiſtratio calefacientium,&proprie fortium, ſicut eſt diacalamentum: Nam ſi ipſumadminiſtratur poſt exercitium, tunc inter ipſum,& intercibum non eſt diſtantia temporis, quoniam cibus nõ multum poſtponitur, vel tardatur ab exercitio, quare ſi diacalamentum exhiberetur poſt exercitium„omnia ſimulmiſcerẽtur,& ſic a cibo dehilitaretur impresſio,& operatio ipſius diacalamenti. QVOD ſit Vehemenmier pene-tratiuum, vt non faciat penetrare cibum indigeſtum, vn--de multiplicentur ſuperfluitates. RES modica, vt per eãadueniat. digeſtio abſq; penetratione rei indigeſtę. AVTdiacitonidem, quoniã eius caliditas eſt minor. PERMI-XTIsS cũ cera cũ volueris, vt talia diu morentur ſupermembra, vt ſit etus operatio fortior. AV Tcõfortetur-ſ.ꝗñ volueris augere cale factionem,& hoc qñ certificatusfueris, ꝙ humor crudus fuerit extra venas. CVM autemſciueris humores ſuple crados. ESTO de maiori ſolici-tus: I ſte canõ eſt cõmunis oĩbus ægritudinibus. PFRIVSintende ideſt prius intende, ꝙ fiat digeſtio cum diapipe-reon, quomam non noce: vnum amborũ: Diacalamen-tum vero nocet, quando humores fuerint inrra venas,&diaciminũ quidẽ eſt in viritute diapipereon. PARVMdiacalamenti: intẽtio additionis, vel mixtionis diacalamẽti eſt conſideratio humorũ, qui ſunt extra venas, quomaãiuuamentum diapipereon,& diacimini in eis eſt parumValde.ExXco quod accepit de diacimino,& diatriumpi-pereon, quoniam potio amborũ cum eo, quod additurVel miſcetur de diacalamento, eſſet vehementis calefactio

nis, quare fieret nocumentum in humoribus, qui ſunt in-

tra venas, ſicut nocumentum diacalamenti puri. Sed qñ̃gradatim augetur quantitas diacalamenti,& minoratafuerit quantitas aliorũ duorum, tunc conceditur admini-ſtratio diacalamẽti pari, quoniam humores, qui ſunt in-tra venas, iam tũc ſunt digeſti,& expellitur maior parsipſorum extra venas expulſione facta a natura„quaretunc regimen adminiſtrandum erit regimen humorũ crudorũ, qui ſunt extra venas tantum. ILLOs vero, in -bus duæ res coniunguntur. Qudd ſi dicatur, ꝙ; ſermonunc eſt de regimine illorum, in quibus aggregantur duęres, quę igitur eſt vtilitas ſermonis, videlicet ilſos vero, inquibus aggregantur vel coniunguntur due res& c. cumhoc regimen ſupradictũ fuerit: Dicendum, ꝙ intentio hiceſt ponere regimen illorum, in quibus coniqnguntur duæres,& non acciderit humori crudo exiſtenti in venis, ꝙaliqquid eius ex pulſum fuerit extra venas, ſicut accidit ineis, de quibus ante dictum eſt, quibus gradatim admini-ſtratur diacalamentũ cum dtacimino: Sed iſti, de quibusnunc eſt ſermo, oportet vt alienent regimen prędictum,vt non attrahantur humores, qut ſunt extra venas ad intra ipſas, ne augeatur illud, quod eſt in venis. Sed circahoc, quod dicit Auicenna, ꝙ oportet, vt iſti alienent illa,quę vehementer attrahunt ad extra venas, dubiratur,quia illa videntur eis conferre, quoniam quando attrahi-tur humor prædictus ad extra venas, facilts fit ipſiusreſolutio,& minoratur malitia: Reſpondetur, ꝙ; Auicenna vult, ꝙ fiat illud, qñ materia eſt digeſta, ſed antequãſir digeſta, non vult, quòd fiat illud, tunc enim nonpPoſſunt attrahi ad exteriora illi humotes totaliter, immo