1m cõtio ſais coĩ ſuo1

FE E N. I I I.

hoc pueniat pꝑ præparationem corporis prædicti, immoattribuitur,& dicitur, ꝙ; ęgritudo illa, quæ accidit, cauſetur ꝑꝑ fortirudinem agentis. Corpus Vero, quod incurritvehementer ægritudines ꝑꝑ cauſam intrinſecam ſic eſtdiſpoſitum aut ꝑꝑ membra corporis ſui, aut p̃ humiditates, aut ꝑp ſpiritus eius, cũ iſta ſint partes corporis: ꝑmẽbra quidẽ eſt ſicut diſpoſitio hominis habentis ſpatu-las allatas, collum longũ, vel eminentem,& pectus ſtri-ctũ,& declinans ad interiora: talis omnium homo eſt diſpoſitus, vt ſibi adueniat pthiſis: Sed ꝑꝑ ſpiritus eſt ſicutdiſpoſitio eius, cui diminuti ſunt ſl piritus ꝑ euacuatio-nem aliquam, aut multam reſolutionem,& ꝑꝑ alia ſimi-lia,& corpus habens ralem diminutionem ſpirituum eſtdiſpoſirum ad ægritudines ꝑq debilitatem,& defectuma bona operatione in cibo,& ſuperfluitatibus eius: Di-ſpoſitio vero ꝑꝑ humiditates eſt, quoniã ipſę ſunt extra-neg præternaturales, aut in qualitate, aut in quantitate ipſarum, aut in ambabus ſimul. Quòd ſi dicatur, ꝙ diſpoſitio prædicta qñ qʒ fit ꝑꝑ corruprionem ſubſtantiæ ipſarum,& non ꝑꝑ vnam iſtarum. i.& non eſt ꝑꝑ quantitatem, neq; ꝑꝑ qualitatem ipſarũ, quę diſpoſitio ſupra fuitnominata: Dicendum, ꝙ corruptio ſubſtantiæ non imaginatur eſſe, niſi qñ qualttates eius ſunt corruptę, quareilla corruptio ſubſtantię humiditatum ingreditur in cor-ruptione qualitarum iplarum, quia cũ corruptione qua-litatum earum qñqʒ eſt corruptio ettam ſubſtantis ipſarum,& qñq́; non eſt, ſed diſpoſitio corporis ad incurrendum ægritudinem ꝑꝑ qualitatem humiditatum eſt autquia quantitas earum eſt multa, aut pauca, cum quodlibet amborũ præparet corpus exiſtens in ſanitare ſua adægritudines. Et diſpoſitio quidẽ prædicta ꝑꝑ qualitateshumiditatñ eſt, ut qualitates ſuæ ſint P̃ternaturales: uerũplurimũ illarũ ĩ diſpoſitione ſanitatis ſuntꝑꝑ hãc cãm, ꝙipſæ ſunt crudę. et ꝑꝑ illud dixit Auicẽna: Iſti aũt ad hocſunt parati aut ꝑꝑ repletionem ipſorum, aut Eꝑ humo-res crudos in eis:& rectificatio quidem humorum cru-dorũ iã prædicta eſt ſupra de lasſitudine,& capitulo deregimine eius, q& comeditur& bibitur. Et ꝑꝑ illud Auicenna contentus eſt dicere regimen repletionis tantum.ET humorum quantitas eſt temperanda cum ęqualitatequantitatis, hoc quidem regimen nõ fit cum eis, quę ſuntſicut euacuationes factæ per uomitum,& flobothomiã, etſolutionem Ventris,& alia ab his, quoniã ſermo eius eſtde eo, cui accidit illud in diſpoſitione ſanitatis completa,in qua non eſt niſi modica repletio: Et erat quidem con-ueniens, Vt diceret Auicenna eſt temperanda cum mino-ratione quantitatis cibi, quoniã ſermo hic eſt de regiminecorporum repletorum. E T augumento exercitij&c. Intentio multiplicationis vel augumentationis exercitij,&fricationis eſt diminuere replettonem cum augumento reſolutionis aſſociatæ minorationi cibi. Et fricatio quidemeſt adiuuãs ad reſolutionem, qm ipſa aperit oppilationes,& porros, vnde materię recipientes reſolutionẽ inueniũtvias latas. Oportet autem, Vt talis fricatio ſit lenis, qm̃fricatio dura inſpiſſat cutem, vnde minoratur reſolutio.Et oportet, vt fricatio ſit aſpera, vt aperiat porros:&talis fricatio facta ante balneum cauſat augumentumreſolutionis, quando mora in aere balnei eſt maior: quando vero erit econtra, tunc illa fricatio erit humectans,quia diſponit porroſitates, vt in eis penetret aqua, prę-cipue quando poſt ipſam adminiſtratur tina halnei. Ecſcias, ꝙ adminiſtratio balnei non conceditur iſtis, ſi repletio fuerit ſuperflua, quoniam timetur ex ea aduentus fe-rium ꝑꝑ commotionẽ humorũ,& putredinẽ ipſorum.VSV M habuerint ideſt conſueuerint, ut nõ timeatur admtus ggritudinis in eo ſuhito ꝑꝑea, ꝙ res diuerſa a con

D OsE IE V. 6 1

ſuetudine occurrens corpori diſponit ipſum ad ægritudi-nes. E T vt cibus eis ꝑtiatur, vt ſecurus ſit a nauſeatiuaſacietate, qm̃ũ eſt diſpoſitus ad nauſeatiuam ſacietatẽ ꝑꝑmultas humiditates in eis. OST horas quatuor diei eqᷓ;les:hic Auicẽna mẽſurat tẽpus comeſtionis cũ huiuſmodihoris diei equalibus, qm̃ cũ huiuſmodi horis nõ eſt diuerſitas, ſicut intalijs horis obliquis. ſ. lõgioribus uel breuioribus. IN capite:cauſa eſt præmisſio cibi ante balneumPropter multitudinem vaporum elleuatorum vel aſcen-dentiũ, quos cõmouet balneũ. CVM ambulatione, quiaambulatio ẽ ex eis, qᷓ ſuo motu attrahũt mãs ad ĩferiora.Capitulo quarto de impinguando macrum.

Omines ꝗdẽ indigẽt, vt ab eis remoueat᷑ maties

Pp̊ multas cãs, quarũ una eſt debilitas ĩ motibus,

qm̃ macri sũt debiles ĩ motu, et illis nõ debẽt adhiberi motus reſoluẽtes: Secũda cã eſt, qm̃ macilẽti vehem̃-tius ledunt᷑ a calore, et a frigore, qm macilẽtis mẽbra ipſorũ radicalia ſunt diſcoꝑta aeri, quare impsſio in eis a ca-lore, et frigore eſt maior: Tertia cã eſt, qꝗa prędicti macilẽti uehemẽtius patiũt᷑ ab occurẽtibus ex obuiãtibus,ſicut in caſu, et ꝑcusſione, qm̃ illa obuiãtia ſunt dura,&nocumeutũ eorũ ſuꝑuenit mẽbris radicalibus macilento-rũ corporũ: Quarta cã, qm huiuſmodi corpora macilẽta ęgrotatiua debilia parũ dormiũt, qm̃ ipſlorũ corporaſunt ſicca, qr̃ in eis multiplicant᷑ vigiliæ: Quinta cã eſtvehemẽs nocumẽtũ ab eo, qd reſoluit, ſicut lõga mora inbalneo, et alia ab iftis, qmꝗ humiditas eius eſt pauca, qrillud, ꝗd ab eis reſoluit᷑ ꝑ cõparationẽ ad illud, qð rema-net ĩ corpore, eſt valde multũ: Sexta cã eſt pauca tollerãtia famis,& hoc ꝗdẽ nõ eſt cõe oĩbus macilẽtis, qmꝗ macilẽtia qñũ fuerit ꝑꝑ acuitatẽ ſanguinis, et ꝑꝑea ꝙ naturaabhorret talẽ ſanguinẽ ita, vt ſanguis pdtctus remaneatin venis, tũc patiẽs talẽ diſpoſitionẽ eſt fortior ad tolle-randũ fams, q; corpus pingue: Septima ratio eſt ꝑꝑ no-cum̃ta plurima, quę factũt accidere putredinẽ ꝑꝑ duas rationes, quarũ vna eſt ꝑꝑ dominiũ colorę in iſtis macilentis, quonſã ſecundũ plurimũ macilenti ſunt calidi coleri-ci. Secũda ratio eſt multa retentio ſanguinis in venis ip-ſorũ propterea, ꝙ membra ipſorũ parũ cibantur ex iſtoſanguine, qui qñ multiplicat, accidit ei putredo ꝑꝑ duascauſas, primo quia caliditas naturalis parũ imprimirt ineo, quare dominatur in eo calor extraneus,& facit acci-dere putredinem: Secũda cauſa, quia cũ tali ſanguine multiplicãtur oppilationes, quare accidit putredo, Pꝑ priua-tionem euentationis: et hoc quidẽ fit, qñ maties fuerit ꝑhoc, ꝙ naturæ abhorret ſanguinẽ ita, vt eo nõ vratur:Octaua cauſa ex ſupradictis eſt, quia maciléti mores ha-bẽt acutos multũ traſcibiles: Nona cã, quia ipſi ſunt di-ſpoſiti ad ægritudines malas, ſicut ethica: Decima cauſaeſt, quia qñ corpora ſunt macilenta ſuperflue, tunc funtbreuis vitę ꝑꝑ paucitatẽ humiditatũ,& vita non exiſtitniſi ꝑ humiditatẽ. Et maciei quidẽ plures ſunt cauſę, quoniam maties vera, de qua loquimur hic, nõ fit niſi a ſiccitate ſecundũ plurimũtet illa ſiccitas aut eſt extrinſeca, ſi-

cut ſiccitas aeris, aut eſt intrinſeca cõmunis, ſicut ſiccitag

cõplexionis corporis, aut talis ſiccitas intrinſeca eſt propria ſicut, ſiccitas meſaraicarũ. Siccitas aurẽ aerts,& ſiccitas corporis cãnt matiẽ, qm̃ pinguedo fit per hũidita-tem: Siccitas vero meſaraicarum cauſar maciẽ propterduas cauſas, quarũ vna eſt, ꝙ meſaraicæ qñ ſunt ſiccæ,tunc ſunt denſæ debiles valde, quare nõ penetrat in eis niſi, quod eſt valde ſubtile, quare tunc nõ fit multa nutri-catio: Secunda ratio eſt, quia ſi meſaraicę ſunt ſiccæ, tũcnon recipiunt de nutrimento tantum, quantum recipe-rent, ſi eſſent ſiccę mediocriter, quoniam ipſę attrahuntplus de aqua, quàm de cibo:& qñ ipſę parum ö

8

Qualütercorpus alsũquod ma-cilentũ fa-cilius tolerat famẽ,o; corpuspingue,