LIIIBh

ra ipfarum.ſ. infrigidarionis, et cale ſactionis ſunt ęqualia.Sed aliquis dicet, ꝙ eſt imposſibilis ęqualitas prędicta:Nam concedendo verũ eſſe, quod dictum eſt, quta posſibile eſt, ꝙ ſit diuerſitas temporũ prædictorum: licet enimtempus calefaciendi in fine ſit longũ,& in principio paruum,& ſimiliter tempus infrigidandi in fine eſt longum,& in principio, ramen tempus calefaciendi in fine,& tẽpus infrigidandi in fine poſſunt diuerſificari in longitudine, quia vnum poteſt eſſe longius altero, ſimiliter tẽpuscale faciendi in principto,& tempus infrigidandi in principio poſſunt diuerſi ficari in breuitate, quia vnum poteſteſſe breuius altero. E in humectando quidẽ& exiccando timor eſt ęqualis. Timor autem amborum prædictorum eſt ęqualis, quoniam infra maniſeſtabimus, ꝙ; ſiccitas eſt magis firmans ſeu conſeruans frigiditarem, quæiam accidit. humiditas vero eſt magis adducens ſeu fa-ciens aduenixre frigiditatem ipſam futurã. Sed dubitatur,quia imposſibile eſt, ꝙ tunc ſit æqualitas prædicta: Nãexiccatio eſt magis timoroſa, quia ipſa eſt cõtraria vitę,quę exiſtit in calido,& humido. SED humectandi tempus eſt longius, qm̃ caliditas interior,& motus contrariãtur humectationt adiuuando exiccationem,& ſimiliterreliqua reſoluriua. ET qũq; ſuꝑflua extinctio prohibetdigeſtionem humorũ acutorũ&c. Oirca hoc dubitatur,quia extinctio cum infrigidatione aut eſt maior;& in-tenſior ſupra quantitatem ſeu gradum, quem exigit,&requirit ęgritudo, aut non: Si ſecundo modo, tunc nõ fa-cit cadere virtutem, neq; derelinquir poſt ſe malam cõ-plexionẽ materialẽ, aut purã. Si autem primo modo, cũcres.ſ.ꝙ; ſuperflua extinctio qũa Phibhee digeſtionẽ&c.nõ appropriat᷑ extinctioni per infrigidationẽ, qm̃ calefa-ctio frigidi, qñ etiã fuerit maior,& requirat ægritudo, cauſat illud.ſ.ꝓhihitionẽ digeſtionis humorũ frigidorũ. Et ſiquis dicat, ꝙ infrigidatio magis eſt fortis in cauſando il-lud, quia contrarietas frigoris ad naturam eſt maior, qcõtrarietas caliditatis ad ipſam naturã, ſicut ſupra dictũeſt: Reſpondetur, ꝙ; res licet ita ſit, tamen quia caliditaseſt fortior, quare ipſius impresſio in faciendo,& cauſan-do effectũquẽ agit, eſt fortior,& maior,& præcipuùe cũipſa ſuꝑueniat,& occurrat virtuti debiliori. virtus enimin ęgritudine frigida eſt debilior: Sicut ergo fuꝑflua extinctio cum infrigidantibus licet allquo modo rectificet humores acutos ingroſſando eos, tamen quia digeſtio cuiuſcũq; humoris calidi, aut frigidi principaliter fit a virtu-te,& a medicinis calidis, aut frigidis, tanquã ab inſtrumẽto, ideo ſicut dicitur, qꝙ; fortis ex tinctio deijcit Virtutẽ,&ꝑꝑ hoc dicitur, ꝙ ꝓPhibet digeſtionẽ humorſ acutorum:ſimiliter dicetur,qꝙ́; in ęgritudine frigida, in qua virtus eſtdebilis, vt dictũ eſt, ſuperflua calefactio ꝓhibet humorũfrigidorũ digeſtionẽ, quia cũ virtus ſit dehilis ĩ tali ęgritudine frigida non potens reſiſtere caleſactioni ſuꝑfluę, tũcex tali ſuꝑflua cale factione a medicina vehementer cali-da reſoluitur ſubtile,& remanet groſſum ex humore fri-gido digerendo.& ſic humor frigidus, qui debet digeri,& ſubtiliari, magis ingroſſatur:& ſic patet, ꝙ ſicut ſuꝑflua extinctio Phibet digeſtionẽ humorũ acutorũ, ita ſu-Perflua caleſactio VItra, q requirat ægrirudo, Phibet di-geſtionẽ humorũ frigidorũ. Auicenna vero magis ex preſ

ſit de ſuꝑflua extinctione, vt remoueatur error quorun-

dã, qui nõ cõſiderauerunt, ꝙ digeſtio principaliter fiat aVirtute,& ꝙ fortis extinctio debilitat virtutẽ, Ideo pu-tauerunt, ꝙ; ſuperflua extinctio non prohibeat humorũacutornm digeſtionem. Et quta hoc eft erroneum, IdeoAuicenna pręcipue loquutus eſt de ſuperflua extinctio-ne,& infrigidatione, ne medicus in cura ęgritudinum exhumoribus acutis exhibeat ſuperflua infrigidantia,EST

1.

quaſi difficile propter debilitatem virtutis naturalis multam ex frigore illi contrario,& multum facile in princi-pio, quia remanet calor naturalis fortis adiuuans ſupe

illud omni auxilio: vel eſt facilius in principio propterauxiliũ calidiratis naturalis quæ tunc fortis exiſtit. Sciendum, ꝙ́; malitia complexionis frigidæ tunc in principionon multum debilitat virtutem, quare tunc calor adue-

niens ab extra ſimul cum calore naturali contrariante.

ftigori eſt fortior,& potentior, quare virtus adiuuans inremouendo ęgritudinem frigidam non eſt debilis, quarefacilis eſt remouere ipſum: Sed non ſic eſt, qñ frigus eſtiam confirmatum, quia illud non eſt, niſi qñ virtus, eſtiã debilitata valde, quare tunc caliditas adueniens nõ eſtadiuuans, quare difficile eſt ei remouere ægritudinem, li-cet caliditas ſit in ſe fortis: In malttia autem complexio-uis calidæ in principio difficilius eſt ipſam remouere, qſit remouere frigidã in principio ſuo, quia reſiſtẽs ei, quodeſt frigidum, eſt debile: Sed in eius ſtatu vel in eius gra-du vltimo, quia reſiſtens quamuis ſit debile propter ſuãcontrarietatem ad caliditatem naturalem, tamen virtusnon eſt in ea deiecta ſeu proſtrata, ſicut in frigidate factaſeu impreſſa.Et qñ comparantur illa, tunc calefacere frigidum in ſui princlpio fit in minori tempote, q́; ſit infrigidatio calidi in ſui principio: Et econuerſo eſt ſeu fit inſtatu ſeu in ſummo gradu ipſarum qualitatum prędictarum. EI debes ſcire, ꝙ; infrigidatio& c. ideſt quando in-tendimus facere corpus frigidum, aut facimus etiam ipſum ſiccũ, aut humidum, aut illud corpus eſt temperatũinter ambas qualitates.ſ. inter ſiccitatem,& humiditatẽ,ſed ęgtediens a temperamento per calidiratem,& tuncintendimus infrigidationem ſolũmodo. MàGlIS confir-mat frigiditatẽ. QVAE iam acciderit, ideſt ſiccitas eſtmagis conſeruans illud, quod recipit, qᷓ humiditas. HV-MIDITAS eſt magis adducens frigiditatem, quę acci-det, quoniam humiditas ſuffocat caliditatem, quare ipſadebilitatur,& dominatur frigiditas. ET iam quidemomnes caloris& c. ꝓꝑea ꝙ cauſant caliditatem conſumãtem humiditatẽ. IN humectando iuuant ꝑPE debilitatẽcaliditatis reſoluẽtis materias,& aperientis oppilationes.

Capitolo tertio.

Primma earũ eſt in numerando condictiones eua-3 cuationis fiendę. Sciendũ, ꝙ; princeps Auicennain principio ſermonis de euacuatione pręmisſit decẽ resneceſſario conſiderandas: Et ſignũ, ꝙ conſideratio decẽrerũ ſit neceſſaria, eſt, quia cũ nõ reperiunt᷑ cõdictiones,ꝓhibet᷑ euacuatio. Et prima&dem decẽ rerũ eſt replerio,quę dem nõ eſt cõſideranda, niſi, qm̃ vacuitas prohibeteuacuationẽ: Et per vacuitatẽ vult Auicenna, ꝙ in cor-pore nõ ſit repletto, neq; ſecundũ vaſa, neq́; ſecundũ uirtutem, neq; ſecundũ vtrũq;, quia vnaquaq; iſtarũ reple-tionũ exigit euacuationẽ: Illa enim repletio, quę eſt ſecundum Virtutẽ tantũ, ideo exigit euacuationẽ, quia illa nõeſt, niſi qñ eſt corruptio humoris in qualitate, aut in ſubſtantia, aut in ambabus:& qualitercũq; ſecundũ modũVnũ fit de p̃dictis, ſi diminuatur humor ꝑ euacuationẽ,runc virtus naturæ ĩ rectificãdo ipſum humorẽ corruptũfit fortior, qa paſſum quãto minoratur, tanto fit ĩ eo maior impresſio ah ĩprimente.Secunda res, quę demonſtratrectitudinẽ iudiciʒ ĩ euacando, eſt virtus, quę qdem nonconſideratur ĩ hoc, niſi ꝗa debilitas virtutis Phibert eua-cuationẽ: Sed debilitas nõ ꝓPhibet euacuationẽ, niſi qũnocumentum eius eſt maius, quam nocumentum di-misſionis euacuationis. Qñ vero non fuerit ita, ſicut

H Oc capitulũ cõpræhendit quinqʒ cõſiderationes.